Avatar: Istota wody () – amerykański film przygodowy science-fiction, produkcji 20th Century Studios. Jego reżyserem jest James Cameron, który napisał scenariusz wraz z , , oraz . Sequel filmu Avatar z 2009 roku, najbardziej dochodowego filmu wszech czasów. W rolach głównych wystąpili Sam Worthington, Zoe Saldaña, Sigourney Weaver, Stephen Lang, Cliff Curtis, Joel David Moore, CCH Pounder, Edie Falco, Jemaine Clement, Giovanni Ribisi i Kate Winslet.
Światowa premiera filmu miała miejsce 6 grudnia 2022, a w kinach w Polsce i USA pojawił się dziesięć dni później. Otrzymał pozytywne recenzje od krytyków. Film zarobił na całym świecie 2,34 miliarda dolarów, stając się najbardziej dochodowym filmem 2022 roku i trzecim co do wielkości najbardziej dochodowym filmem wszech czasów. Produkcja otrzymała cztery nominacje do Nagrody Akademii Filmowej, zwyciężając w kategorii „najlepsze efekty specjalne”.
Streszczenie fabuły Ponad dekadę po tym, jak Na’vi odparli inwazję ludzi na Pandorę, Jake Sully żyje jako wódz klanu Omaticaya i wychowuje dzieci wraz z Neytiri. Ma dwóch synów, Neteyama i Lo’aka, a także córkę Tuktirey i adoptowaną córkę Kiri, urodzoną z awatara dr Grace Augustine. Z dziećmi Sullych przyjaźni się także ludzki chłopiec o przezwisku Pająk, będący synem pułkownika Milesa Quaritcha. Pająk urodził się na Pandorze, jednakże ze względu na młody wiek nie mógł zostać przetransportowany w kriostazie na Ziemię. Ku przerażeniu Na’vi, ludzie wracają na Pandorę i budują nową bazę operacyjną o nazwie Bridgehead City, aby przygotować Pandorę do kolonizacji, ponieważ Ziemia umiera. Wśród nowo przybyłych są rekombinanci, których wspomnienia zostały wszczepione w awatary Na’vi. Ich przywódcą jest pułkownik Miles QuaritchJames Cameron, Avatar: Istota wody, 20th Century Studios..
Podczas jednej z misji, Quaritch i jego oddział przechwytują dzieci Sully’ego. Jake i Neytiri przybywają i uwalniają ich, ale Pająk zostaje zabrany przez Quaritcha, który rozpoznaje w nim swojego syna. Postanawia spędzić z nim trochę czasu, aby przyciągnąć go na swoją stronę. Ten z kolei uczy Quaritcha kultury i języka Na’vi. W celu zapewnienia bezpieczeństwa rodzinie, Jake zabiera ich do siedziby klanu Metkayina na wschodnim wybrzeżu Pandory, gdzie otrzymują schronienie. Rodzina uczy się tamtejszych sposobów życia, Kiri rozwija duchową więź z morzem i jego stworzeniami, a Lo’ak zaprzyjaźnia się z Tsireyą, córką przywódcy klanu Tonowariego i jego żony Ronal.
Lo’ak wdaje się w bójkę z bratem Tsireyi, Ao’nungiem. Kiedy wraca, aby go przeprosić, Ao’nung i jego przyjaciele zabierają go na wycieczkę poza tereny rafy do terytorium niebezpiecznego drapieżnika morskiego i zostawiają. Lo’ak zostaje uratowany przez Payakana – jednego z tulkunów, inteligentnych waleni, które Metkayina uważa za swoją duchową rodzinę. Po powrocie, Lo’ak bierze winę na siebie, zdobywając uznanie Ao’nunga, który mówi, że Payakan jest wyrzutkiem wśród swojego gatunku. Podczas wycieczki do Drzewa Dusz klanu Metkayina, Kiri łączy się z nim, aby spotkać się z matką, ale nagle dostaje ataku epilepsji. Zostaje uleczona przez Ronal, ale przez to, że Jake wzywa wcześniej na pomoc Norma Spellmana i Maxa Patela, Quaritch jest w stanie ich wytropić. Quaritch przybywa wraz z Pająkiem i zaczyna wypytywać rdzennych mieszkańców o lokalizację Jake’a. Następnie postanawia zabić tulkuny w celu wywabienia Jake’a. Lo’ak łączy się z Payakanem i dowiaduje się, że został wydalony, ponieważ zaatakował wielorybników, którzy zabili jego matkę.
