thumb|upright|Ogólny wzór strukturalny kwasów mikolowychR1: oznacza łańcuchy alifatyczne, C20 – C24; R²: łańcuchy alifatyczne C60 Kwasy mikolowe – grupa organicznych związków chemicznych, α-rozgałęzionych, β-hydroksylowanych kwasów tłuszczowych o bardzo długich łańcuchach. Stanowią jeden z podstawowych elementów strukturalnych ścian komórkowych bakterii z rodzajów , , i . Ich struktura została odkryta z wykorzystaniem różnych technik analitycznych, takich jak chromatografia cienkowarstwowa, chromatografia gazowa, wysokosprawna chromatografia cieczowa, spektrometria mas i spektroskopia magnetycznego rezonansu jądrowego. Liczba atomów węgla kwasów mikolowych zależy zarówno od analizowanego szczepu, jak i warunków wzrostu. Najdłuższe kwasy mikolowe występują u (długość łańcucha węglowego C60–C90), zaś u pozostałych rodzajów długość zawiera się w granicach C22–C36 (), C30–C54 (), C46–C60 (). W wysokiej temperaturze ulegają tzw. odszczepieniu π do aldehydu i kwasu tłuszczowego, w reakcji podobnej do odwrotnej kondensacji Claisena.
Kwasy mikolowe są produktami szlaku biosyntezy mieszaniny syntazy kwasów tłuszczowych (FAS) i syntazy poliketydowej (PKS). Kwasy mikolowe wraz z innymi kwasami tłuszczowymi wchodzą w skład mykomembrany, najliczniej występują w jej warstwie wewnętrznej. Kwasy mikolowe uodparniają komórkę na uszkodzenia chemiczne i odwodnienie, warunkują niską przepuszczalność hydrofobowych antybiotyków oraz zdolność do tworzenia biofilmów. Związki te mogą być również antygenami do wytwarzania przeciwciał ze względu na generowanie potencjalnej swoistej odpowiedzi odpornościowej. Właściwość ta jest związana ze stopniem ekspozycji kwasów mikolowych na powierzchni ściany komórkowej. Analiza profili kwasów mikolowych może być stosowana jako alternatywa dla klasycznych metod diagnostyki chorób, takich jak gruźlica, trąd czy mikobakteriozy. + Przykłady kwasów mikolowychNazwaLiczba atomów węglaWzórkwas α-mikolowyC80kwas ketomikolowyC82kwas mikolowy C46kwas korynomikolowyC32kwas metoksymikolowyC83kwas dihydroksymikolowyC82
Przypisy
Mikolowe, kwasy Mikolowe, kwasy