(zapis stylizowany: sanah), właśc. Zuzanna Irena Grabowska z domu Jurczak (ur. 2 września 1997 w Warszawie) – polska piosenkarka, multiinstrumentalistka, autorka tekstów i kompozytorka, wykonująca muzykę z pogranicza indie pop, pop, synthpop, poezji śpiewanej, dance pop i . Pierwsza Polka nagrodzona certyfikatem diamentowej płyty za solowy album muzyczny.
Pseudonim „sanah” powstał po skróceniu angielskiej wersji pierwszego imienia piosenkarki – Susannah (po polsku „Zuzanna”). Przedtem występowała pod pseudonimem „Ayreen” (po polsku „Irena”), pochodzącym od jej drugiego imienia.
Dzieciństwo, edukacja i rodzina Urodziła się 2 września 1997 roku w Warszawie jako córka Iwony i Marcina Jurczaków. Jej matka jest z zawodu lekarzem weterynarii (studiowała weterynarię na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie), a jej ojciec pracuje jako partner zarządzający Działem Usług Księgowych i Płacowych w międzynarodowym koncernie Ernst & Young. Ma sześcioro rodzeństwa. Od dzieciństwa mieszka w Starych Babicach (powiat warszawski zachodni).
Naukę w szkole muzycznej rozpoczęła w wieku sześciu lat; w siódmym roku życia zaczęła naukę gry na skrzypcach, a w piątej klasie szkoły podstawowej – na fortepianie. W latach 2004–2013 uczęszczała do Zespołu Państwowych Ogólnokształcących Szkół Muzycznych im. Grażyny Bacewicz w Warszawie. W tym okresie została laureatką przesłuchania do kwartetu kameralnego w ZPOSM. Przez trzy następne lata uczyła się w Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej II stopnia im. Zenona Brzewskiego w Warszawie. W czerwcu 2019 obroniła pracę licencjacką w klasie skrzypiec na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. W czerwcu 2021 na tej samej uczelni uzyskała magisterium w zakresie instrumentalistyki.
Początki kariery muzycznej Brała udział w przesłuchaniach do programu The Voice of Poland oraz do polskiej i brytyjskiej wersji Got Talent (Mam talent! i Britain’s Got Talent), ale nie osiągnęła w nich sukcesu. W 2014 zaczęła umieszczać autorskie utwory w serwisach YouTube i , które publikowała jako Zuzia Jurczak. Jej pierwsze znane autorskie utwory to: „It Is Right” (wykonane w 2017 jako „Alone”), „Heartbreak”, „I’m Stolen” i „Za mała”. Po podpisaniu kontraktu muzycznego z wytwórnią Magic Records z pomocą Andrzeja Puczyńskiego usunęła wszystkie wcześniejsze piosenki z YouTube’a.
Wystąpiła w segmencie artystycznym na konferencji TEDxYouth@Warsaw. W 2015 dostała się z utworem „Poranne łzy” do gali finałowej 10. Festiwalu Piosenki Dziecięcej i Młodzieżowej „Ten Ton”. Jej wykonanie znalazło się w albumie pt. Ten Ton – Piosenki Wojciecha Młynarskiego. W 2015 wystąpiła także na Festiwalu Piosenki Anny German w Ciechocinku (wykonała tam utwór „Jest taka droga”) i uczestniczyła w Blue Note Poznań Competition 2015.
28 lutego 2016 zagrała na skrzypcach na Koncercie Dyplomantów Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej II st. im. Zenona Brzewskiego w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych Nr 1 „Młodzi Wirtuozi w Zamku Królewskim”. Również w 2016 zakwalifikowała się z utworem „Rehab” do półfinału konkursu International Songwriting Competition w dwóch kategoriach: Pop/Top 40 i Unpublished. Jako singel piosenkę wydała 28 kwietnia 2017 przez wytwórnię Serio Records; Jurczak przybrała wtedy pseudonim Ayreen. Było to jedyne wydawnictwo muzyczne artystki pod tym pseudonimem. Następnie zawiesiła karierę na jeden rok.
Kariera muzyczna z Magic Records mały|281x281px|Logo Sanah (od 2019; od minialbumu ja na imię niewidzialna mam) W marcu 2019 (już jako Sanah) nagrała partie wokalne w utworze „Rich in Love” Matta Duska, który znalazł się na pierwszym miejscu listy Spotify Viral Top50, a z jej coverem występował Dawid Podsiadło. We wrześniu 2019 opublikowała singel „Idź”, który znalazł się na pierwszym miejscu playlisty Vevo DSCVR New Music Poland. 11 października wydała minialbum pt. ja na imię niewidzialna mam, który trafił na trzecią pozycję listy sprzedaży OLiS.
