Maciej Czerwiński (ur. 22 marca 1976 w Krakowie) – polski filolog slawista, tłumacz, krytyk literacki, pisarz, profesor nauk humanistycznych, pracownik Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się językami i literaturami byłej Jugosławii, zwłaszcza Chorwacji, semiotyką i semiotyką kultury, analizą dyskursu, związkami kulturowymi polsko-chorwackimi. Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych UJ i Instytutu Filologii Słowiańskiej UJ.
Życiorys Studia w dziedzinie filologii słowiańskiej ukończył w 2000 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim. Doktoryzował się w 2004 r., a habilitację uzyskał w 2013 r. 1 września 2020 objął stanowisko dyrektora Instytutu Filologii Słowiańskiej UJ. Tytuł naukowy profesora otrzymał w 2022 roku (dyscypliny: językoznawstwo i literaturoznawstwo).
Jest autorem 200 publikacji, w tym 11 monografii. Przygotował do druku reprint albumu pt. Kraków Zagrzebiowi, w którym ukazały się teksty ważnych polskich literatów i publicystów (m.in. Adam Mickiewicz, Józef Ignacy Kraszewski, Adam Asnyk, Władysław Anczyc, Józef Szujski, Karol Lanckoroński) oraz rysunki artystów (m.in. Jan Matejko, Jacek Malczewski, Wojciech Kossak). Był współautorem wystawy poświęconej Ivanowi Meštroviciowi w Krakowie (MCK, 2017). Współredagował tom poświęcony postaci biskupa Josipa Juraja Strossmayera.
Indywidualne projekty naukowe realizował w Stanach Zjednoczonych (Uniwersytet Yale) oraz w Niemczech (Imre Kertész Kolleg, Uniwersytet Friedricha Schillera).
Tłumaczył m.in. następujących pisarzy: August Šenoa, Miroslav Krleža, Umberto Eco, Antun Šoljan, Predrag Matvejević, Miljenko Jergović, Nina Mitrović, Stanko Andrić, Rade Jarak.
Poza publikacjami naukowymi, pisał eseje, krytykę literacką, krótką prozę i poezję w następujących czasopismach: Tygodnik Powszechny, Herito, Odra, Lampa, Znak, Zeszyty Literackie, Dwutygodnik, Wyspa. Obszerny wybór jego poezji przełożyła na język ukraiński Natalia Belczenko. Jest organizatorem wydarzeń kulturalnych i wystaw.
Jest członkiem Stowarzyszenia Literatów Chorwackich oraz członkiem Rady Programowej Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie.
Jego pradziadkiem stryjecznym był Wojciech Czerwiński, a dalszym krewnym inny filolog August ŻabaM. Czerwiński, Filie „Nowodworka” w terenie. Rzecz o Wojciechu Czerwińskim. W: Nowodworek z pamięci: uczniowie, absolwenci i nauczyciele we wspomnieniach, biografiach i anegdotach, red. W. Strokowski, Kraków 2018, s. 135-147. Jest zięciem Marii RostworowskiejSt. J. Rostworowski, Monografia Rodziny Rostworowskich, tom 2, Warszawa 2013, s. 1379-1380.
Nagrody Jego książka Čvorovi prijepora: jezici i kodovi tradicije (Zagrzeb, 2020) uznana została za najlepszą publikację na temat literatury chorwackiej napisaną w 2020 roku przez zagranicznego filologa i otrzymała nagrodę Davidias przyznawaną przez Stowarzyszenie Literatów Chorwackich.
Monografia Chorwacja. Dzieje, kultura, idee (Kraków, 2020) otrzymała nagrodę główną im. prof. Jerzego Skowronka oraz główną Nagrodę im. Henryka Wereszyckiego i Wacława Felczaka.
W 2024 roku otrzymał nagrodę Jaroslav Šidak przyznawaną podczas Festiwalu Kliofest w Zagrzebiu za propagowanie wiedzy o chorwackiej przeszłości.
W 2024 otrzymał Nagrodę Kopernik przyznawaną przez Polskie Towarzystwo Kulturalne Kopernik w Zagrzebiu.
Wybrana twórczość Język, ideologia, naród. Polityka językowa w Chorwacji a język mediów. Kraków, Scriptum, 2005. Semioza gatunku – semioza stylu. Studium nad chorwacką i serbską syntezą dziejów narodu. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011. Semiotyka dyskursu historycznego. Chorwackie i serbskie syntezy dziejów narodu. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011. Naracije i znakovi. Hrvatske i srpske sinteze nacionalne povijesti. Zagrzeb, Srednja Europa, 2018. Kultura, dyskurs, znak. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2015. Drugi svjetski rat u hrvatskoj i srpskoj prozi. Zagrzeb, Hrvatska sveučilišna naklada, Biblioteka L, 2018. Čvorovi prijepora: jezici i kodovi tradicije. Zagrzeb, Alfa, 2020. Chorwacja. Dzieje, kultura, idee. Kraków, Międzynarodowe Centrum Kultury, 2020. Hrvatska. Povijest, kultura ideje. Zagreb, Srednja Europa, 2023. Dalmacija: topos i idea. Eseji o književnosti. Zagreb, Alfa, 2025. Imagining Space and Heritage. Competing Modern National Narratives on Dalmatia. Brill | V&R unipress (De Gruyter Brill), 2025.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Maciej Czerwiński (Academia.edu).
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Polscy kroatyści Kategoria:Polscy tłumacze Kategoria:Polscy bałkaniści Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1976 Kategoria:Polscy tłumacze literatury chorwackiej