Ateneum Kapłańskie – czasopismo teologiczne założone we Włocławku w 1909 r. przez ks. Idziego Radziszewskiego.
Od 1990 roku czasopismo wydaje Włocławskie Wydawnictwo Diecezjalne. Od początku istnienia czasopisma jest związane z Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku, którego wykładowcy byli kolejnymi redaktorami naczelnymi.
Około 1926 r. siedziba redakcji mieściła się na pl. Kopernika 11, wydawcą miesięcznika był wówczas ks. Stanisław GruchalskiRozwój Samorządu m. Włocławka w Polsce Odrodzonej, pod red. Stanisława Krzewskiego, Włocławek 1926, s. 227.
Historia czasopisma thumb|Okładka miesięcznika Ateneum Kapłańskie ze stycznia 1911 roku Największy wkład w powstanie „Ateneum Kapłańskiego” miał ks. Idzi Radziszewski, ówczesny rektor seminarium duchownegoW trzydziestolecie Ateneum Kapłańskiego 1909-1939, Ateneum Kapłańskie, t. 43, Włocławek 1939, s. 1. Na początku roku akademickiego 1908/1909 odbyło się kilkanaście posiedzeń, na których omawiano charakter i zadanie nowego czasopisma. Ustalono, że będzie to miesięcznik obejmujący od ośmiu do dziesięciu arkuszy druku i będzie ukazywać się w dziesięciu zeszytach rocznie, czyli co miesiąc z wyjątkiem wakacji (lipiec i sierpień)Ateneum Kapłańskie na przestrzeni lat czterdziestu, Józef Kruszyński, Ateneum Kapłańskie, t. 51, Włocławek 1949, s. 26.
Podczas spotkań księży profesorów próbowano ustalić nazwę dla nowego pisma. W propozycjach nazwy większość zawierała słowa kościelny lub katolicki. Wybrano propozycję ks. Radziszewskiego: Ateneum KapłańskieAteneum Kapłańskie na przestrzeni lat czterdziestu, Józef Kruszyński, Ateneum Kapłańskie, t. 51, Włocławek 1949, s. 27..
Po wstępnych rozmowach należało przystąpić do organizacji wewnętrznej redakcji. Ks. Radziszewski, który stworzył cały projekt pisma, nie chciał podjąć kierownictwa. Na jednym z posiedzeń wybrano ks. prof. Rudolfa Filipskiego, a jego zastępcą ks. prof. Antoniego Szymańskiego. Na skutek trudności osobistych ks. Filipski zrezygnował z funkcji, którą przejął ks. Antoni Szymański. Pełnił tę rolę do wybuchu pierwszej wojny światowej. Podczas spotkania wybrano także wydawcę miesięcznika, którym miał być ks. Stanisław GruchalskiNa 50-lecie, Włodzimierz Jasiński, Ateneum Kapłańskie, t. 58, Włocławek 1959, s. 12..
Projekt okładki opracował ks. mgr Władysław Służałek, prefekt gimnazjum we Włocławku. Wykonał stylizację liter w tytule i narysował pieczęć, która była odbijana przez dziesiątki lat na każdym zeszycie Ateneum Kapłańskiego.
W latach 30. XX wieku Józef Pastuszka i Paweł Tochowicz na łamach pisma krytykowali poglądy Hitlera z pozycji chrześcijańskich.
Redaktorzy naczelni 1909–1918 – ks. Antoni Szymański 1918 – ks. Józef Kruszyński 1925–1928 – bł. ks. Henryk Kaczorowski 1928–1929 – ks. Franciszek Korszyński 1929–1932 – ks. Bolesław Kunka 1932–1939 – ks. Stefan Wyszyński, późniejszy prymas Polski 1946–1950 – ks. Stefan Biskupski 1957–1975 – ks. Kazimierz Majdański, późniejszy biskup szczecińsko-kamieński 1975–1978 – ks. Wincenty Dudek 1978–1997 – ks. Jerzy Bagrowicz 1997–2004 – ks. Wojciech Hanc 2004 –2025 – ks. Waldemar Karasiński 2025 – ks. Jan Przybyłowski
Stali członkowie redakcjiWykaz redaktorów i pracowników czasopisma, Ateneum Kapłańskie,t. 104, Włocławek 1985, s. 82. 1909–1926 – ks. Stanisław Gruchalski 1927–1935 – ks. Karol Cieśliński 1931–1932 – ks. Stefan Wyszyński 1935–1947 – ks. Józef Iwanicki 1947–1949 – ks. Władysław Giszter
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona czasopisma
Kategoria:Czasopisma w języku polskim Kategoria:Czasopisma wydawane od 1909 Kategoria:Polskie czasopisma katolickie Kategoria:Polskie czasopisma teologiczne Kategoria:Diecezja włocławska Kategoria:Miesięczniki w Polsce