Kiedy Metkayina dowiadują się o zabójstwie tulkunów, Lo’ak wyrusza ostrzec Payakana, a za nim spieszy Kiri, Tuktirey, Tsireya, Ao’nung i Rotxo. Gdy znajdują Payakana, jest on ścigany przez wielorybników, a Lo’ak, Tsireya i Tuktirey zostają schwytani przez Quaritcha. Dowiedziawszy się o tym, Jake, Neytiri i klan Metkayina ruszają do walki z ludźmi nieba. Quaritch zmusza Jake’a do poddania się, ale na widok Lo’aka w niebezpieczeństwie, Payakan atakuje wielorybników. Powoduje to walkę, w czasie której ginie większość załogi i statek zostaje krytycznie uszkodzony, przez co tonie. Neteyam ratuje Lo’aka, Tsireyę i Pająka, ale zostaje śmiertelnie postrzelony. Jake staje przed Quaritchem, który bierze Kiri jako zakładnika. Kiedy Neytiri robi to samo z Pająkiem, Quaritch ostatecznie puszcza Kiri.
Jake, Quaritch, Neytiri i Tuktirey zostają uwięzieni wewnątrz tonącego statku. Jake dusi Quaritcha do nieprzytomności i zostaje uratowany przez Lo’aka i Payakana, natomiast Kiri przywołuje stworzenia morskie, aby pomogły jej uratować Neytiri i Tuk. Pająk znajduje i ratuje Quaritcha, ale zostawia go i dołącza do rodziny Jake’a. Po pogrzebie Neteyama, Jake informuje Tonowariego i Ronal o swojej decyzji o opuszczeniu klanu Metkayina. Tonowari jednak uznaje go za członka klanu i prosi jego rodzinę o pozostanie. Ci zgadzają się na to, a Jake przysięga nadal walczyć z najeźdźcami broniąc swojego nowego domu.
Obsada Na’vi Sam Worthington jako Jake Sully Zoe Saldaña jako Neytiri Sigourney Weaver jako Kiri Kate Winslet jako Ronal Cliff Curtis jako Tonowari jako Neteyam jako Lo’ak jako Tuktirey (w skrócie Tuk) jako Tsireya jako Aonung jako Rotxo CCH Pounder jako Mo’at jako bezimienny tłumacz Metkayina.
Ludzie jako Miles „Pająk” Socorro Joel David Moore jako dr Norm Spellman Dileep Rao jako dr Max Patel Edie Falco jako generał Ardmore Jemaine Clement jako dr Ian Garvin Giovanni Ribisi jako Parker Selfridge
Rekombinanci Stephen Lang jako pułkownik Miles Quaritch jako kapral Lyle Wainfleet jako Zdinarsk
Produkcja mały|upright|James Cameron – reżyser filmu
Rozwój projektu Kilka lat przed premierą filmu Avatar w 2006 roku reżyser James Cameron ogłosił, że jeśli odniesie on sukces, to ma w planach dwie kontynuacje filmu, a miesiąc po premierze w 2010 roku potwierdził, że tak będzie. Początkowo część druga i trzecia zapowiadane były kolejno na 2014 i 2015 rok. W 2011 roku reżyser powiedział, że chciałby, aby film powstał z większą liczbą klatek na sekundę niż standardowe 24, aby dodać mu więcej realizmu. W grudniu 2013 poinformowano, że zarówno część druga, jak i trzecia będą kręcone w Nowej Zelandii.
Scenariusz W trzecim kwartale 2013 roku ogłoszono scenarzystów kontynuacji. Byli to , oraz , a powierzono im odpowiednio pierwszy, drugi i trzeci sequel. Sam reżyser zdradził, że chociaż Friedman, Silver i Salerno pracują każdy nad swoim sequelem, to początkowo razem z nim pisali scenariusz do wszystkich trzech. Pierwotnie zakładał, że skończy pisanie w ciągu sześciu tygodni, jednak proces ten znacznie się przedłużył, co spowodowało opóźnienia w premierze.
11 lutego 2017 Cameron potwierdził, że scenariusze do trzech sequeli zostały ukończone. Zajęło to w sumie prawie cztery lata.
Casting W styczniu 2010 ogłoszono, że w sequelu pojawią się Sam Worthington i Zoe Saldaña, a kilka miesięcy później potwierdzono udział Sigourney Weaver oraz Stephena Langa, pomimo śmierci ich postaci. Cameron stwierdził, że Weaver pojawi się jednak w sequelach jako Grace Augustine. W marcu 2015 Weaver powiedziała jednak, że w następnym filmie zagra inną postać, a we wrześniu tego samego roku Michelle Rodriguez oświadczyła, że w przeciwieństwie do Weaver i Lang, których postaci również zginęły w pierwszym filmie, nie wróci w Avatarze 2.
W 2017 potwierdzono, że CCH Pounder, Joel David Moore oraz powrócą do swoich ról w filmie. Ogłoszono również nowych członków obsady, w tym m.in. Oone Chaplin oraz Cliffa Curtisa.
W filmie pojawią się ponadto postaci grane przez dzieci i nastolatków. Cameron ujawnił, że aktorzy dziecięcy byli szkoleni przez sześć miesięcy w celu nakręcenia scen podwodnych i umiejętności długiego wstrzymywania oddechu.
