thumb|Tmesipteris ovata thumb|Tmesipteris tannensis Tmezypterys (Tmesipteris Bernh.) – rodzaj roślin z rodziny psylotowatych (Psilotaceae). Obejmuje ok. 15 gatunków, przy czym jeszcze w XXI wieku wciąż odkrywane i opisywane są kolejne. Rośliny te rosną w południowo-wschodniej Azji (od Filipin i Indonezji), poprzez Nową Gwineę, po Australię, Nową Zelandię i inne wyspy Oceanu Spokojnego (np. Nową Kaledonię i Polinezję Francuską). Są to rośliny epifityczne (często rosną na paprociach drzewiastych), rzadziej naziemne. Są obligatoryjnie zależne od mykoryzy.
Morfologia i anatomia Gametofity (przedrośla) Bezzieleniowe, podziemne, walcowate, nierozgałęzione lub rozgałęzione dychotomicznie. Żyją w symbiozie z grzybami przenikającymi całe przedrośle. Zbudowane są z niezróżnicowanych, cienkościennych komórek miękiszowych i okryte skórką z jednokomórkowymi chwytnikami. Na całej powierzchni gametofitu powstają rodnie i plemnie. Te pierwsze składają się z zagłębionej w tkance miękiszowej części brzusznej i wysuniętej na zewnątrz szyjki. Część brzuszna składa się z komórki jajowej i kanałowo-brzusznej. Szyjka tworzona jest przez cztery szeregi komórek i zawiera w środku co najmniej cztery komórki kanałowe. Kuliste plemnie mają ściankę tworzoną z jednej warstwy komórek i wypełnione są przez komórki plemnikotwórcze. Powstają z nich plemniki, które pokryte są licznymi rzęskami.
Sporofity Pod ziemią rozwija się w postaci kłącza pozbawionego korzeni, ale pokrytego na całej jego powierzchni licznymi chwytnikami. Układ wiązek przewodzących wewnątrz kłącza jest typu protosteli lub syfonosteli. Z kłącza wyrastają zwykle zwisające (u form naziemnych wzniesione) pędy nadziemne krótkie, zwykle do kilku cm, rzadziej osiągające do 20 cm długości lub nawet 50 cm. Pędy te są nagie i zwykle nierozgałęzione, rzadziej słabo rozgałęzione widlasto, poza nasadą gęsto ulistnione. Liście siedzące, z pojedynczą żyłką przewodzącą są lancetowate, płaskie, często z ościstym wyrostkiem. Odmienne są liście u nasady pędu, które są drobne i łuskowate oraz górne, wspierające zarodnie (sporofile), które są większe i rozwidlone dychotomicznie. Zarodnie zrastają się po dwie w synangia i rozwijają się na górnej powierzchni liści. Zarodniki są jednakowe, nerkowate, powstają w liczbie ponad tysiąca w poszczególnych zarodniach.
Rozwój i rozmnażanie Po zapłodnieniu komórki jajowej, w wyniku pierwszego jej podziału powstaje komórka dolna i górna. Z tej pierwszej rozwija się stopa zarodka zagłębiona w tkankach gametofitu – jej wydłużone komórki pobierają z niego substancje odżywcze. Z górnej komórki rozwija się początkowo kulistawy i niezróżnicowany zarodek, pozostający pod osłoną tkanek gametofitu. Zarodek, rosnąc i wydłużając się, w końcu rozrywa te tkanki, po czym dzieli się dychotomicznie na podziemne kłącze i pęd nadziemny. Rozwój młodych sporofitów odbywa się przez długi czas w oparciu o zasoby przedrośla.
W przeciwieństwie do siostrzanych psylotów nie wytwarzają rozmnóżek.
Systematyka Jeden z dwóch rodzajów z rodziny psylotowatych (Psilotaceae) z rzędu psylotowców (Psilotales). Obejmuje kilkanaście gatunków.
Wykaz gatunków Tmesipteris alticola Perrie & Brownsey Tmesipteris elongata P.A.Dang. Tmesipteris gracilis Chinnock Tmesipteris horomaka Perrie, Brownsey & Lovis Tmesipteris lanceolata P.A.Dang. Tmesipteris norfolkensis P.S.Green Tmesipteris obliqua Chinnock Tmesipteris oblongifolia A.F.Braithw. Tmesipteris ovata N.A.Wakef. Tmesipteris parva N.A.Wakef. Tmesipteris sigmatifolia Chinnock Tmesipteris solomonensis Braithwaite Tmesipteris tannensis (Spreng.) Bernh. Tmesipteris truncata (R.Br.) Steud. Tmesipteris vanuatensis A.F.Braithw. Tmesipteris vieillardii P.A.Dang. Tmesipteris zamorarum Gruezo & Amoroso
Przypisy
Kategoria:Psylotowe