mały Stanisław Niemczynowski herbu Prus (ur. 29 kwietnia 1839 w KomarówceSzlachta Ziemi Halickiej - Niemczynowski, zm. 13 marca 1924 we Lwowie) – mistrz krawiecki, powstaniec styczniowy, polityk demokratyczny i poseł do austriackiej Rady Państwa, kapitan weteran Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Był czeladnikiem a następnie mistrzem krawieckim we Lwowie. W latach 60. XIX wieku należał do tajnych organizacji narodowych w tym mieście.
Po wybuchu powstania styczniowego przedostał się do Królestwa Polskiego i walczył w oddziałach gen. Dionizego Czachowskiego, płka Leona Czechowskiego, płka Kajetana Cieszkowskiego i mjra Andrzeja Łopackiego. Uczestniczył w wielu bitwach i potyczkach, za osobistą dzielność szybko awansował od stopnia kaprala do kapitana. Wielokrotnie ranny, ostatecznie ciężka rana głowy wyeliminowała go z szeregów powstańczych. W październiku 1863 powrócił do Lwowa.
Był właścicielem domu i znanego warsztatu krawieckiego w centrum Lwowa. W 1868 był założycielem stowarzyszenia rękodzielników „Gwiazda”, a także współzałożycielem, a następnie prezesem Izby Rzemieślniczej we Lwowie 1884–1907. Był autorem statutu Izby.
Członek i działacz Polskiego Stronnictwa Demokratycznego. Wielokrotnie wybierany był w latach 1871–1896 członkiem Rady Miejskiej miasta Lwowa, pracował w jej sekcji II zajmując się sprawami majątkowymi miasta i zagadnieniami handlowo-przemysłowymi. Był na jej forum rzecznikiem i orędownikiem interesów rzemieślników lwowskich. Był członkiem Wydziału Szkolnego miasta Lwowa wspierającym szczególnie usilnie rozwój szkolnictwa zawodowego. W latach 1893 i 1895 brał udział w pracach nad zmianą ustroju Rady Miejskiej. W ramach mandatu radnego rozwinął szeroką działalność społeczną, m.in. współzałożyciel miejskiego Muzeum Przemysłowego, inicjatorem budowy pomnika Jana Kilińskiego (odsłoniętego w 1894) i założenia parku jego imienia we Lwowie, a także członkiem delegacji na pogrzeb Adama Mickiewicza w Krakowie (1890).
Poseł do austriackiej Rady Państwa VII kadencji (11 października 1887 – 23 stycznia 1891) wybranym wyborach uzupełniających w kurii III z ramienia lwowskiej Izby Przemysłowo-Handlowej przeprowadzonych po rezygnacji Edmunda MochnackiegoJózef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 392.. Był członkiem grupy posłów demokratycznych należących do Koła Polskiego w WiedniuParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Niemczynowski, Stanisław - Parlamentarier 1848-1918 online [4.10.2019];. Na forum parlamentu austriackiego był orędownikiem ustawy przemysłowej oraz gorącym obrońcą interesów rękodzielników galicyjskich. Z tego powodu Związek Stowarzyszeń Przemysłowych nadał mu w 1907 honorowe członkostwo.
Był także członkiem stowarzyszeń kombatanckich zrzeszających uczestników polskich powstań narodowych. Członek „Komitetu obywatelskiego obchodów 50. rocznicy powstania listopadowego we Lwowie” w 1880Lidia Michalska-Bracha, Organizatorzy obchodów rocznic powstań narodowych w latach 80. XIX stulecia we Lwowie, [w:] Znani i nieznani dziewiętnastowiecznego Lwowa. Studia i materiały, t. 3, red. Lidia Michalska--Bracha, Marek Przeniosło, Kielce 2013, s. 149. Członek komitetu organizującego obchody 200-lecia odsieczy wiedeńskiej w 1883Lidia Michalska-Bracha, „Zwyczaj narodowy czy fakt polityczny”? Wokół jubileuszu pięćdziesięciolecia powstania listopadowego we Lwowie, "Galicja. Studia i materiały" nr 1, 2015, s. 211.
Szczególnie czynny był od 1888 w Towarzystwie Wzajemnej Pomocy Uczestników Powstania 1863/4, gdzie m.in. w 1905 był członkiem kierującego organizacją Wydziału. Autor szkicu o Adamie Chmielowskim („Bracie Albercie”) pt. Powstaniec o towarzyszu z powstania opublikowanego w 1913 w czasopiśmie „Kronika Powszechna” (nr 5) z okazji 50-lecia powstania styczniowego. Po odzyskaniu niepodległości otrzymał potwierdzenie stopnia kapitana – weterana 1863.
Po śmierci został uroczyście pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 8715 – 20 lipca 1922Karol Lewicki, Niemczynowski Stanisław (1839-1924), Polski Słownik Biograficzny, t. 22, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, s. 788
Rodzina i życie prywatne Pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem Jana i Anny z Kłodnickich. Ożenił się z Marią Anielą z Pożakowskich. Miał z nią pięciu synów: Tadeusza (ur. 1870), Mieczysława (ur. 1873), Emila (ur. 1878), Jerzego (ur. 1879) i Stefana (ur. 1880)Karol Lewicki, Niemczynowski Stanisław (1839-1924) ..., s. 787-788.
Przypisy
Bibliografia Karol Lewicki, Niemczynowski Stanisław (1839-1924), Polski Słownik Biograficzny, t. 22, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, s. 787-788
Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Oficerowie powstania styczniowego Kategoria:Polscy krawcy Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Członkowie Polskiego Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VII kadencji Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Powstańcy styczniowi odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Radni Lwowa (zabór austriacki) Kategoria:Urodzeni w 1839 Kategoria:Zmarli w 1924