Na początku października 2017 ogłoszono, że w filmie pojawi się również Kate Winslet, która grała główną rolę w innym filmie Camerona – Titanic. Sam reżyser stwierdził, że przez 20 lat chcieli stworzyć coś razem, ujawnił też, że jej postać nazywać się będzie Ronal.
Tego samego miesiąca potwierdzono również, że Giovanni Ribisi powtórzy swoją rolę we wszystkich nadchodzących sequelach. W styczniu 2018 ogłoszono, że Dileep Rao powróci jako Max Patel. Rok później potwierdzono, że w filmie pojawią się Edie Falco, i Michelle Yeoh. Na początku kwietnia 2019 Vin Diesel ujawnił, że pojawi się w kontynuacji pierwszej części, jednak nie zdradził w której. W październiku 2022 ujawniono, że Yeoh pojawi się jednak w kolejnych sequelach.
Zdjęcia Główne zdjęcia do filmu rozpoczęły się we wrześniu 2017 w Manhattan Beach w Kalifornii. W listopadzie tego samego roku Cameron oświadczył, że przez ostatnie kilka dni ekipa przechodziła szkolenia, aby filmować sceny podwodne oraz że sfilmowano już jedną z nich z udziałem aktorów dziecięcych. Powiedział, że szkolenia potrwają do stycznia 2018, a do tego czasu kręcić będą w małych zbiornikach wodnych.
Wiosną 2019, kręcono w Nowej Zelandii (region Wellington). W marcu 2020 produkcja została wstrzymana, z powodu pandemii COVID-19. Na plan powrócono pod koniec maja tego samego roku, jednak po przybyciu ekipy na plan musieli oni odbyć 14. dniową kwarantannę. Była to pierwsza produkcja, która powróciła na plan po ograniczeniach, związanych z pandemią.
We wrześniu 2020, reżyser ogłosił, że zdjęcia do Avatara 2 zostały ukończone, a do Avatara 3 w 95%.
Efekty wizualne Pod koniec lipca 2017 ogłoszono, że pracą nad efektami przy sequelach Avatara zajmie się . Potwierdzono też, że film będzie zawierał sceny podwodne, kręcone techniką przechwytywania ruchu. Opracowanie nowego sposobu kręcenia, który łączy przechwytywanie ruchu i nagrywanie pod wodą zajęło ekipie półtora roku, ponieważ nigdy wcześniej coś takiego nie było robione.
W filmie zastosowano też wiele innowacyjnych rozwiązań, w porównaniu z pierwszym filmem, jak na przykład filmowanie twarzy kamerą HD, czy użycie dwóch marionetek zamiast jednej. Cameron stwierdził też, że istnieje możliwość pokazania filmu w 3D bez użycia specjalnych okularów, choć nie jest to jeszcze pewne.
Muzyka W grudniu 2019 poinformowano, że muzyką w sequelach zajmie się . Pierwotnie muzykę do kilku następnych części miał skomponować znany z opracowania ścieżki dźwiękowej do pierwszej części Avatara James Horner, jednak zginął on w katastrofie lotniczej w 2015 roku.
Marketing Pod koniec kwietnia 2022 poinformowano, że pełny tytuł filmu to Avatar: Istota wody.
Wydanie Światowa premiera filmu miała miejsce 6 grudnia 2022 w Londynie, a dla szerszej publiczności zadebiutował 16 grudnia 2022. Film ukaże się w formatach RealD 3D, Dolby Cinema, IMAX i IMAX 3D.
Odbiór Box office Budżet filmu jest szacowany na 350–460 milionów dolarów. W weekend otwarcia Avatar: Istota wody zarobił w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie ponad 134 mln USD. W innych krajach przychody w tym okresie wyniosły równowartość niecałych 308 mln, a łączny przychód z biletów blisko 442 miliony dolarów, co jest jedenastym co do wielkości wynikiem wszech czasów i trzecim co do wielkości od czasu wybuchu pandemii COVID-19, za Spider-Man: Bez drogi do domu (601 milionów dolarów) oraz Doktor Strange w multiwersum obłędu (452,4 miliona dolarów). Do 26 maja 2023 roku Avatar: Istota wody zarobił 684 miliony dolarów w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz 1,636 miliardów dolarów na innych terytoriach, co daje łącznie 2,343 miliardów dolarów. Produkcja stała się najlepiej zarabiającym filmem 2022 roku i trzecim co do wielkości najbardziej dochodowym filmem wszech czasówStan na 26 maja 2023.. James Cameron oszacował, że ze względu na niemal rekordowy budżet filmu, musiałby on znaleźć się w pierwszej ósemce najlepiej zarabiających filmów w historii, aby osiągnąć próg rentowności.
Krytyka w mediach