Ulica Franciszkańska – ulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Łączy ulicę św. Doroty z ulicą Świdnicką. Ma 88 m długości. Pierzeję południową ulicy tworzy zabytkowy Kościół św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława we Wrocławiu. Przy skrzyżowaniu z ulicą Świdnicką w pierzei północnej znajduje się budynek domu handlowego Solpol.

Historia W miejscu, w którym stoi współcześnie Kościół św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława, położona była prywata, duża posesja, z dziedzińcem (plac Franciszkański) przy ulicy Świdnickiej 20. Po 1351 r. wzniesiono w tym miejscu klasztor Augustianów eremitów wraz z kościołem, ufundowanym przez cesarza Karola IV (który w 1612 r. przeszedł we władanie franciszkanów, minorytów). Wytyczono wówczas, wraz z pierwszym rozplanowaniem tej części Starego Miasta, ulicę zapewniającą komunikację klasztoru i kościoła z ulicą Świdnicką. Istnieją przesłanki do przypuszczenia, że ulica została wybrukowana już w 1355 r. Natomiast pierwsze wzmianki o ulicy jako położonej koło kościoła św. Doroty pochodzą z 1403 r.. Krzyżująca się z ulicą Franciszkańską ulica św. Doroty łączyła ówcześnie plac i kościół z Rynkiem.

Podczas działań wojennych prowadzonych w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 r. znaczna część zabudowy uległa zniszczeniu lub uszkodzeniu skutkującym powojenną rozbiórką pozostałych ruin. W przypadku ulicy Franciszkańskiej obszar po północnej jest stronie pozostawał niezabudowany od lat 50. XX wieku. W 1993 r. zbudowano na rogu ulicy Świdnickiej i Franciszkańskiej pierwszy z domów handlowych Solpol, który przylegał do historycznego domu handlowego M. Gerstel. Głównym projektantem był Wojciech Jarząbek, współpracujący przy tym projekcie z Pawłem Jaszczukiem i Janem Matkowskim, a projekt konstrukcji szkieletowej powstał w studiu Ar-5. Ocenia się postmodernistyczną architekturę obiektu jako oryginalną ale i kontrowersyjną, szczególnie w kontekście przyległej zabudowy historycznej. Były także podejmowane postulaty i działania zmierzające do ochrony budynku poprzez jego wpisanie do rejestru zabytków. Oficjalne otwarcie nastąpiło 6 grudnia 1993 r.

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: An der Dorotheengasse, An der Dorotheenkirche, do 1945 r. Franciszkańska, od 1945 r.

Wcześniejsza nazwa ulicy An der Dorotheengasse / An der Dorotheenkirche nawiązuje podobnie jak ulicy św. Doroty – Dorotheengassee, do położone tu kościoła pw. św Doroty. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 94 z 20.12.1945 r.

Układ drogowy Do ulicy przypisana jest droga gminna numer 106569D o długości 88 m klasy dojazdowej położona na działce o powierzchni 548 m2. Ulica biegnie od ulicy św. Doroty do ulicy Świdnickiej. Częściowo objęta jest strefą ograniczenia prędkości 30 km/h, a w rejonie skrzyżowania z ulicą św. Doroty i dalej wraz z placem Franciszkańskim strefą zamieszkania o ograniczeniu prędkości 20 km/h.

Ulice powiązane z ulicą Franciszkańską: skrzyżowanie: ulica św. Doroty pl. Franciszkański skrzyżowanie: ulica Świdnicka.

Zabudowa i zagospodarowanie Południowa strona ulicy w całości zajęta jest przez zabytkowy kościół. Północna strona pozostaje niezabudowana, z wyłączeniem działki przy skrzyżowaniu z ulicą Świdnicką, gdzie posadowiono dom handlowy Solpol 1.

Ulica położona jest w obszarze znajdującym się na wysokości bezwzględnej pomiędzy 118 a 119 m n.p.m.. Jest on objęty rejonem statystycznym nr 933200, w którym gęstość zaludnienia wynosiła 1472 osób/km² przy 195 osobach zameldowanych (według stanu na dzień 31.12.2018 r.).

Ochrona i zabytki Obszar, na którym położona jest ulica Franciszkańska, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII–XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr. rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego oraz historycznego charakteru najstarszej części miasta.

Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki: obiekt, położenie powstanie, nr rej. fotografia pierzeja południowa Kościół klasztorny Augustianów Eremitów, następnie Franciszkanów, obecnie parafialny Kościół św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława we Wrocławiuulica Świdnicka 31 (pl. Franciszkański) lata 1351-1381, 3 ćwiartka XV wieku, 2 połowa XVII wieku, lata 1720-1730, II połowa XIX wieku, lata 1945–1947, 1968–1976, 2002–2003 (1351 r. - XVIII wiek)14 z 27.11.1947 r. oraz A/292/90 z dnia 12.02.1962 r. 160px zamknięcie osi widokowej w kierunku zachodnim Szkoła, obecnie Niepubliczna Szkoła Podstawowa Sióstr Salezjanekplac Franciszkański 1/3 1899 r.gez, mpzp 160px

Zobacz też Historia Wrocławia Architektura Wrocławia

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

F