Aīda Niedra właściwie Ida Niedra, po mężu Salmiņa (ur. 23 marca 1899 w Tirza, zm. 23 listopada 1972 w Santa Monica) – łotewska poetka i pisarka, jedna z najważniejszych powieściopisarek łotewskich.
Życiorys Ida Niedra urodziła się 23 marca 1899 r. w niewielkiej wsi w parafii Tirza. W 1919 r. ukończyła szkołę w mieście Kieś i w tym samym roku przeprowadziła się z rodziną do Rygi, gdzie do 1932 r. pracowała w sądzie. W 1929 r. poślubiła członka Sądu Okręgowego Voldemāra Salmiņu. W 1944 r. uciekła z Łotwy i zamieszkała w Esslingen am Neckar w Niemczech. W 1949 r. przeprowadziła się na zachodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych i mieszkała m.in. w Hollywood i Santa Monica.
Jej debiut literacki odbył się w 1920 r. Była pierwszą łotewską poetką, która pisała otwarcie i bez lęku o miłości erotycznej. Później skupiła się głównie na prozie, pisaniu stylistycznie ekspresjonistycznych dzieł, powieści kryminalnych i literaturze psychologicznie realistycznej. W jej poezji widoczny był związek z łotewską naturą. Wiele utworów poświęcała kobietom, ukazując ich przeżycia i świat wewnętrznych doznań. W dziełach prozatorskich widoczne są cechach pozytywistyczne, impresjonistyczne i ekspresjonistyczne. Poruszała współczesne sobie problemy i losy ludzkie osadzone często w jej rodzinnej parafii Tirza. Proza Iksteny koncentrowała się na silnych postaciach kobiecych, które potrafiły szokować współczesnych ówczesnych czytelników temperamentem i erotyzmem. Łotewscy krytycy porównali autorkę do George Sand.
Po przeprowadzce do Ameryki była aktywnym członkiem społeczności łotewskich uchodźców. Na ich prośbę spisała swoje wspomnienia o Łotwie i doświadczenia z lat, w których mieszkała w Rydze. Pisała także o ucieczce z ojczyzny i o społeczności rodaków na obczyźnie. W ciągu swojej 50-letniej kariery literackiej napisała 30 powieści i wiele zbiorów opowiadań. Jest jedną z najważniejszych powieściopisarek łotewskich.
Wybrane działa Poezja Erosa elēģijas, 1924 Dziesminiece, 1935
Opowiadania Svētais vīns, 1928 Vanagu ligzda, 1937 Azandas ļaudis, 1943 Pasaules plauksta, 1952 Melnās plūmes pie sarkanām lūpām, 1964
Proza Sarkanā vāze, 1927 Cilvēks ar zelta acīm, 1928 Grēka ābols, 1931 Piektais bauslis, 1931 Pie Azandas upes, 1933 Salna, 1934 Ciema spīgana, 1935 Anna Dzilna, 1936 Mūžīgā pasaka, 1937 Vīndedze, 1937 Sieva, 1938 Rūžu Kristīne, 1939 Jēkabs Vilnis, 1939 No atzīšanas koka, 1939 Ugunī, 1940 Kārdinātāja, 1942 Maija Purene, 1944 Rožu pelni, 1946 Maija Purene, 1953 Trīs Cauņu sievietes, 1954 Pilsēta pie Daugavas, 1955 Melnā magone, 1956 Miera ielas cepurniece, 1957 Pērles Majores draugs, 1958 Zelta vārtu pilsēta, 1959 Ugunis pār Rata kalnu, 1959 Sieviete ar sarkaniem ērkšķiem, 1961 Tas trakais kavalieru gads..., 1962 Holivudas klauns, 1963 Līgava un sieva, 1963 Indrānes ozoli šalc, 1965 Trīs laimes meklētāji, 1966 Sastapšanās pie Operas kafejnīcas, 1967 Atkal Eiropā, 1968 Rīga dienās, nedienās, 1970 Ādams un Ieva, 1971
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Łotewscy pisarze Kategoria:Łotewscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1972