Kościół Chrystusa Króla w Lutkowie – rzymskokatolicki kościół filialny zlokalizowany w centrum wsi Lutkowo (powiat stargardzki, województwo zachodniopomorskie). Do rejestru zabytków wpisany został 15 października 1996 pod numerem 1321 (nowy numer: 1408)ZWKZ, Powiat stargardzkiWestern Pomerania, Lutkowo.

Historia thumb|200px|left|Widok od strony prezbiterium Pierwsza wzmianka o kościele we wsi pochodzi z 1490. Wspomniano wówczas lokalnego proboszcza, Nikolausa Kempe. Kościół ten był najprawdopodobniej obiektem zbudowanym z głazów narzutowych, prostokątnym, salowym, z wieżą. W kościele znajdował się ołtarz ambonalny z wizerunkami świętych Hieronima, Augustyna, Antoniego i Bernarda oraz rzeźbionym krucyfiksem. Była też wyposażona w zdobione stalle i empory.

W 1894 część kościoła, wsi i plebania spaliły się. W latach 1894–1907 trwały przygotowania do budowy i prace nad odbudową kościoła, który otwarto w obecnej, neogotyckiejArchidiecezja Szczecińsko-Kamieńska, Lutkowo Kościół filialny pw. Chrystusa Króla formie w 1907 (nadal był świątynią protestancką z uwagi na strukturę ówczesnej społeczności wsi). Ze starego kościoła pozostał fragment ściany wieżowej. Stare wyposażenie przeniesiono do Stargardu i Pęzina. Na miejscu pozostał natomiast obraz olejny z Ukrzyżowanym Chrystusem i łotrami na tle Jerozolimy, wcześniej umieszczony na strychu plebanii. Cegłę na budowę nowego kościoła dostarczyła Cegielnia Krugera z Trzebiatowa. Do końca II wojny światowej świątynia była siedzibą parafii ewangelickiej (inspektorat w Dobrzanach).

25 października 1945 kościół poświęcono jako katolicki pod obecnym wezwaniem. Początkowo była to filia parafii św. Michała Archanioła w Dobrzanach, a potem (od 1985) parafii św. Anny w Długiem. W 1945 Niemcy opuszczający wieś zabrali ze sobą należące do kościoła kielich i paterę, które znajdują się do dziś w kościele w Bornsen an der Elbniederung.

Architektura Świątynia jest obiektem salowym, na rzucie prostokąta, wzniesionym z cegły na kamiennej podmurówce, z wydzieloną od północy emporą i przedsionkiem na narożniku północno-wschodnim. Nawę przykrywa drewniany strop kolebowy. Do bryły przylega od wschodu pięcioboczna apsyda ze sklepieniem i przyporami, która od południa połączona jest z zakrystią za pomocą przedsionka. Od zachodu stoi masywna wieża na planie prostokąta, która ma aneksy od północy i południa, a w nich klatkę schodową prowadzącą na chór i wieżę do dawnej kotłowniPowiat stargardzki, tablica informacyjna in situ.

Wieżę wieńczą pojedyncze szczyty rozczłonkowane blendami zamkniętymi trójliściem. Na wieży znajduje się wysmukły hełm ostrosłupowy.

Wyposażenie Wyposażenie świątyni jest jednorodne stylistycznie. Ma charakter neogotycki z elementami secesji oraz sztuki ludowej. Ołtarz z krucyfiksem pochodzi z 1907, podobnie jak ambona zdobiona m.in. motywami winnej latorośli. Z tego samego roku pochodzi empora i ławki, wiszący, mosiężny świecznik, jak również stolarka drzwiowa i okienna. Na wschodniej i zachodniej ścianie, na elementach drewnianych, namalowana jest wić roślinna, ptaki, symbole eucharystyczne, Baranek oraz wizerunki świętych Piotra i Pawła. Witraże wykonał warsztat B. Schultze ze Szczecina.

Organy Organy mają prospekt trójdzielny, z podwyższoną częścią środkową. Instrument nie jest kompletny – brakuje mu piszczałek.

Dzwony Kościół ma trzy dzwony - najmniejszy, wykonany z brązu oraz dwa większe, żeliwne. Największy dzwon na co dzień nie jest używany. +Dane dzwonówWaga (kg)TonŚrednicaRok odlaniaOdlewniaMały dzwon~300 kgh’ (-)80 cm1907Franz Schilling, ApoldaŚredni dzwon~700 kggis’ (+)118 cm1927Schilling & Lattermann, Morgenröthe – RautenkranzDuży dzwon~1200 kge’150 cm1927 Inskrypcje na dzwonach:

brązowy z obustronną inskrypcją niemieckojęzyczną: HABT DIE BRUEDER LIEB, FUERCHTET GOTT EHRET DEN KOENIG, FRANZ SCHILLING IN APOLDA GOSS MICH 1907 żeliwny z inskrypcją niemieckojęzyczną: SCHUF DER GEMEINDE LIEBE UNS ZU NEUEM LEBEN – IN SCHWERER ZEIT FÜRS VATERLAND GEGEBEN żeliwny z fryzem z motywem winnej latorośli i inskrypcją niemieckojęzyczną: KOMMT * WIR * WOLLEN * WIEDER * ZUM * HERRN * HOSEA. 6, 1. * 1927. *.

Otoczenie Wokół kościoła znajduje się cmentarz przykościelny (0,6 hektara) z pierwszej połowy XIX wieku (nieczynny). Otacza go mur z kamienia z bramkami (filary ceglane). Na placu przykościelnym stoi kamienny pomnik upamiętniający mieszkańców wsi poległych w trakcie I wojny światowej (z płaskorzeźbą miecza, dębowymi liśćmi, nazwiskami osób poległych i inskrypcją niemieckojęzyczną: IHREN TAPFERN SOHNEN/ DIE DANKBARE GEMEINDE), jak również krzyż misyjny z 2 poł. XX wieku. Rośnie tu również szpaler lip i pomnikowa lipa drobnolistna.

W 2007 ustawiono przy kościele głaz pamiątkowy ku czci dawnych mieszkańców wsinapis na głazie in situ.

Galeria

Przypisy

Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Chrystusa Króla Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Dobrzany Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie stargardzkim Kategoria:Kościoły w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie zachodniopomorskim Kategoria:Architektura neogotycka w województwie zachodniopomorskim Kategoria:Lutkowo (województwo zachodniopomorskie) Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1907