Benicio Monserrate Rafael del Toro Sánchez (ur. 19 lutego 1967 w San Juan w Portoryko) – portorykański aktor i producent filmowy, scenarzysta.

Życiorys Wczesne lata Urodził się w San Juan w Portoryko jako syn pary prawników – Fausty Genovevy Sánchez Rivery i Gustavo Adolfo del Toro Bermúdeza. Został wychowany w wierze rzymskokatolickiej. Jego matka zmarła, gdy miał dziewięć lat, a cztery lata później jego ojciec przeniósł się z rodziną do Mercersburga, w stanie Pensylwania, gdzie zamieszkali na farmie. Ukończył Mercersburg Academy. Uczęszczał na University of California w San Diego na kierunku biznesu. Po pierwszym roku studiów zmienił kierunek z ekonomicznego na teatralny. Występował w studenckich produkcjach, m.in. na festiwalu Lafayette Theatre w Nowym Jorku, gdzie zdecydował się pozostać, żeby studiować aktorstwo w The Square Acting School. Otrzymał też stypendium do Stella Adler Conservatory. Następnie przeniósł się do Los Angeles, żeby kontynuować naukę w Actors Circle Theater.

Kariera mały|Del Toro podczas 61. MFF w Cannes (2008) Pierwszą rolę głównego bandyty i dilera narkotykowego otrzymał w telewizyjnym serialu NBC Miami Vice (1984). Jego debiutem filmowym była rola Dario w komedii Randala Kleisera Big Top Pee-Wee (1988) u boku Krisa Kristoffersona, Susan Tyrrell i Valerii Golino. Następnie pojawiał się w niewielkich rolach w dużych produkcjach – jako henchman w filmie o agencie 007 Licencja na zabijanie (Licence to Kill, 1989) z Timothy Daltonem, dramacie kryminalnym Seana Penna Indiański biegacz (The Indian Runner, 1991) z Davidem Morse i Viggo Mortensenem czy komediodramacie Petera Weira Bez lęku (Fearless, 1993). W dreszczowcu Porcelanowy księżyc (China Moon, 1994) zagrał czarny charakter – amoralnego i skorumpowanego policjanta, który prześladuje Madeleine Stowe i Eda Harrisa.

W 1995 roku jego kariera nabrała rozpędu, po charakterystycznej kreacji mamroczącego Freda Fenstera w thrillerze kryminalnym Bryana Singera Podejrzani (The Usual Suspects), za którą otrzymał Independent Spirit Award dla najlepszego aktora drugoplanowego. W 1995 roku aktor także wyprodukował, wyreżyserował i napisał scenariusz do filmu „Submission” (1995). W 1997 roku ponownie go uhonorowano Independent Spirit Award za rolę Benny’ego Dalmau w filmie biograficznym Basquiat – Taniec ze śmiercią (Basquiat, 1996).

Grywał także w filmach komercyjnych. W dreszczowcu Fan (The Fan, 1996) zagrał baseballistę Juana Primo, którego morduje tytułowy fan (Robert De Niro), żeby „wspomóc” w grze swojego faworyta (Wesley Snipes). Nietypową rolę złodzieja samochodów, który przypadkiem porywa nastolatkę (Alicia Silverstone) powierzono jemu w komedii Nadbagaż (Excess Baggage, 1997). W kultowym dziele Terry’ego Gilliama Las Vegas Parano (Fear and Loathing in Las Vegas, 1998) wystąpił obok Johnny’ego Deppa jako lubujący się we wszelkiego rodzaju narkotykach Dr Gonzo. W komedii gangsterskiej Guya Ritchiego Przekręt (Snatch, 2000) zagrał hazardzistę Franky'ego Foura Fingersa, którego gubi własny nałóg. W dreszczowcu Desperaci (The Way of the Gun, 2000) razem z Ryanem Phillippe porywa ciężarną Juliette Lewis i zostaje ścigany przez Jamesa Caana. Za rolę gliniarza w Stevena Soderbergha Traffic (2000), o mechanizmach handlu narkotykami, otrzymał Złoty Glob, Oscara i nagrodę National Society of Film Critics.

Wystąpił w dramacie kryminalnym Seana Penna Obietnica (The Pledge, 2001) z Jackiem Nicholsonem, Helen Mirren i Mickeyem Rourkiem, dramacie Alejandro Gonzáleza Iñárritu 21 gramów (21 Grams, 2003) jako Jack Jordan. W filmie Roberta Rodrigueza Sin City: Miasto grzechu (Sin City, 2005) wcielił się w postać skorumpowanego gliniarza – Jacka Rafferty’ego. W dramacie Susanne Bier Druga szansa (Things We Lost in the Fire, 2007) zagrał Jerry’ego Sunborne'a – narkomana, partnerując Halle Berry i Davidowi Duchovnemu.

