Julian Feliks Niedzielski (ur. 18 maja 1849 w Stryszowie – zm. 20 października 1901 w Wiedniu) – polski architekt i budowniczy tworzący głównie w Austrii i Czechach.
Życiorys lewo|mały|Kolumnada w Mariańskich Łaźniach alt=|lewo|mały|Stary dom zdrojowy w Krynicy lewo|mały|Kasa Oszczędnościowa w Libercu lewo|mały|Ratusz w Nowym Sączu lewo|mały|Willa Wolfruma – Ústí nad Labem lewo|mały|Budynek mieszkalny, Wiedeń, Wollzeile 36 Ukończył szkołę realną i Instytut Techniczny w Krakowie (1868), gdzie był uczniem Filipa PokutyńskiegoMichał Rożek, Niedzielski Julian Feliks (1849-1901), Polski Słownik Biograficzny t. 22, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, s. 746-747. Następnie studiował architekturę i budownictwo na politechnice w Wiedniu (Wiener Polytechnisches Institut) pod kierunkiem Heinricha FerstlaStanisław Łoza, Niedzielski Julian, w Słownik architektów i budowniczych Polaków oraz cudzoziemców w Polsce pracujących, Warszawa 1931, s. 239. Już w czasie studiów pracował w jego biurze projektowym współpracując przy budowie uniwersytetu wiedeńskiego oraz restauracji Schottenkirche. Po jego śmierci wraz z Heinrichem Köchlinem był dyrektorem artystycznym budowy uniwersytetu wiedeńskiego (1883-1884), Zamieszkał na stałe w Wiedniu. W latach 1881–1901 prowadził wraz z Hansem Mikschem biuro architektoniczno-budowlane Miksch & Niedzielski w tym mieście, które szybko zyskało renomę w krajach monarchii habsburskiej. Był także od 1896 radcą, a od 1899 starszym radcą w ministerstwie spraw wewnętrznychH. Kowalska, Niedzielski, Julian (1849-1901), Architekt, Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950, Bd. 7 (Lfg. 32, 1976), S. 120. Uznany i wzięty architekt, tworzył głównie na terenie Austrii i Czech. W swojej twórczości był typowym przedstawicielem późnego historyzmu, który uprawiał eklektycznie. Dał się też poznać jako bardzo dobry konserwator zabytków. W latach 1887–1888 był sędzią w konkursie na krakowski pomnik Adama Mickiewicza. Pochowany w grobie honorowym (z brązową płaskorzeźbą autorstwa Josefa Hermanna Tautenhayna) ufundowanym przez kolegów architektów na Cmentarzu Centralnym w WiedniuJulian Niedzielski w: Architektenlexikon Wien 1770 – 1945, online [2.02.2020] (sektor 14 A – grób honorowy nr 10)Ehrenhalber gewidmete und Historische Grabstellen in Wiener Zentralfriedhof poz. 597 – online [4.01.2020], thumb|grób Juliana Niedzielskiego na wiedeńskim Cmentarzu Centralnym|220x220px|alt=
Ważniejsze prace i realizacje budowlane [wraz z Heinrichem Köchlinem] dokończenie budowy uniwersytetu wiedeńskiego (1870-1883), [wraz Janem Zawiejskim] zakład uzdrowiskowy i kąpieliskowy w Krynicy (1885-1888) [wraz z Hansem Mikschem] Willa Rudolfa Larischa, Krnov (1888) [wraz z Hansem Mikschem] kolumnada w Marienbadzie (1888-1889) [wraz z Hansem Mikschem] budynek kasy oszczędności w Libercu (1888-1891) [wraz z Hansem Mikschem] budynek handlowo-mieszkaniowy, Wiedeń, Wollzeile 36 (1890) [wraz z Hansem Mikschem] willa Ignatza Petschka, Ústi nad Labem, (1890) [wraz z Hansem Mikschem] budynek mieszkalny Haberhof, Wiedeń 2, Mühlfeldgasse 15 (1891) [wraz z Hansem Mikschem] restauracja zamku i willa Ludwiga Wolfruma w Ústí nad Labem (1892) [wraz z Hansem Mikschem] Brama wjazdowa do ZOO na Praterze, Wiedeń (1893 – rozebrana 1902) [wraz z Ottonem Hoferem] rozbudowa Hofburgu w Wiedniu (1894-1899) [wraz z Hansem Mikschem] Budynek fabryczny firmy Georga Wolfruma, Ústi nad Labem, (1895) [wraz z Hansem Mikschem] budynek ratusza w Nowym Sączu (1894-1897) restauracja i przebudowa pałacyku Lubomirskich w Charzewicach (1898-1900) [wraz z Hansem Mikschem] budynek gimnazjum, Wiedeń, Stubenbastei 6-8 (1901, realizacja w 1911)
realizacje wnętrz
restauracja i częściowe urządzenie wnętrza kościoła Benedyktynów (Schottenkirche), Wiedeń (1885) epitafium dla Heinricha Ferstela (popiersie Viktora Tilgnera), Uniwersytet, Wiedeń (1886) restauracja apartamentów reprezentacyjnych ministerstwa spraw wewnętrznych, Wiedeń (1897)
projekty niezrealizowane
budynek teatru, Bielsko-Biała (1880) [wraz z Hansem Mikschem] budynek teatru, Liberec (1881) [wraz z Hansem Mikschem] budynek ratusza, Liberec (1887) [wraz z Hansem Mikschem] budynek Muzeum Sztuki Dekoracyjnej, Liberec (1887) [wraz z Hansem Mikschem] budynek Muzeum Sztuki Dekoracyjnej, Liberec (1893) budynki urzędu powiatowego i sądu rejonowego, Merano (1898)
Odznaczenia Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa.
Rodzina i życie prywatne Był synem urzędnika Franciszka i Józefy z Pisalewskich.
Przypisy
Bibliografia Michał Rożek, Niedzielski Julian Feliks (1849-1901), Polski Słownik Biograficzny t. 22, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, s. 746-747 H. Kowalska, Niedzielski, Julian (1849-1901), Architekt, Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950, Bd. 7 (Lfg. 32, 1976), S. 120 Julian Niedzielski w: Architektenlexikon Wien 1770 – 1945, online [2.02.2020] Stanisław Łoza, Niedzielski Julian, w Słownik architektów i budowniczych Polaków oraz cudzoziemców w Polsce pracujących, Warszawa 1931, s. 239.
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Technicznego w Wiedniu Kategoria:Artyści związani z Wiedniem Kategoria:Architekci historyzmu Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Austriaccy architekci Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1849 Kategoria:Zmarli w 1901 Kategoria:Ludzie urodzeni w Stryszowie