W styczniu 2020 opublikowała singel „Szampan”, którym zapowiedziała swój premierowy album studyjny. Również w styczniu została nominowana w trzech kategoriach do nagrody muzycznej „Fryderyk”. W maju wydała album pt. Królowa dram, który w pierwszym tygodniu po premierze znalazł się na szczycie listy sprzedaży OLiS. 10 maja opublikowała film w ramach akcji Hot16Challenge, do której została nominowana przez rapera Zeusa. 6 września wystąpiła z utworem „No sory” na 52. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Piosenką zapowiadała swój drugi minialbum pt. Bujda, który wydała 23 października 2020, a także trasę koncertową #NoSory Tour. W październiku opublikowała teledysk do singla „Pożal się Boże”, również zwiastującego Bujdę. W tym samym miesiącu wydała także tytułowy singel z minialbumu i utwór „Duszki”, a także opublikowała teledysk do utworu „Oczy”. W grudniu ogłoszono, że była najczęściej odtwarzaną artystką w Polsce w 2020 na serwisie Spotify, ponadto wystąpiła gościnnie w finale 11. edycji The Voice of Poland z utworami „Szampan” i „No Sory”. 11 grudnia wydała singel promocyjny „Invisible Dress (Maro Music x Skytech Remix)”, który dotarł do szóstego miejsca w notowaniu AirPlay – Top i znalazł się na wielu polskich radiowych listach przebojów. Był to także pierwszy singel artystki, który osiągnął sukces międzynarodowy, dostając się do listy streamingowego serwisu iTunes we Włoszech, gdzie był odtwarzany w ponad 10 stacjach radiowych. 31 grudnia 2020 jej utwór „Szampan” wygrał coroczną sylwestrową listę przebojów Gorąca 100 emitowaną w Radiu Eska. mały|Sanah i Sobel (2021) 14 stycznia 2021 wraz z Vitem Bambino wydała singel „Ale jazz!”. Do utworu powstał także teledysk nagrany w Teatrze Buffo i opublikowany tego samego dnia. 31 stycznia wystąpiła na 29. finale Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w Rawie Mazowieckiej. Również w 2021 została nominowana do Nickelodeon Kids’ Choice Awards w kategorii Ulubiona Polska Gwiazda. 9 lutego wystąpiła z Igorem Walaszkiem na gali wręczenia Bestsellerów Empiku 2020, na której odebrała nagrodę za wygraną w kategorii „Muzyka pop/rock” (za album Królowa dram); była także nominowana do kategorii „Streaming” z utworami „Szampan” i „Melodia”. Następnie wydała singel „2:00”. 23 kwietnia wydała „Heal Me”, który jest anglojęzyczną wersją utworu „Ale jazz!”. Singel zawiera oryginalną wersję „Heal Me” i remiks w wykonaniu duetu niemieckich DJ – . Do utworu powstały dwa teledyski w reżyserii Michała Pańszczyka: do oryginału i remiksu duetu Lizot. Irenkę zapowiadały także single: „Etc. (na disco)”, „Etc.” i „Ten stan”, sam album ukazał się 7 maja 2021 i dotarł na szczyt Oficjalnej Listy Sprzedaży i okazał się też najczęściej kupowanym wydawnictwem w pierwszym półroczu 2021 we wszystkich województwach według sieci sklepów Empik. Do wszystkich utworów oprócz „Warcabów” zostały zrealizowane teledyski. Już dzień po opublikowaniu krążka w notowaniu 200 najpopularniejszych utworów w serwisie Spotify aż 25 zajmowały utwory Sanah. Podobnie było w liście Apple Music (23 na 100 utworów). 12 czerwca został opublikowany trzeci minialbum Sanah pt. Invisible EP jedynie w formacie płyty winylowej. 26 czerwca piosenkarka zaśpiewała utwory „Szampan” i „No sory” na Polsat SuperHit Festiwalu 2021, na którym została nagrodzona tytułami „Najlepszego debiutu roku” i „Talentu roku”. 5 sierpnia 2021 wystąpiła z utworem „2:00” na gali wręczania nagród Fryderyki 2021, na której odebrała statuetkę za Album roku pop, ponadto była nominowana do zdobycia nagrody jeszcze w czterech kategoriach.
