Pēteris Aivars Supe, ps. Cinītis (ur. 1 stycznia 1920, zm. 1 kwietnia 1946 w okolicach Jaungulbene) – jeden z przywódców antykomunistycznego podziemia na Łotwie, komendant Zjednoczenia Narodowych Partyzantów Łotwy od kwietnia do września 1945 r.
Życiorys Ukończył Łotewski Uniwersytet Rolniczy, uzyskując wykształcenie agronomiczne. W tym też charakterze pracowałR. Wnuk, Leśni Bracia, s. 348.. W 1943 r. rozpoczął służbę w Waffen-SS. W tym samym roku radzieccy partyzanci zabili kilku członków jego rodziny. W 1944 r. przeszedł niemieckie przeszkolenie w zakresie walki partyzanckiej w ramach SS-Jagdverband Ost, w ramach operacji Dziki Kot (niem. Wildkatze, łot. Mežaķakis), razem z innymi łotewskimi ochotnikami przygotowywanymi do walki partyzanckiej na tyłach Armii CzerwonejR. Wnuk, Leśni Bracia, s. 340–341.R. Wnuk, Leśni Bracia, s. 345..
Prawdopodobnie w nocy z 1 na 2 listopada 1944 r. został razem z 10 innymi partyzantami zrzucony na spadochronie na teren powiatu Viļāni w Łatgalii. Wspólnie z innymi partyzantami wyszkolonymi przez Niemców zaczął podporządkowywać sobie powstałe w Łatgalii i Liwonii oddziały antyradzieckiego podziemia. 10 grudnia 1944 r. na spotkaniu dowódców oddziałów utworzone zostało Zjednoczenie Narodowych Partyzantów Łotwy (LNPA), którego komendantem został Jānis Ozols, zaś Supe otrzymał stanowisko szefa sztabu. W styczniu 1945 r. został również dowódcą bazy partyzanckiej na bagnach Stompaku, na zachód od Viļaki w Łatgalii. W miejscu tym partyzanci wznieśli ok. 20 bunkrów, w których mogło na stałe przebywać 300-360 uzbrojonych ludziR. Wnuk, Leśni Bracia, s. 353–354.. 2 marca 1945 r. obóz został zaatakowany przez siły NKWD. Dowódca obozu wydał rozkaz jego obrony; dopiero po całym dniu walki partyzanci wycofali się i rozproszyliR. Wnuk, Leśni Bracia, s. 355–357..
W kwietniu 1945 r. Ozols zginął w potyczce z oddziałem radzieckim, a Supe został po nim komendantem organizacjiR. Wnuk, Leśni Bracia, s. 349.. Razem z szefem sztabu Antonsem Circānsem udał się w objazd powiatów Abrene, Valka, Aluksne i Kieś, by zjednoczyć pod swoim dowództwem działające tam oddziały utworzone przez partyzantów wyszkolonych przez Niemców lub powstałe spontanicznie po przejściu Armii CzerwonejR. Wnuk, Leśni Bracia, s. 362.. Wiosną i latem zdołał włączyć większość takich grup do LNPA. Po kapitulacji III Rzeszy Supe ogłosił odejście od dotychczasowego proniemieckiego kursu politycznego LNPA i uznanie Wielkiej Brytanii oraz USA za sojuszników ŁotyszyR. Wnuk, Leśni Bracia, s. 361.. We wrześniu 1945 r. zgodził się podporządkować swoją organizację zbrojną Łotewskiemu Zjednoczeniu Strażników (Partyzantów) Ojczyzny (LTS(P)A) kierowanemu przez ks. Antonsa Juhņevičsa. Otrzymał w podziemiu stopień pułkownika i stanowisko dowódcy IV dywizji LTS(P)A działającej w powiatach Abrene, Lucyn i Madona, a także wszedł do prezydium całej organizacjiR. Wnuk, Leśni Bracia, s. 366..
Supe został zastrzelony 1 kwietnia 1946 r. razem ze swoim szefem sztabu przez agenta NKWD-MGB Jānisa Klimkānsa, byłego działacza młodzieżowej organizacji łotewskich partyzantów, zwerbowanego do współpracy po aresztowaniu na przełomie 1945 i 1946 r.R. Wnuk, Leśni Bracia, s. 383.
W 2005 r. w Viļace odsłonięto tablicę pamiątkową ku jego czci.
Przypisy
Bibliografia R. Wnuk, Leśni Bracia. Podziemie antykomunistyczne na Litwie, Łotwie i w Estonii 1944-1956, Warszawa-Lublin, Bellona-Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 9788311152618.
Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 1946 Kategoria:Antykomunistyczny ruch oporu na Łotwie