Wiewióra (Ratufa) – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiór (Ratufinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące od południowo-wschodniego Tybetu do Hajnanu w Chinach, w północno-wschodnich, środkowych i południowych Indiach, w Sri Lance, wschodnim Nepalu, Mjanmie, Tajlandii, Laosie, Kambodży, Wietnamie, na Półwyspie Malajskim, Sumatrze, Borneo, Jawie, Bali i pobliskich małych wyspach.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 323–450 mm, długość ogona 350–490 mm; masa ciała 0,9–2,3 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1867 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule zatytułowanym Streszczenie azjatyckich wiewiórek (Sciuridae) w kolekcji Muzeum Brytyjskiego, opisujące jeden nowy rodzaj i kilka nowych gatunków, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) wiewióra dekańska (R. indica).
Etymologia Ratufa: nazwa Ratuphar używana przez ludność Biharu w Indiach na określenie wiewióry dekańskiej. Rukaia: syngal. nazwa Rukiya dla wiewióry cejlońskiej. Gatunek typowy: Gray wymienił trzy gatunki – Sciurus ephippiumPodgatunek R. affinis. , Sciurus bicolor i Sciurus macrourus – nie wyznaczając gatunku typowego; gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Sciurus macrourus . Eosciurus: eōs lub ηως ēōs ‘świt’; rodzaj Sciurus (wiewiórka). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Sciurus bicolor .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxRatufa macroura (Pennant, 1769)wiewióra cejlońska3 podgatunkipołudniowe Indie (Ghaty Wschodnie i Zachodnie) i Sri Lanka; zakres wysokości: poniżej 500 m n.p.m.DC: 32–40 cmDO: 35–36 cmMC: około 1,6 kgcentruj|150pxRatufa affinis(Raffles, 1821)wiewióra kremowa9 podgatunkówpołudniowa Tajlandia, półwyspowa Malezja, Singapur i Sumatra, Borneo, Wyspy Natuna oraz przybrzeżne wyspy (Indonezja, Malezja i Brunei); zakres wysokości: około 1500 m n.p.m.DC: 33–34 cmDO: 41–542 cmMC: 1–1,2 kgcentruj|150pxRatufa indica(Erxleben, 1777)wiewióra dekańska4 podgatunkiendemit Indii: fragmentarycznie w Ghatach Zachodnich i Wschodnich, centralna wyżynna część i obszar Dangs; zakres wysokości: 180–2300 m n.p.m.DC: 34–45 cmDO: 38–49 cmMC: 0,9–2,3 kgcentruj|150pxRatufa bicolor(Sparrman, 1778)wiewióra czarnagatunek monotypowyMjanma, Laos, Wietnam, Kambodża, Tajlandia, Malezja i IndonezjaDC: 33–36 cmDO: 41–42 cmMC: 1–1,2 kgcentruj|150pxRatufa gigantea(McClelland, 1840)gatunek monotypowyChiny, Indie, Nepal, Bhutan, Bangladesz, Mjanma, Wietnam, Laos, Kambodża, Tajlandia, Malezja i IndonezjaDC: brak danychDO: brak danychMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe z miocenu Azji: Ratufa maelongensis Ratufa sylva .
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya