Aleksander Oskar Franciszek Poniński herbu Łodzia (ur. 23 stycznia 1856 w Stanisławowie, zm. 24 października 1915 we Lwowie) – urzędnik, ziemianin, polityk konserwatywny, poseł do austriackiej Rady Państwa, książę.
Życie Urodził się w rodzinie ziemiańskiej, syn starosty tarnowskiego Ludwika Nikodema i Pauliny Leopoldyny z Orzechowskich. Ukończył gimnazjum we Lwowie (1874)Parlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Poniński, Aleksander Fürst von Łodzia Dr. iur. – Parlamentarier 1848-1918 online [23.09.2019];. Studiował prawo na uniw. we Lwowie (1874-1877) i Wiedniu (1877-1879), w 1882 otrzymał na UJ tytuł doktora prawAntoni Stelmach, Poniński Aleksander Oskar Franciszek (1856-1915), Polski Słownik Biograficzny, t. 27, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1983, s. 516. Podporucznik rezerwy Galicyjskiego Pułku Ułanów Nr 13Jerzy Dunin Borkowski, Almanach błękitny: genealogia żyjących rodów polskich, Warszawa-Lwów 1908, s. 88-89, online [24.09.2019]. Po studiach pracował jako koncypient w Prokuraturze Skarbu Państwa w Wiedniu (1879-1880) następnie jako urzędnik w komisji bośniackiej wspólnego Ministerstwa Finansów (1881-1885). Potem pracował od stycznia 1887 jako sekretarz w Dyrekcji Skarbu Państwa w Treście (1886-1887) Dyrektor finansowy Dyrekcji Skarbu Państwa w Dubrowniku w Dalmacji (1888-1894). W I. 1894-8 był kierownikiem Dyrekcji Skarbu w Krakowie, a w I. 1898-1900 radcą dworu przy Krajowej Dyrekcji Skarbu we Lwowie. W 1901 odszedł w stan spoczynku.
Ziemianin, właściciel rozległych dóbr ziemskich w Horyńcu, Podemszczyżnie i Tarasówce w pow. cieszanowskim, a także niewielkiej wyspy Tussel-Daksa na Adriatyku koło Dubrownika (Raguzy), oraz dóbr Durchlaucht w Austrii Dolnej. Główny twórca Biblioteki Horynieckiej – jednego z największych prywatnych księgozbiorów w Galicji. W latach 1904–1912 przebudował i rozbudował barokowy pałac w Horyńcu wg planów krakowskiego architekta Teodora Talowskiego. Będąc znanym kolekcjonerem na ścianach pałacu stworzył dużą galerię malarstwa portretowego. Członek Wydziału Okręgowego w Cieszanowie Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (1904-1914)Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904, s. 771; 1905, s. 771; 1906, s. 812; 1907, s. 812; 1908, s. 812; 1909, s. 866; 1910, s. 866; 1911 s. 932; 1912 s. 932; 1913 s. 969; 1914 s. 969;.
Z przekonań konserwatysta, związany z krakowskimi stańczykami. Poseł do austriackiej Rady Państwa X kadencji (3 marca 1903 – 30 stycznia 1907) wybrany w kurii I większej własności ziemskiej, z okręgu wyborczego nr 10 (Jaworów-Mościska–Cieszanów).Mandat uzyskał po rezygnacji Włodzimierza Kozłowskiego (który wygrał w dwóch okręgach i zdecydował się przyjąć mandat w okręgu nr 16)Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 196, 416.. W parlamencie austriackim należał do grupy posłów konserwatystów krakowskich Koła Polskiego w Wiedniu, Pracował w różnych komisjach Koła m.in. w komisji cłowej i, podatku od wódek, zajmował się również rentownością produkcji gorzelnianej i przywróceniem Wieliczce wodociągów z wodą pitną. Członek Rady Powiatowej w Cieszanowie (1903-1914)Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903, s. 315; 1904, s. 315; 1904, s. 316; 1905, s. 334; 1906, s. 334; 1907, s. 334; 1908, s. 334; 1909, s. 359; 1910, s. 359; 1911, s. 381; 1912, s. 381; 1913, s. 439; 1914, s. 439;. Zmarł we Lwowie, pochowany w grobowcu rodzinnym w wybudowanej przez siebie kaplicy na cmentarzu w Horyńcu. thumb|left|200px|Pałac w Horyńcu-Zdroju Ponińskich Odznaczenia Order Żelaznej Korony III klasy (25 października 1890), kawaler Orderu Franciszka Józefa. Od 1890 był szambelanem honorowym, obywatel honorowy Cieszanowa
Rodzina i życie prywatne 8 września 1885 poślubił w Salzburgu Olgę księżną Wrede (1867-1938). Mieli troje dzieci: Ludwikę (1886-1918), żonę Stanisława Karłowskiego, Paulinę Różę Idę Ludwikę (1890-1899) i Kaliksta Michała Walentego (1895-1920)Jerzy Dunin Borkowski, Almanach błękitny: genealogia żyjących rodów polskich, Warszawa-Lwów 1908, s. 88-89, online [24.09.2019]; Antoni Stelmach, Poniński Aleksander Oskar Franciszek (1856-1915) ..., s. 516,
Przypisy
Bibliografia Antoni Stelmach, Poniński Aleksander Oskar Franciszek (1856-1915), Polski Słownik Biograficzny, t. 27, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1983, s. 516-517
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Galicyjscy ziemianie Kategoria:Polacy – oficerowie kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii Kategoria:Polscy kolekcjonerzy Kategoria:Polscy prawnicy Aleksander Poniński Kategoria:Galicyjscy urzędnicy Kategoria:Szambelanowie austriaccy Kategoria:Stańczycy (biografie) Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu X kadencji Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1856 Kategoria:Zmarli w 1915 Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Żelaznej Kategoria:Polacy – odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa Kategoria:Członkowie Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Stanisławowie