thumb|Grób Juliusza Gilewicza na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Juliusz Gilewicz (ur. 1 listopada 1890 w Białopolu, zm. 11 października 1943 w Auschwitz-Birkenau) – podpułkownik pilot Wojska Polskiego, żołnierz Armii Imperium Rosyjskiego podczas I wojny światowej, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari. Podczas II wojny światowej działał w Związku Walki Zbrojnej, był dowódcą organizacji konspiracyjnej w obozie Auschwitz-Birkenau, tam też zginął.
Życiorys Urodził się w rodzinie Mieczysława i Amelii z Podczaszyńskich (1862–1940). Uczył się w gimnazjum w Żytomierzu, skąd został wydalony za przynależność do tzw. „Polskiej Korporacji Samokształceniowej”. Maturę zdał jako ekstern w Wiaźmie w 1909 roku. W tym też roku podjął studia na Uniwersytecie Kijowskim. Ukończył sześć semestrów na Wydziale Medycznym i dwa na Wydziale Prawnym. Wybuch I wojny światowej uniemożliwił mu kontynuowanie nauki. W styczniu 1915 roku został powołany do odbycia służby w armii carskiej. Otrzymał przydział do Szkoły Pilotów w Gatczynie, po jej ukończeniu został pilotem 3. eskadry. W jej składzie wziął udział w walkach na froncie. Od września 1917 roku był żołnierzem oddziału lotniczego I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. W marcu 1918 roku został wzięty do niewoli przez Niemców, ale wkrótce potem uciekł i powrócił do Rosji. Został wcielony do Armii Czerwonej, służył w 3. Artyleryjskim Aviatoryadzie jako jego dowódca. 7 lipca 1919 roku zdezerterował i na samolocie myśliwskim Nieuport 24bis wylądował na polskim lotnisku w Nowych Święcianach. W lotnictwie rosyjskim odbył ok. 200 lotów bojowych i był dwukrotnie ranny podczas walk powietrznych. thumb|left|Samolot Nieuport 24bis, na którym por. Gilewicz uciekł z Armii Czerwonej 28 lipca 1919 wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego i został przydzielony do 6. eskadry wywiadowczej, gdzie służył jako szef pilotów. Od 11 grudnia 1919 roku służył w 5. eskadrze wywiadowczej, w styczniu 1920 roku objął stanowisko jej dowódcy. Dowodził tą jednostką do końca wojny polsko-bolszewickiej. Dzięki jego zaangażowaniu w eskadrze prowadzono szkolenie personelu latającego, co przyczyniło się do wyszkolenia dwóch pilotów. Na krótko, w maju 1920 roku, objął dowództwo nad 18. eskadrą wywiadowczą. Powrócił do 5. ew i w czerwcu brał udział w zwalczaniu pociągów pancernych Armii Czerwonej; 21 czerwca udało mu się uszkodzić jeden z nich. 11 lipca odszukał odciętą 12. dywizję piechoty i przekazał jej dowódcy rozkazy sztabu armii oraz informacje o położeniu wojsk nieprzyjaciela, dzięki czemu dywizja mogła przygotować się do walki. W czasie wojny polsko-bolszewickiej wykonał 40 lotów bojowych.
25 kwietnia 1921 zdał stanowisko dowódcy 5. ew, a 17 czerwca został mianowany dowódcą 1. Ruchomego Parku Lotniczego. 1 stycznia 1922 został powołany na stanowisko kierownika oddziału technicznego w Wyższej Szkole Pilotów w Grudziądzu. W późniejszych latach służył jako pilot w 3. i 4. pułku lotniczym. W 1924 roku wziął udział w grupowym przelocie zakupionych we Francji sześciu samolotów Potez XVA2 nad Alpami. W 1925 wziął udział w I Pomorskim Locie Okrężnym, w którym zajął pierwsze miejsce. Na początku 1926 objął dowództwo nowo zorganizowanego dywizjonu myśliwskiego w 4. pl. Jesienią 1928 objął dowództwo nad dywizjonem szkolnym 2. pułku lotniczego. W drugiej połowie 1929 roku został mianowany dowódcą dywizjonu szkolnego w 5. pułku lotniczym w Lidzie, a następnie został przeniesiony do Departamentu Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. W marcu 1931 został przeniesiony do 4 pułku lotniczego na stanowisko dowódcy dywizjonu, a 13 marca 1933 wyznaczony na stanowisko komendanta bazy. 12 marca 1933 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 1 stycznia 1933 i 2. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych. Po przejściu w 1937 roku w stan spoczynku pracował w Polskich Liniach Lotniczych LOT jako kierownik wydziału nawigacji i personelu latającego. thumb|left|Zdjęcie Juliusza Gilewicza wykonane w KL Auschwitz Po wybuchu II wojny światowej działał w Związku Walki Zbrojnej pod pseudonimem „Gil”. Stworzył grupę konspiracyjną złożoną z byłych pracowników PLL LOT, Aeroklubu Warszawskiego oraz Państwowych Zakładów Lotniczych. Organizacja skupiała się na prowadzeniu nasłuchu radiowego wiadomości z Wielkiej Brytanii, przerzucie polskich lotników za granicę oraz prowadzeniu wywiadu wojskowego w zakresie lotnictwa. W styczniu 1942 roku został aresztowany przez Gestapo i uwięziony na Pawiaku. 18 kwietnia został wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, gdzie otrzymał numer obozowy 31033. W obozie został członkiem Związku Organizacji Wojskowej utworzonego przez rtm. Witolda Pileckiego, a latem 1942 roku objął jego kierownictwo. Organizacja została wykryta przez obozowe Gestapo w 1943 roku. 11 października 1943 roku został rozstrzelany pod „Ścianą Śmierci” wraz z innymi członkami kierownictwa organizacji, m.in. swoim bratem mjr. Kazimierzem Gilewiczem (1892–1943).thumb|Samolot Nieuport 24bis kpt. Juliusza Gilewicza w barwach cywilnych
Jego symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A 17-4-11).
Od 19 października 1917 był mężem Pauli Iwanow. Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 8115 (27 lipca 1922) Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Walecznych Srebrny Krzyż Zasługi (10 listopada 1925)M.P. z 1925 r. nr 262, poz. 1085 „za zasługi na polu rozwoju lotnictwa wojskowego”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Polowa Odznaka Pilota nr 20
Krzyż Świętego Jerzego 4 stopnia (Imperium Rosyjskie) Krzyż Świętego Jerzego 3 stopnia (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza 4 kl. z mieczami i kokardą (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny 3 kl. z mieczami i kokardą (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Stanisława 3 kl. z mieczami i kokardą (Imperium Rosyjskie) Broń Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) francuska Odznaka Pilota rumuńska Odznaka Pilota czechosłowacka Odznaka Pilota
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (wojna polsko-bolszewicka) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Polową Odznaką Pilota Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego – ofiary KL Auschwitz Kategoria:Piloci 18 Eskadry Wywiadowczej Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie - grób symboliczny Kategoria:Podpułkownicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Bronią Złotą Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Zmarli w 1943 Kategoria:Żołnierze Imperatorskiej Wojskowej Floty Powietrznej