Hydroksyaceton, acetol – organiczny związek chemiczny z grupy α-hydroksyketonów (α-ketoli). Jest pochodną acetonu zawierającą grupę hydroksylową przy atomie węgla 1.
Występowanie Występuje naturalnie jako metabolit m.in. człowieka, myszy czy bakterii . Jest produktem pośrednim w metabolizmie glicyny, seryny i treoniny.
Otrzymywanie Można otrzymać go np. przez: utlenianie/dehydrogenację glikolu propylenowego: class=skin-invert-image|lewo|100px80px|class=skin-invert-image 100px|class=skin-invert-image
dehydratację gliceryny w obecności katalizatora kwasowego: lewo|120px|class=skin-invert-image80px|class=skin-invert-image100px|class=skin-invert-image + reakcję bromoacetonu z mrówczanem sodu lub potasu bądź z octanem sodu lub potasu, a następnie hydrolizę tak otrzymanego estru z użyciem metanolu
Zastosowanie Stosowany jest jako reduktor, m.in. w przemyśle tekstylnym w procesach barwienia (zastępuje sukcesywnie inne związki ze względu na łatwość degradacji), w przemyśle spożywczym jako środek zapachowy do żywności, składnik samoopalaczy, a także w syntezie organicznej, np. do otrzymywania acetonu, glikolu propylenowego, aldehydu propionowego lub pochodnych furanu, a także diacetylu (w wyniku kondensacji z formaldehydem).
Zobacz też dihydroksyaceton
Przypisy
Kategoria:Alkohole pierwszorzędowe Kategoria:Ketony