W sierpniu 2021 wzięła udział w akcji promocyjnej „Wszystko mi mówi” Tymbarku, a na potrzeby tego przedsięwzięcia wraz z Vitem Bambino, zespołem Kwiat Jabłoni i Arturem Rojkiem nagrali teledysk, w którym zaśpiewali swoje wersje utworu Skaldów „Wszystko mi mówi, że mnie ktoś pokochał”. Ponadto w tym samym miesiącu w rozgłośniach radiowych zaczął być grany jej utwór „Ten stan”, który stał się singlem numer 1 w Polsce. 13 października Sanah opublikowała singel „Cześć, jak się masz?” stworzony z Soblem na potrzeby kampanii Mastercard Music. Do utworu powstał teledysk, który w trakcie pierwszego dnia osiągnął 1 mln wyświetleń. 31 października Sanah wyruszyła w ogólnopolską trasę koncertową pt. Kolońska i szlugi Tour, na której promowała album Irenka i która obejmowała występy w ok. 20 miastach. Wydała też dwa single: „Kolońska i szlugi” i inną wersję tego samego utworu – „Kolońska i szlugi (do snu)”. Powstał do nich wspólny teledysk w reżyserii Sanah i Michała Pańszczyka. 31 grudnia 2021 jej utwór z Vito Bambino „Ale Jazz!” wygrał Gorącą 100 Radia Eska, stając się drugim jej utworem (po „Szampanie”), który wygrał ten plebiscyt. mały|318x318px|Sanah podczas trasy Uczta Tour (2022) thumb|318x318px|Sanah podczas trasy Bankiet u sanah tour (2023) W 2022 została nominowana w dwóch kategoriach do Bestsellerów Empiku, ostatecznie zwyciężyła w kategorii „Muzyka pop/rock” z albumem Irenka, a na gali wręczeniu nagród zaśpiewała piosenkę „Kolońska i szlugi”. 7 marca wydała singiel „Mamo tyś płakała”, który nagrała z Igorem Herbutem w celu charytatywnym, a cały przychód zasilił konto Stowarzyszenia Siemacha i został przekazany na pomoc dzieciom – ofiarom rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Kolejnym singlem promującym album Uczta był „Szary świat”, nagrany wspólnie z zespołem Kwiat Jabłoni i opublikowany 17 marca. Następnymi singlami były kolejno: „Czesława” z Natalią Grosiak, „Tęsknię sobie” z Arturem Rojkiem, „Audi” z Miętha, „Sen we śnie” z Grzegorzem Turnauem, „Baczyński (Pisz do mnie listy)” z Anią Dąbrowską, „Eldorado” z Darią Zawiałow, „Oscar” z Vitem Bambino (Mateuszem Dopieralskim), „Ostatnia nadzieja” z Dawidem Podsiadło i „Święty Graal” w duecie z Ten Stan. 15 kwietnia wydała album Uczta, który niecałe dwa tygodnie po premierze osiągnął status złotej płyty, a po dwóch latach zdobył status podwójnie diamentowej płyty, przekraczając liczbę 300 tys. egzemplarzy. 30 kwietnia rozpoczęła trasę koncertową Uczta Tour, znaną również jako Uczta u sanah, którą zakończyła 8 czerwca koncertem w Warszawie. 14 października wydała dziesięć kolejnych singli, każdy wzorowany na wierszach polskich wieszczów narodowych, m.in. Adama Mickiewicza, Wisławy Szymborskiej czy Adama Asnyka, a także utwór zawierający wiersz Edgara Allana Poego. Do każdego z singli zrealizowała teledysk w staropolskim klimacie. W listopadzie wydała album Sanah śpiewa poezyje zawierający wspomniane utwory, a także rozpoczęła trasę koncertową Bankiet u sanah, którą zakończyła w styczniu 2023. Jesienią wystąpiła w New Jersey; przed wyjazdem odwiedziła ambasadora USA w Polsce, Marka Brzezinskiego.
15 sierpnia 2023 zagrała koncert na Stadionie Śląskim w Chorzowie, inaugurujący trasę koncertową, która objęła również występ na Stadionie Narodowym im. Kazimierza Górskiego w Warszawie i Stadionie w Gdańsku. Na podstawie tych koncertów powstał film dokumentalny pt. Sanah na stadionach w reżyserii Krystiana Kuczkowskiego. Miał on swoją premierę w grudniu 2024 w kinach, następnie został upublikowany również w serwisie Netflix. Zapis koncertu na samym PGE Narodowym został wyemitowany w Programie Drugim Telewizji Polskiej i trafił na platformę streamingową TVP VOD. 19 lutego 2024 Sanah wydała singel „Hip hip hura!”, którym zapowiedziała swój nowy album. Kilka dni później poinformowała o adopcji hipopotama z Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. W kwietniu tego samego roku wydała singiel „Śrubka”. 13 czerwca opublikowała singel „Było, minęło”, a dzień później – album pt. Kaprysy, który znalazł się na 1. miejscu w notowaniu wszystkich zestawień tygodniowych Oficjalnej Listy Sprzedaży. Został najczęściej sprzedawanym polskim albumem w 2024 roku. Wydawnictwo to popularyzował również singel promocyjny „Miłość jest ślepa”, wydany w październiku 2024 roku. Związek Producentów Audio-Video nadał mu certyfikat poczwórnie platynowej płyty.