thumb|Nolina parryi thumb|Nolina nelsoni Nolina (Nolina A. Michaux) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae). Należy do niego 21, 23 lub nawet 30 gatunków. Zaliczane tu dawniej rośliny o zgrubiałej nasadzie pnia wyodrębniane są w rodzaj bokarnea Beaucarnea, w tym bokarnea odgięta B. recurvata, zwana noliną, często uprawiana jako roślina doniczkowa w klimacie umiarkowanym. Do rodzaju nolina należą kserofity południowej części Ameryki Północnej, rosnące w środkowej i północnej części Meksyku oraz w południowo-wschodniej i południowo-zachodniej części USA (na północy po Karolinę Południową, Oklahomę, Kolorado i Nevadę).
Liście niektórych gatunków (N. longifolia, N. microcarpa) wykorzystywane są do wyrobu mioteł, w plecionkarstwie i koszykarstwie. Niektóre gatunki uprawiane są także jako ozdobne. W cieplejszym klimacie umiarkowanym rosną w ogrodach m.in. N. longifolia i N. nelsonii znoszące spadki temperatur nawet do -12°C. Ze względu na zawartość saponin sterydowych noliny są trujące dla owiec domowych.
Nazwa rodzaju upamiętnia francuskiego botanika i szkółkarza Abbé Nolina z XVIII wieku.
Morfologia Pokrój Rośliny wieloletnie o drewniejącej łodydze lub o pędzie skróconym i wówczas kępiaste. Słabo rozgałęzione, choć zwykle występujące w koloniach kilku lub wielu rozet. Pędy osiągają zwykle do 2,5 m wysokości. Czasem pień bywa zgrubiały na poziomie gruntu lub już poniżej niego.
Liście Skupione w gęstą rozetę u N. bigelovii osiągającą nawet do 3,6 m średnicy. Liście równowąskie i siedzące, o nasadzie rozszerzonej. Blaszka gładka lub piłkowana na brzegu.
Kwiaty Jednopłciowe i obupłciowe zebrane w okazałe wiechy. Łodyga kwiatonośna osiąga od 0,5 do 2,5 m wysokości, a sam kwiatostan od 0,3 do 1,8 m. Kwiaty skupione po 2–5 w węzłach wsparte są odpadającymi, rzadziej trwałymi przysadkami. Okwiat z 6 białymi lub kremowymi listkami osiągającymi tylko 1,3 do 5 mm długości, na końcach szczeciniasto gruczołowatymi. Zalążnia górna, trójkomorowa.
Owoce Trójkomorowe torebki zawierające nieliczne (1–3), kulistawe nasiona. Torebki są często rozdęte i oskrzydlone. Ściany cienkie lub grube, ząbkowane u dołu i na szczycie owocu, pękają zwykle nieregularnie.
Systematyka Rodzaj z rodziny szparagowatych Asparagaceae reprezentujący podrodzinę Nolinoideae Burnett, a w jej obrębie plemię Nolineae S. Watson (tworzy je wspólnie z rodzajami bokarnea Beaucarnea, Dasylirion i Calibanus). Plemię to w niektórych ujęciach było wyodrębniane jako rodzina Nolinaceae Nakai.
Wykaz gatunków (nazwy zweryfikowane według Plants of the World Online) Nolina arenicola Correll Nolina atopocarpa Bartlett Nolina azureogladiata D.Donati Nolina beldingii Brandegee Nolina bigelovii (Torr.) S.Watson Nolina brittoniana Nash Nolina cespitifera Trel. Nolina cismontana Dice Nolina durangensis Trel. Nolina erumpens (Torr.) S.Watson Nolina excelsa García-Mend. & E.Solano Nolina georgiana Michx. Nolina greenei S.Watson ex Wooton & Standl. Nolina hibernica Hochstätter & D.Donati Nolina humilis S.Watson Nolina interrata Gentry Nolina juncea (Zucc.) J.F.Macbr. Nolina lindheimeriana (Scheele) S.Watson Nolina matapensis Wiggins Nolina micrantha I.M.Johnst. Nolina microcarpa S.Watson Nolina nelsonii Rose Nolina palmeri S.Watson Nolina parryi S.Watson Nolina parviflora (Kunth) Hemsl. – nolina długolistna Nolina pollyjeanneae Hochstätter Nolina pumila Rose Nolina rigida Trel. Nolina texana S.Watson Nolina watsonii (Baker) Hemsl.
Przypisy
Kategoria:Szparagowate