Zasiadał w jury konkursu głównego na 63. MFF w Cannes (2010). Przewodniczył obradom jury sekcji "Un Certain Regard" na 71. MFF w Cannes (2018).

Życie prywatne W przeszłości spotykał się z Sarą Foster i Valerią Golino. Ze związku z Kimberly Stewart ma córkę, Delilah (ur. 2011).

Filmografia Rok Tytuł Rola Reżyser 1988 Big Top Pee-wee Duke, chłopiec o twarzy psa Randal Kleiser 1989 Licencja na zabijanie (Licence to Kill) Dario John Glen 1991 Indiański biegacz (The Indian Runner) Miguel Sean Penn 1992 Kolumb odkrywca (Christopher Columbus: The Discovery) Alvaro Harana John Glen 1993 Bez lęku (Fearless) Manny Rodrigo Peter Weir1994 Szkoła Buddy’ego (Swimming with Sharks) Rex George Huang Porcelanowy księżyc (China Moon) Lamar Dickey John Bailey 1995 Podejrzani (The Usual Suspects) Fred Fenster Bryan Singer1996 Fan (The Fan) Juan Primo Tony Scott Basquiat – Taniec ze śmiercią (Basquiat) Benny Dalmau Julian Schnabel 1997 Nadbagaż (Excess Baggage) Vincent Roche Marco Brambilla 1998 Las Vegas Parano (Fear and Loathing in Las Vegas) dr Gonzo Terry Gilliam2000 Przekręt (Snatch) Franky Cztery Palce Guy Ritchie Desperaci (The Way of the Gun) Longbaugh Christopher McQuarrie Traffic Javier Rodriguez – Oscar za rolę drugoplanową Steven Soderbergh 2001 Obietnica (The Pledge) Toby Jay Wadenah Sean Penn2003 21 gramów (21 Grams) Jack Jordan Alejandro González Iñárritu Nożownik (The Hunted) Aaron Hallam William Friedkin 2005 Sin City: Miasto grzechu (Sin City) Jack 'Jackie Boy' Rafferty Robert Rodriguez, Frank Miller, Quentin Tarantino 2007 Druga szansa (Things We Lost in the Fire) Jerry Sunborne Susanne Bier2008 Che. Rewolucja (Che: Part One) Ernesto 'Che' Guevara Steven Soderbergh Che. Boliwia (Che: Part Two) Ernesto 'Che' Guevara Steven Soderbergh 2010 Wilkołak (The Wolfman) Lawrence Talbot Joe Johnston2012Savages: Ponad bezprawiem (Savages)Miguel „Lado” ArroyoOliver Stone2013 Thor: Mroczny świat (Thor: The Dark World) Kolekcjoner Alan Taylor Jimmy P. (Jimmy P: Psychotherapy of a Plains Indian) Jimmy Picard Arnaud Desplechin2014 Strażnicy Galaktyki (Guardians of the Galaxy) Taneleer Tivan / Kolekcjoner James Gunn Escobar: Historia nieznana (Escobar: Paradise Lost) Pablo Escobar Andrea Di Stefano Wada ukryta (Inherent Vice) Sauncho Smilax, adwokat Paul Thomas Anderson 2015 Sicario Alejandro Gillick Denis Villeneuve 2017 Gwiezdne wojny: Ostatni Jedi DJ Rian Johnson2018 Avengers: Wojna bez granic Taneleer Tivan / Kolekcjoner Anthony i Joe Russo Soldado Alejandro Gillick Stefano Sollima 2019 Dora i Miasto Złota Swiper the Fox James Bobin 2023Gad (Reptile) Tom Nichols Grant Singer2025Fenicki układZsa-Zsa KordaWes Anderson 2025Jedna bitwa po drugiejSensei Sergio St. CarlosPaul Thomas Anderson

Nagrody Nagroda Akademii Filmowej Najlepszy aktor drugoplanowy: 2000 Traffic Nagroda Goya Najlepszy aktor: 2009 Che – Rewolucja Nominacja Akademii Filmowej – najlepszy aktor drugoplanowy: 2025 Jedna bitwa po drugiej

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Urodzeni w 1967 Kategoria:Portorykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Laureaci Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego Kategoria:Laureaci nagrody BAFTA dla najlepszego aktora drugoplanowego Kategoria:Laureaci Nagrody Goya dla najlepszego aktora Kategoria:Laureaci Srebrnego Niedźwiedzia dla najlepszego aktora Kategoria:Laureaci nagrody za pierwszoplanową rolę męską na Festiwalu Filmowym w Cannes Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w filmie Kategoria:Laureaci Actor Award za najlepszy występ aktora w roli pierwszoplanowej Kategoria:Ludzie urodzeni w San Juan