Pasecznik trójpręgi (Funambulus tristriatus) – gatunek gryzonia z podrodziny wiewiórczaków (Callosciurinae) w rodzinie wiewiórkowatych (Sciuridae). Po raz pierwszy gatunek naukowo opisał w 1837 brytyjski przyrodnik George Robert Waterhouse na łamach redagowanego przez Edwarda Charleswortha „The Magazine of natural history” nadając nazwę naukową Sciurus tristriatus. Określona przez Waterhouse'a typowa lokalizacja: „bardziej południowe części Hindustanu”, została w 1905 i 1965 skorygowana do Ghatów Zachodnich, Cosouth na 12° N, Indie. Pasecznik trójpręgi występuje na zachodnim wybrzeżu Indii, od 20° N do południowego przylądka Półwyspu Indyjskiego – na wysokości do ok. 700–2100 m n.p.m. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) wymienia Funambulus tristriatus w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych jako gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). F. tristriatus obejmuje 2 podgatunki
Systematyka Po raz pierwszy gatunek naukowo opisał w 1837 brytyjski przyrodnik George Robert Waterhouse na łamach redagowanego przez Edwarda Charleswortha „The Magazine of natural history” nadając nazwę naukową Sciurus tristriatus. Określona przez Waterhouse'a typowa lokalizacja: „bardziej południowe części Hindustanu”, została w 1905 i 1965 skorygowana do Ghatów Zachodnich, Cosouth na 12° N, Indie.
W obrębie gatunku F. tristriatus wyróżniane są 2 podgatunki: F. t. tristriatus Waterhouse, 1837 – na zachodnim wybrzeżu Indii, pomiędzy 20° N i 12° N, F. t. numarius Wroughton, 1916 – na zachodnim wybrzeżu Indii, od 12° N do południowego przylądka Półwyspu Indyjskiego.
Nazewnictwo W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” dla gatunku Funambulus tristriatus zaproponowano nazwę pasecznik trójpręgi.
Budowa ciała Wzór zębowy I C P M 20–22 = 1 0 1–2 3 1 0 1 3 Pasecznik trójpręgi jest największym gatunkiem wśród przedstawicieli rodzaju Funambulus. Na ciemnym grzbiecie widoczne są trzy jasne, podłużne pasy, a odstęp między nimi jest wybarwiony na kolor blady. Na ogonie widoczny jest czerwony pas. Paski F. t. tristriatus są węższe i bardziej matowe niż u podgatunku F. t. numarius.
+Wymiary Funambulus tristriatus(za: Koprowski, Goldstein, Bennett, Pereira Mendes, 2016) średni wymiar samce średni wymiar samice długość tułowia z głową 160 mm 159 mm długość ogona 143 mm 139 mm masa ciała 139 g
Tryb życia Paseczniki trójpręgie wiodą dobowy i półnadrzewny tryb życia. Zwierzęta żyją około 3 lata. Podczas badań przeprowadzonych w indyjskim Karnataka w 1978 i 1979 naukowcy określili gęstość zasiedlenia gatunku odpowiednio na 3,2 i 2,5 osobnika na hektar.
Rozród Rozród paseczników trójpręgich nie wykazuje sezonowości. Samica rodzi średnio 2,3 lub 2,6 młodych w jednym miocie. Młode po narodzinach są ślepe i nagie. Tułów z głową noworodków ma długość 42–51 mm, ogona 22–32 mm, przy masie ciała 4,5–7,2 g. Oczy otwierają po 24–30 dniach, a usamodzielniają się po 60–69 dniach życia.
Rozmieszczenie geograficzne Określona przez Waterhouse'a typowa lokalizacja: „bardziej południowe części Hindustanu”, została w 1905 i 1965 skorygowana do Ghatów Zachodnich, Cosouth na 12° N, Indie. Pasecznik trójpręgi występuje na zachodnim wybrzeżu Indii, od 20° N do południowego przylądka Półwyspu Indyjskiego – na wysokości do ok. 700–2100 m n.p.m. Szczegóły lokalizacji podgatunków są zawarte w sekcji Systematyka. thumb|Pasecznik trójpręgi żerujący na owocu gujawy pospolitej
Ekologia Paseczniki trójpręgie w znacznej mierze odżywiają się roślinami uprawnymi, w tym męskimi kwiatami palmy kokosowej (arekowate) i ziarnami niełuskanego ryżu. Chętnie zjada także termity, gąsienice, chrząszcze, czerwce i inne szkodniki uprawne. Brak szczegółowych informacji na temat diety w środowisku naturalnym.
Siedlisko Paseczniki trójpręgie występują w obrębie zimozielonych liściaste lasów deszczowych, na polach uprawnych i pastwiskach Ghatów Zachodnich i południowo-zachodnich Indii. Chętnie wybiera plantacje herbaty, kardamonu i kawy.
Paseczniki trójpręgie budują na drzewach kuliste gniazda o średnicy (średnio) 22 cm. Gniazda lokowane są na wysokości 2–29 m nad poziomem terenu, ale większość jest budowana poniżej 10 m (mediana 5 m).
Ochrona Paseczniki trójpręgie nie są chronione żadnymi przepisami. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) wymienia Funambulus tristriatus w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych jako gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). Jest to gatunek występujący lokalnie, ale w ciągu ostatnich 20 lat zaobserwowano spadek populacji o ponad 10%. Przyczyną jest utrata siedlisk i akcje zwalczania szkodników. Biorąc pod uwagę fakt występowania systematycznego i narastającego zjawiska zastępowania rodzimych gatunków drzew na plantacjach kawy i kardamonów gatunkami egzotycznymi (których paseczniki najwyraźniej unikają), prognozowany jest dalszy spadek o ponad 10% w ciągu następnych dziesięciu lat.
Przypisy
Kategoria:Wiewiórczaki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1837 roku