Tłustoszka (Steatomys) – rodzaj ssaków z podrodziny nadrzewników (Dendromurinae) w obrębie rodziny malgaszomyszowatych (Nesomyidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce (Senegal, Wybrzeże Kości Słoniowej, Mali, Burkina Faso, Ghana, Togo, Benin, Niger, Nigeria, Kamerun, Sudan, Etiopia, Republika Środkowoafrykańska, Demokratyczna Republika Konga Uganda, Kenia, Tanzania, Malawi, Zambia, Angola, Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambik, Eswatini i Południowa Afryka).
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 55–125 mm, długość ogona 32–72 mm, długość ucha 11–20 mm, długość tylnej stopy 12–21 mm; masa ciała 8–66 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1846 roku niemiecki zoolog Wilhelm Peters w artykule zatytułowanym O nowych rodzajach ssaków z rzędów owadożernych i gryzoni, opublikowanym w czasopiśmie „Bericht über die zur Bekanntmachung geeigneten Verhandlungen der Konigl. Preuss. Akademie der Wissenschaften zu Berlin”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) tłustoszka sawannowa (S. pratensis).
Etymologia Steatomys: stear, στεατος steatos ‘gruby, tłusty’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNSteatomys caurinusO. Thomas, 1912tłustoszka krzewiastagatunek monotypowynieprzerwanie od Senegalu na wschód do Malawi, Wybrzeża Kości Słoniowej, Burkina Faso, Ghany, Togo, Beninu i północno-zachodniej NigeriiDC: 9,6–12,2 cmDO: 3,5–5 cmMC: 30–66 gSteatomys cuppediusO. Thomas & Hinton, 1920tłustoszka drobnagatunek monotypowysucha sawanna w Senegalu i Beninie, północnej Nigerii i południowym NigrzeDC: 7,8–9,3 cmDO: 4,1–5 cmMC: 14–24 gSteatomys jacksoniHayman, 1936tłustoszka ghańskagatunek monotypowyzachodnia Ghana, zgłaszany również z zachodniej NigeriiDC: około 12 cmDO: około 5 cmMC: brak danychSteatomys opimusde Pousargues, 1894tłustoszka dziesięciosutkowagatunek monotypowywąskim pasem od południowego Kamerunu na wschód do Republiki Środkowoafrykańskiej, północnej Demokratycznej Republiki Konga i skrajnego południowo-zachodniego Sudanu PołudniowegoDC: 11,5–12,5 cmDO: 5,2–6,5 cmMC: 30–50 gSteatomys bocageiO. Thomas, 1892tłustoszka dużagatunek monotypowywilgotne sawanny i lasy w południowo-zachodniej Demokratycznej Republice Konga i Angoli; zakres wysokości: powyżej 500 m n.p.m.DC: 9,7–12,4 cmDO: 5,2–7,2 cmMC: brak danychSteatomys parvusRhoads, 1896tłustoszka malutkagatunek monotypowyAfryka Wschodnia (południowo-zachodnia Etiopia do zachodniej Tanzanii) i Południowa (południowa Angola do zachodniej Zambii); również Dżabal Marra w zachodnim SudanieDC: 5,5–8,3 cmDO: 3,4–5,1 cmMC: 8–15 gcentruj|150pxSteatomys pratensisW.C.H. Peters, 1846tłustoszka sawannowagatunek monotypowyAfryka Południowa (południowa Demokratyczna Republika Konga i południowa Tanzania, na południe do południowo-wschodniej Botswany, północnej Południowej Afryki i Eswatini); niepotwierdzone zapisy z Etiopii i KeniiDC: 8,2–10,2 cmDO: 4–5,6 cmMC: 22–48 gcentruj|150pxSteatomys krebsiiW.C.H. Peters, 1852tłustoszka gąszczowagatunek monotypowy1 populacja w Angoli, zachodniej Zambii, północnej Namibii i północnej Botswanie, pozostałe 2 odpowiednio w północno-wschodniej i południowo-zachodniej Afryce PołudniowejDC: 7,3–10 cmDO: 3,2–5,6 cmMC: 15–42 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Opisano również gatunki wymarłe z miocenu: Steatomys bartheli (Egipt) Steatomys harasibensis (Namibia) Steatomys jaegeri (Namibia) Steatomys minor (Etiopia)
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Malgaszomyszowate