Przygody Münchhausena (cz. Baron Prášil) – czechosłowacki film przygodowy z 1962 roku w reżyserii Karela Zemana, zrealizowany na podstawie opowieści Przygód barona Münchhausena w wersji Gottfrieda Augusta Bürgera. Film łączy akcję na żywo z różnymi formami animacji i jest mocno wystylizowany, głównie na ryciny Gustave’a Doré’a.
Cyfrowa renowacja filmu miała premierę 5 września 2016 roku na Telluride Film Festival w Stanach Zjednoczonych.
Polska premiera odbyła się w ramach podwójnego seansu z krótkometrażowym filmem kukiełkowym W 10 minut dookoła świata produkcji Se-Ma-For.
Wątek Film zaczyna się od kroków prowadzących do stawu. Kamera nieustannie przesuwa się w górę, aby pokazać lot motyli, ptaków i postęp historycznych samolotów kończących się rakietowym statkiem podróżującym w kosmosie i lądującym na Księżycu.
Lunonauta opuszcza swój statek kosmiczny i obserwuje inne kroki na Księżycu, prowadząc go do starego fonografu, a następnie rozbitej rakiety z tablicą odczytującą Ziemię na Księżyc Juliusza Verne’a. Zaskoczony podróżnik kosmiczny, zabrany do stołu, spotyka bohaterów z książki Verne’a, Cyrano de Bergeraca i barona Münchhausena. Zapraszając go do swojego stolika, bohaterowie wierząc, że to Selenita i uprzejmie traktują go jak małe dziecko.
Baron postanawia zabrać go na Ziemię w fantazyjnym sterowcu utrzymywanym przez stado skrzydlatych koni. Baron ubiera lunonautę o imieniu Toník w oryginalny czeski, XVIII-wieczny stróju, gdzie ląduje w XVIII-wiecznej Turcji w Konstantynopolu. Mówiąc niezrozumiałym głosem, który nazywa „językiem dyplomacji”, baron przedstawia Toníka sułtanowi. Jednak brak znajomości protokołu dyplomatycznego Toníka i jego zakochanie w księżniczce Biance, damie więzionej przez sułtana, prowadzi do serii romantycznych i fantazyjnych przygód, które przekształcają współczesnego naukowca w kosmos w bohatera rywalizującego z baronem.
mały|Kostiumy Miloša Kopeckýego i Jany Brejchovej
Obsada Miloš Kopecký – baron Münchhausen Jana Brejchová – księżniczka Bianka Rudolf Jelínek – Toník Rudolf Hrušínský – sułtan Karel Höger – Cyrano de Bergerac Eduard Kohout – generał Ellemerle Jan Werich – kapitan statku František Šlégr – kapitan piratów Otto Šimánek – Michel Ardan Richard Záhorský – Barbicane Zdeněk Hodr – kapitan Nicholl Naděžda Blažíčková – tancerka z haremu Karel Effa – adjutant Josef Hlinomaz – hiszpański generał Miloslav Holub – wrogi generał Miroslav Homola – szachista Václav Trégl – marynarz Bohuš Záhorský – admirał
Wersja polska Opracowanie i udźwiękowienie wersji polskiej: Studio Opracowań Filmów w Warszawie Reżyseria: Henryka Biedrzycka Teksty polskie: Elżbieta Łopatniukowa, Krystyna Uniechowska Operator dźwięku: Zdzisław Siwecki Montaż: Wanda Jarkowska Kierownictwo produkcji: Jerzy Kulawczyk Wystąpili: Kazimierz Rudzki – baron Münchhausen Teresa Olenderczyk – księżniczka Bianka Józef Łotysz – Toník Michał Pluciński – Cyrano de Bergerac Janusz Ziejewski – kapitan statku Leon Pietraszkiewicz – admirał
Odbiór Howard Thompson z The New York Times opisał to jako „rozkoszną osobliwość z dziarską, intrygującą ścieżką muzyczną” a pisarz Harlan Ellison nazwał ją „uroczą i sympatyczną czeską fantazją z 1961 roku wypełnioną efektami”.
César Santos Fontenla z nazwał film „arcydziełem” i dodał: „film jest niewątpliwie najbardziej ekscytującym jak dotąd eksperymentem w dziedzinie animacji i łączenia różnych technik... Wpływ Mélièsa jest obecny w całym filmie, który osiąga ten sam poziom poezji, co dzieła tego starego mistrza”. Gazeta Le Monde określiła „technikę Zemana za «idealnie dopasowaną» do opowieści o baronie Münchhausenie, a końcowy efekt jako «obdarzony wspaniałym poczuciem humoru i bardzo pomysłowe»”. Historyk filmowy Peter Hames opisał Przygody Münchhausena jako „prawdopodobnie najlepszy film Zemana”.
Kiedy film był pokazywany w British Film Institute w 1980 roku i wywarł on wpływ na Terry'ego Gilliama, który następnie tworzył własną wersję opowiadań o Münchhausenie: Przygody barona Munchausena:
Brytyjski magazyn Home Cinema Choice uznał Przygody Münchhausena za najlepiej odrestaurowany cyfrowo film z 2017 roku, pokonując takie filmy jak Coś, Cena strachu i Mulholland Drive.
Joanna Guze na łamach „Filmu” zachwalała wyczucie stylu Gustave’a Doré’a przez Zemana, tak podważała sens zestawiania XVIII-wiecznego barona ze współczesnym kosmonautą i uważała, że poprzedni film Zemana Diabelski wynalazek wypadł pod względem fabularnym znacznie lepiej. Krytykowała także zakaz wstępu polskim widzom poniżej szesnastu lat, argumentując że powinien być przeznaczony dla młodzieży i „nie zgorszy nieletnich, którzy, nawiasem mówiąc, nie takie już rzeczy oglądali na dozwolonych, nawet zalecanych im filmach”.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czechosłowackie filmy fantasy Kategoria:Czechosłowackie filmy przygodowe Kategoria:Czechosłowackie filmy z 1962 roku Kategoria:Filmy w reżyserii Karela Zemana