Marek Wojciech ZielińskiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 listopada 2019 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (). (ur. 10 kwietnia 1950 w Lutoborzu k. Włocławka) – polski publicysta, krytyk literacki, dyplomata.
Życiorys Pochodzi z rodziny nauczycielskiej. Ukończył polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, broniąc w 1972 magisterium w zakresie teatrologii pod kierunkiem Tadeusza Sieverta. Studiował podyplomowo w pracowni reportażu Krzysztofa Kąkolewskiego Instytutu Dziennikarstwa UW (1972–1974). Doktorant w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk (1976–1978). W latach 1984–1985 był słuchaczem Wydziału Historii i Politologii Uniwersytetu w Bonn jako stypendysta fundacji KAAD (). Absolwent Podyplomowego Studium Służby Zagranicznej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie (2002).
Rozpoczynał życie zawodowe jako teatrolog i filmolog. Pracował w krakowskim dwutygodniku „Student” (1973–1974), jako redaktor dwutygodnika „Nowe Książki” (1974–1976), działu poezji tygodnika warszawskiej „Kultury” (1978–1979), skąd w listopadzie 1979 wyrzucono go z zakazem pracy w mediach państwowych. 13 grudnia 1981 został internowany. Do 30 października 1982 przebywał w Areszcie na Białołęce i w Strzebielinku. Od 1981 do 1992 redaktor działu literackiego „Więzi”, pozostając członkiem zespołu także w późniejszym okresie. W latach 1989–1990 w „Tygodniku Centrum”, kierował działem kulturalnym „Tygodnika Solidarność”. Po 1989 podjął współpracę dziennikarską z Komisją Fabryczną NSZZ „Solidarność” w Ursusie.
W latach 1978–1981 współpracował z drugoobiegowym, związanym ze środowiskiem KUL periodykiem „Spotkania”. W latach 1986–1992 nieformalny korespondent krajowy Instytutu Literackiego i paryskiej „Kultury”, będąc m.in. odpowiedzialnym za wysyłanie na Zachód zamówionych tekstów i odbieranie od kurierów honorariów, które następnie przekazywał autorom. Kilkukrotnie przebywał za zaproszenie Jerzego Giedroycia w Maisons-Laffitte, mieszkając po 3–4 miesiące w mieszkaniu Instytutu, współdzieląc tzw. oficynę z Gustawem Herlingiem-Grudzińskim. W latach 1988–1991 był także krajowym przedstawicielem amerykańskich emigracyjnych czasopism „Studium Papers” oraz „Periphery”. Związany także z berlińskim miesięcznikiem „Archipelag” oraz z Radiem Wolna Europa w Monachium.
Od 1991 urzędnik państwowy w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Przebywał na placówkach w Kolonii, w Bernie, kierował Instytutem Polskim w Moskwie (2002–2005), Konsulatem Generalnym RP w Irkucku (2011–2017) oraz Wydziałem Konsularnym Ambasady RP w Moskwie.
Zna języki: niemiecki, rosyjski i francuski. Żonaty z doktorką historii sztuki.
Nagrody i odznaczenia Nagrodą Fundacji POLCUL (1984, 1992) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (2001) Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2009) Krzyż Kawalerski Orderu „Za zasługi dla Litwy" za współpracę na rzecz niepodległości Litwy (2009) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w służbie zagranicznej, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i działalności dyplomatycznej (2019) Krzyż Wolności i Solidarności (2021)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2021 r. o nadaniu odznaczeń ().
Twórczość Jest autorem i współautorem kilku książek dotyczących współczesnej literatury polskiej. Sporo tekstów poświęcił klasykom rosyjskiej literatury, m.in.: Dostojewskiemu, Sołżenicynowi, Tołstojowi oraz kwestiom relacji Polonii z krajem. Publikacje książkowe:
Kilka niewzruszonych przekonań, Warszawa; Kraków: Biblioteka „Więzi”, 1987, . Ucieczka przed Polską. Szkice nie tylko o literaturze, Kraków: Wydawnictwo „Arcana”, 2006, . Życie bez złudzeń. Szkice nie-polityczne, Łomianki: Wydawnictwo LTW, 2023, . Korespondencja Jerzego Giedroycia z Markiem Zielińskim w latach 1990–2000. Spór o polskie zmiany, Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2024, ISBN 978-83-67245-42-5.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Dyrektorzy Instytutów Polskich Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Konsulowie III Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Bernem Kategoria:Ludzie związani z Irkuckiem Kategoria:Ludzie związani z Kolonią Kategoria:Ludzie związani z Moskwą Kategoria:Ludzie związani z paryską „Kulturą” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem „Za Zasługi dla Litwy” Kategoria:Polscy dziennikarze emigracyjni Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Urzędnicy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Urzędu Rady Ministrów (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Spraw Zagranicznych (III Rzeczpospolita)