Filip Bondy, właściwie Jakob Koppel (ur. 26 lutego 1830 w Jinošicach, zm. 1907) – czeski rabin; wprowadzał język czeski (zamiast niemieckiego) do prowadzonych przez siebie nabożeństw i ceremonii.

Życiorys Ojciec Samuel zapewnił synowi dobre wykształcenie domowe. W roku 1844 Bondy rozpoczął naukę w praskim gimnazjum. Pod okiem Raphaela Schulhofa oraz Solomona J. Rapaporta (naczelnego rabina Pragi) studiował żydowską teologię i literaturę hebrajską. W 1852 roku został mu przyznany tytuł morenu (hebr. nasz nauczyciel), a pięć lat później doktora filozofii (ukończył studia na Uniwersytecie w Pradze) oraz rabina. Ten ostatni otrzymał od Aarona Kornfelda i Daniela Franka (rabina Brna), do jesziwy, których uczęszczał. Przez kilkanaście lat pełnił urząd rabina: w Českich Budějovicach (1857-1859), w Kasejovicach (1859-1868) oraz w Brandýsie nad Labem (1868-1876). Od roku 1884 był związany z towarzystwem Or Tamid (hebr. wieczne światło) działającym w Pradze. Zostało ono założone rok wcześniej z inicjatywy Spolek Českých Akademiků Židů (Spółka czesko-żydowskich akademików), a jej głównym zadaniem było promowanie języków czeskiego oraz hebrajskiego – zamiast niemieckiego – jako języków nabożeństw. W 1886 Bondy konsekrował dom modlitwy należący do Or Tamid. W latach 1884-1904 Bondy pracował także jako nauczyciel judaizmu we wszystkich praskich szkołach żydowskich. Miał wyjątkowy talent do nauki języków – znał ich w sumie dziewięć (czeski, niemiecki, hebrajski, aramejski, łacinę, grekę, angielski, włoski oraz francuski).

Poglądy Filip Bondy zyskał przydomek „czeskiego rabina”, a to ze względu na starania, którym poświęcił życie: odgermanizowanie publicznego (a ściślej, religijnego) życia czeskich wyznawców judaizmu. Bondy’emu zależało na tym, by żydowskie ceremonie stały się bardziej zrozumiałe dla Żydów pochodzących z małych miasteczek i wsi – używanie przez niego języka czeskiego oraz działalność na polu wydawniczym miały temu właśnie służyć.

Dzieła Hlas Jakobův. Patero slavnostních řečí přednesených v měsíci Tišri 5647 v synagoze spolku Or Tomid v Praze (zbiór pięciu kazań, wydane 1886)

Tłumaczenia Mojžíšovo učení pro školní mládež (czeskie tłumaczenie pierwszych piętnastu rozdziałów Księgi Rodzaju, wydane 1886) Počátky vyučovánínáboženství mojžíšského dle dra Grüna Nathana Grüna (wydane 1891) Učení Mojžíšovo. První kniha Mojžíšova (tłumaczenie całej Księgi Rodzaju, wydane 1902)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Urodzeni w 1830 Kategoria:Zmarli w 1907