Zemelnyj Hipotecznyj Bank SA (Ziemski Bank Hipoteczny SA) we Lwowie – bank ukraiński, w latach 1910–1918 działający na terenie Galicji i Bukowiny, w latach 1918–1939 na terenie wschodnich województw II Rzeczypospolitej.
Historia Powstał w 1909, jego statut został zatwierdzony 6 kwietnia 1909 reskryptem 6591 austriackiego Ministerstwa Spraw WewnętrznychSzematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1914, Lwów 1914, s. 987–988.. Rozpoczął działalność 1 kwietnia 1910. Zgodnie ze statutem prowadził działalność na terenie Galicji i Bukowiny. Był spółką akcyjną, której kapitał założycielski wynosił 1 mln koron, i podzielony był na 2500 akcji po 400 koron. Właścicielem 80% akcji był greckokatolicki metropolita lwowski arcybiskup Andrzej Szeptycki, którego we władzach banku reprezentował ks. prałat Tytus WojnarowskiWojciech Morawski, Banki komercyjne na wschodnich ziemiach II Rzeczypospolitej, „Acta Archaelogica Lodziensia” nr 61, 2015, s. 87–88.. Wśród założycieli banku i jego udziałowców było wielu duchownych unickich, m.in. biskup stanisławowski Grzegorz Chomyszyn. Siedziba banku mieściła się we Lwowie na ul. Podwale 7. W tym pierwszym okresie działalności próbował udzielać kredytu przemysłowego, ale ostatecznie skupił się na pożyczkach, udzielanych ukraińskim chłopom na zakup ziemi. Do 1914 roku udzielił prawie 2 tys. takich pożyczek na sumę 7 min koronZemelnyj Hipotecznyj Bank SA /Ziemski Bank Hipoteczny SA we Lwowie – w: Wojciech Morawski, Słownik Historyczny Bankowości Polskiej do 1939 roku, Warszawa, 1998, s. 184 – wersja elektroniczna..
W okresie międzywojennym siedziba banku mieściła się we Lwowie, od 1924 przy ulicy Słowackiego 14. Bank miał jeden oddział miejski we Lwowie i jeden w Stanisławowie. W okresie inflacji po I wojnie światowej wspierał ukraińskie firmy i spółdzielnie, m.in. Spółkę Ukraińskich Kooperatyw „Twaromin” i przedsiębiorstwo drzewne „Tytan”. W końcu lat dwudziestych bank nadal udzielał kredytu hipotecznego, ale stopniowo rosła też rola kredytu dyskontowego. Jego kapitał akcyjny wynosił w 1925 – 1 min zł; a w 1929 – 5 min zł. Okres Wielkiego Kryzysu, mimo ograniczenia działalności, przetrwał bez większych strat. Pod koniec lat trzydziestych był jedną z głównych ukraińskich instytucji finansowych w II RP. Jego działalność przerwał wybuch II wojny światowej, a następnie jego nacjonalizacja dokonana przez władze sowieckie.
Prezesi Teofil Dębicki (1910–1915) Teofil Kormosz (1916–1929) Konstanty Lewicki (1929–1930) Tytus Wojnarowski (1930–1932) Jan Matyszewski (1932–1934) Modest Karatnicki (1934–1939)
Dyrektorzy Aleksander Kulczycki (1910–1930) Włodzimierz Singalewicz (1930–1939)
Przypisy
Bibliografia Wojciech Morawski, Ziemski Bank Hipoteczny SA-Zemelnyj Hipotecznyj Bank SA, w „Gazeta Bankowa, nr 45, 1989 Kategoria:Ukraińskie organizacje gospodarcze w Galicji Kategoria:Przedsiębiorstwa we Lwowie Kategoria:Galicyjskie instytucje bankowe i kredytowe Kategoria:Banki II Rzeczypospolitej