Alexis Weissenberg (ur. 26 lipca 1929 w Sofii, zm. 8 stycznia 2012 w Lugano) – francuski pianista żydowskiego pochodzenia urodzony w Bułgarii.
Życiorys Alexis Weissenberg urodził się w Sofii w rodzinie żydowskiej. Naukę gry na fortepianie rozpoczął w swoim rodzinnym mieście w wieku trzech lat pod kierunkiem Panczo Władigerowa. Pierwszy publiczny występ dał w wieku ośmiu lat. Po przeprowadzce do Brytyjskiego Mandatu Palestyny w 1945 r., studiował u Leo Kestenberga, następnie wyjechał w 1946 r. do Nowego Jorku, gdzie uczęszczał do Juilliard School i pobierał lekcje u . Był także uczniem Artura Schnabla i Wandy Landowskiej.
Zadebiutował w 1947 r. w Nowym Jorku z Philadelphia Orchestra pod dyrekcją George’a Szella, grając III Koncert fortepianowy Rachmaninowa. W latach 1956–1966 zawiesił wystąpienia publiczne w celu dalszych studiów i nauczania, wznawiając karierę w 1966 r. recitalem w Paryżu. Później tego samego roku wykonał I Koncert fortepianowy Czajkowskiego w Berlinie Zachodnim pod dyrekcją Herberta von Karajana, który chwalił go jako „jednego z najlepszych pianistów naszych czasów”. W 1996 odznaczony został Komandorią Orderu Sztuki i Literatury.
Nagrania Bryce Morrison w czasopiśmie „Gramophone” opisał jego nagranie Sonaty h-moll Liszta z 1970 roku jako jedną z najbardziej ekscytujących i lirycznych interpretacji tego dzieła. Znane są również jego wykonania utworów Schumanna, Rachmaninowa i Chopina (Sonata na fortepian nr 2 i Sonata na fortepian nr 3, nokturny i walce).
Do innych znaczących interpretacji Weissenberga należą wykonania I Koncertu fortepianowego Brahmsa, z Carlo Marią Giulini i Riccardo Mutim („Les Introuvables d’Alexis Weissenberg”, 2004), II Koncertu fortepianowego Rachmaninowa z Herbertem von Karajanem i Berlińską Orkiestrą Filharmoniczną, a także III Koncertu fortepianowego Rachmaninowa z Georges’em Prêtre i Seiji Ozawą z Boston Symphony Orchestra (również z Leonardem Bernsteinem i Orchestre National de France). Wysokie uznanie przyniosło mu także nagranie filmowe Pietruszki autorstwa Igora Strawińskiego w 1965 r. (reż. Åke Falck). Kiedy Karajan obejrzał ten film, zaprosił Weissenberga do filmowego nagrania I Koncertu fortepianowego Czajkowskiego, w zastępstwie za Swiatosława Richtera.
Działalność pedagogiczna Alexis Weissenberg prowadził kursy mistrzowskie gry na fortepianie na świecie. W kursach, które prowadził co rok w Engelbergu (Szwajcaria), jego studentami byli, m.in.: , Simon Mulligan, , Rafael Orozco Flores, Andriej Ponoczewny i Rafał Łuszczewski.
Był także kompozytorem utworów fortepianowych oraz musicalu Nostalgie, który miał swoją premierę w Teatrze Państwowym w Darmstadt 17 października 1992 r.
Zmarł w Lugano w wieku 82 lat, zmagając się z chorobą Parkinsona. Pozostawił troje dzieci, Davida, Christinę i Marię.
Nagrania Audio Bach: Wariacje Goldbergowskie Bartók: Koncert fortepianowy nr 2 (dyr. Eugene Ormandy, Philadelphia Orchestra), RCA Red Seal Beethoven: Pięć koncertów fortepianowych z Herbertem von Karajanem i Berlińską Filharmonią dla EMI (3 płyty) Beethoven: Sonaty fortepianowe: „Pathétique, Moonlight and Appassionata” Brahms: Koncert Fortepianowy nr 1 (dwa nagrania z Carlo Maria Giulini i Riccardo Muti, oba w wytwórni EMI) Brahms: Sonaty na skrzypce i fortepian nr. 1-3, z Anne-Sophie Mutter, EMI (CD) Chopin: Utwory na fortepian i orkiestrę, EMI (2 płyty CD) Chopin: Nokturny (EMI) Chopin: Sonaty fortepianowe nr 2 i nr 3 (EMI) Debussy: Estampes, Suite Bergamasque, Kącik Dziecięcy, L’Isle Joyeuse i in. (Deutsche Grammophon) Debussy: Utwory na fortepian (Deutsche Grammophon, CD) Liszt: Sonata fortepianowa h-moll. Einsatz Records, Japonia Mozart: Koncerty fortepianowe nr. 9 i 21 (dyr. Carlo M. Giulini, Wiedeńska Orkiestra Symfoniczna) Musorgski: Obrazki z wystawy (EMI) Prokofiew: Koncert fortepianowy nr 3 (dyr. Seiji Ozawa, Orchestre de Paris) Rachmaninoff: Wszystkie Preludia. (RCA Red Seal), CD Rachmaninoff: Sonaty fortepianowe nr. 1, 2. (Deutsche Grammophon, CD) Rachmaninoff: II Koncert fortepianowy (z Herbertem von Karajanem i Berlińską Filharmonią) Rachmaninoff: III Koncert fortepianowy nr 3 (trzy różne nagrania, z udziałem George’a Pretre, Seiji Ozawy i Leonarda Bernsteina) Ravel – Koncert fortepianowy – dyr. Seiji Ozawa, Orchestre de Paris Scarlatti: Sonaty (15 wybranych), Deutsche Grammophon Schumann: „Kinderszenen” op. 15 (Toshiba-EMI)
Wideo Alexis Weissenberg DVD: Classic Archive 2008 – Bach, Brahms, Chopin, Prokofiev, Strawiński.
Książki Gustl Breuer / Henno Lohmeyer (Hrsg.): »Alexis Weissenberg. Ein kaleidoskopisches Porträt «. Rembrandt Verlag, Berlin 1977 Lettre d’Alexis Weissenberg à Bernard Gavoty, 1966 Weissenberg – Drei Interviews – Sofia 2012
Przypisy
Linki zewnętrzne Archiwum Alexisa Weissenberga Alexis Weissenberg w bazie ArkivMusic Biografia Weissenberga na stronie Bach-Cantatas
Kategoria:Absolwenci Juilliard School Kategoria:Pianiści klasyczni Kategoria:Francuscy pianiści Kategoria:Bułgarscy pianiści Kategoria:Francuscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Francuscy Żydzi Kategoria:Francuzi pochodzenia bułgarskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Sofii Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2012