Polonia w Azerbejdżanie to Polacy i Azerowie pochodzenia polskiego.

Szacuje się, że w 2019 w Azerbejdżanie mieszkało około 200 Polaków, skoncentrowanych głównie w stolicy kraju – Baku.

Historia Po I rozbiorze Polski Początki kontaktów polsko-azerbejdżańskich sięgają XVI wieku, ale tak naprawdę, początek Polonii w Azerbejdżanie możemy datować na XIX wiek, kiedy to, w wyniku rozbiorów Polski oraz rosyjskich podbojów na Kaukazie, Warszawa i Baku, znalazły się w jednym państwie – Imperium Rosyjskim. Większość Polaków, którzy dotarli wtedy do Azerbejdżanu, było zesłańcami, skazanymi na karną służbę wojskową.

Bakijski boom naftowy Półwysep Apszeroński był intensywnie rozwijającym się miejscem przemysłu naftowego. Z tego też powodu, do stolicy Azerbejdżanu przybyła fala polskich inżynierów, lekarzy i architektów. W latach 1892–1914 funkcję naczelnego architekta Baku pełniło kolejno Polacy: Józef Gosławski, Kazimierz Skórewicz, Józef Płoszko oraz Konstanty Borysoglebski.

Przed wybuchem I wojny światowej Polonia liczyła kilka tysięcy osób.

Społeczność polska W XX wieku, w Baku istniało kilka organizacji polonijnych – Rada Polskich Organizacji, Towarzystwo „Dom Polski”, Polskie Towarzystwo Wzajemnej Pomocy „Ognisko”, Polskie Towarzystwo Dobroczynności, a także Związek Młodzieży Polskiej.

W Baku wydawano także polskie czasopismo „Farys”.

Większość Polaków po 1917 roku opuszczała Azerbejdżan w ramach repatriacji.

W 1991 roku założono polonijną organizację o nazwie „Polonia”. Kierownikiem stowarzyszenia był Azer, niemający polskich korzeni.

W 2003 roku powstała polonijna organizacja „Polonia Azerbejdżan”. 31 maja 2019 roku prezydenci Andrzej Duda i İlham Əliyev wzięli udział w nadaniu ulicy imienia Polskich Architektów (Polşa memarları küçəsi) i odsłonili tablicę poświęconą polskim architektom. Umieszczono na niej nazwiska Józefa Gosławskiego, Kazimierza Skórewicza, Józefa Płoszko i Eugeniusza Skibińskiego. Z tej okazji Poczta Polska wydała 8 znaczków zaprojektowanych przez Macieja Jędrysika.

Społeczności katolickie W 1894 powstała polska kaplica Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Maryi, skonfiskowana później przez władze carskie.

W 1903 powstały Rzymskokatolickie Towarzystwo Dobroczynności i Katolicka Wspólnota Polska, a rok później otworzono szkołę katolicką.

Po upadku Związku Sowieckiego, Polonia zwróciła się do Watykanu o przysłanie kapłana, prośba nastąpiła z inicjatywy Swetłany Barancewicz pochodzącej z polskiej rodziny. W 1997 do Baku przybył ks. Jerzy Piluś – obecnie posługujący w Abchazji.

Od 2001 roku w Baku działa polska parafia pod wezwaniem Chrystusa Zbawiciela. mały|Witold Zglenicki

Witold Zglenicki Jednym z najwybitniejszych członków Polonii w Azerbejdżanie był Witold Zglenicki. Był on inżynierem, który pozyskiwał ropę naftową z dna morskiego. Był także sponsorem fundacji na rzecz rozwoju polskiej kultury i nauki, co przyniosło mu przydomek „polskiego Nobla”.

Naśladowca Zglenieckiego, Paweł Potocki zorganizował zasypanie Zatoki Bakijskiej, tworząc w ten sposób lądowe pola naftowe.

Architektura polska maja Polacy mają ogromne zasługi w bakijskiej architekturze, funkcję naczelnego architekta miasta pełniło kolejno czterech Polaków, a jeden z nich piastował to stanowisko przez 16 lat.

Znani członkowie Polonii w Azerbejdżanie Józef Gosławski, architekt Józef Płoszko, architekt Michał Abramowicz, geolog Andriej Wyszynski, polityk sowiecki Alexander Makovelsky, filozof Mstisław Rostropowicz, wiolonczelista Witold Zglenicki, geolog, uczeń Dmitrija Mendelejewa Stephen Skshyvan, inżynier Paul Zdrodovsky, mikrobiolog -->

Zobacz też Przedwiośnie

Przypisy

Linki zewnętrzne Polskie dziedzictwo architektoniczne w Azerbejdżanie na filmach przygotowanych przez Ambasadę RP w Baku

Azerbejdżan