Pomorskie Zakłady Urządzeń Okrętowych "WARMA" – nieistniejąca fabryka wyrobów związanych z wyposażeniem statków z siedzibą w Grudziądzu.
Historia Początki zakładu sięgają 1948 roku, kiedy to państwo połączyło dwa prywatne przedsiębiorstwa istniejące jeszcze przed II wojną światową. Była to odlewnia żeliwa i metali kolorowych "Achgelis i Spółka" mieszcząca się przy ul. Narutowicza 17 oraz warsztaty samochodowe Carl Domke mieszczące się na tyłach kamienic przy obecnej ul. Focha 22. Powstały zakład w 1948 nazwano Warsztaty Mechaniczno-Samochodowe i podporządkowano je Dyrekcji Przemysłu Miejscowego w Bydgoszczy. W 1949 roku do Warsztatów przyłączono zakład ślusarsko-mechaniczny A. Bertrama, mieszczący się przy ul. Staszica. i nadano nazwę Warsztaty Mechaniczno-Samochodowe i Odlewnia Żeliwa, i przyporządkowano je ponownie dyrekcji w Bydgoszczy, która również funkcjonowała pod zmienioną nazwą - Dyrekcja Metalowego i Elektrotechnicznego Przemysłu Miejscowego. Z powodu słabego wyposażenia firmy wytwarzano początkowo ręczne narzędzia rolnicze, proste odlewy i części zamienne do maszyn do okolicznych zakładów. Zatrudnienie sięgnęło 100 osób.
W 1951 roku firmę podporządkowano Zarządowi Przemysłu Gospodarskiego i nadano nazwę: "Grudziądzkie Warsztaty Mechaniczne i Odlewnia Żeliwa". Produkowano spawarki, małe gilotyny do cięcia metali oraz stalowe szafy ubraniowe i pancerne.
W roku 1952 zwierzchnictwo nad warsztatami przejął Zakład Przemysłu Okrętowego i nadano nazwę "Grudziądzkie Zakłady Sprzętu Okrętowego Warma". Rozpoczęto stopniową zmianę profilu produkcji na związano z wyposażeniem statków. Od 1958 do 1963 roku wprowadzono do produkcji okrętowe urządzenia gastronomiczne typu: kotły warzelne, trzony kuchenne, maszyny do mycia naczyń, szafy chłodnicze, maszyny do zagniatania ciast. A także zawory do pontonów, tratew i łodzi ratunkowych m.in.: dla grudziądzkiego Stomilu, urządzenia do glazurowania bloków ryb, urządzenia pralnicze i prasolwanicze. Cały asortyment w tamtych latach wynosił ok. 500 różnych urządzeń.
W latach 1961/62 przedsiębiorstwo przyjęło nazwę: Pomorskie Zakłady Sprzętu Okrętowego „Warma”. Składało się ono wówczas z następujących oddziałów: Oddział I - mechaniczny i narzędziownia (ul. Staszica 4) Oddział II - odlewnia żeliwa i metali kolorowych (ul. Narutowicza 17) Oddział III - ślusarsko - montażowy i siedziba dyrekcji.
W 1970 roku podjęto decyzje o budowie nowej lokalizacji zakładu przy obecnych ulicach Droga Łąkowa i Lotnicza. 1 lipca 1973 roku rozpoczęto budowę inwestycji. Przenosiny do nowej siedziby zostały opóźnione z powodu śmiertelnego wypadku przy zawaleniu się części konstrukcji nowej hali odlewni.
W 1976 roku zakończono przenosiny zakładu i 17 maja 1976 przyjęto nazwę Pomorskie Zakłady Urządzeń Okrętowych "WARMA". Zakład jako pierwszy w Grudziądzu został skomputeryzowany i wyposażony w maszynę obliczeniową ICL 2903. W latach 70. Polska ratyfikowała międzynarodową konwencje o nazwie MARPOL o zapobieganiu zanieczyszczeniu mórz przez statki. WARMA jako pierwsza w Polsce i jedna z nielicznych na świecie rozpoczęła produkcję biologicznych oczyszczalni ścieków, odolejacze wód zęzowych i spalarnie śmieci, a także urządzenia do uzdatniania wody na statkach.
W 1980 roku w wyniku malejącej produkcji statków, szczególnie w Europie sprzedaż w Warmie spadła o 30% całości produkcji. Warma dość szybko dostrzegła ten problem i zaczęła przestawiać się na produkcję urządzeń w wersji lądowej modułowej. Wszystkie urządzenia miały wymiar 1mx1m. Później w latach 90. zmniejszono ten wymiar do wersji Mini-Line. Produkowano frytkownice, bemary, patelnie, umywalki i grille i inne. Zatrudnienie w tym czasie sięgało 1000 osób.
Od 1990 roku rozpoczęto współpracę ze szwedzką firmą Venture Industries, producentem wentylatorów przemysłowych.
31 stycznia 1997 zarejestrowana została jednoosobowa spółka Skarbu Państwa (j. s. S.P.) – Pomorskie Zakłady Urządzeń Okrętowych „Warma” S.A. W tym samym dniu z rejestru sądowego wykreślone zostało PZUO „Warma” jako przedsiębiorstwo państwowe. Część akcji spółki zostało udostępnionych pracownikom. Zatrudnionych wtedy było ok. 500 osób.
W 2001 roku sprzedany został ośrodek wypoczynkowy nad jeziorem Rudnik, a w lipcu tego samego roku sprzedano do Venture Industries m.in. budynek odlewni. 1 października do pozostałej części Warmy wszedł Syndyk Masy Upadłościowej. Syndyk sprzedał zakład prywatnemu przedsiębiorcy Romanowi Banasiowi i zakład zmienił nazwę na WARMA NOVUM S.A. Jednocześnie sprzedaż oznaczała zakończenie działalności przez Pomorskie Zakłady Urządzeń Okrętowych "WARMA".
Po kilku latach firma WARMA NOVUM popadła w kłopoty finansowe i w 2008 roku właścicielem została Korporacja Budowlana BUDMAX z Polkowic.
Przypisy
Bibliografia Andrzej Sobolewski, Biuletyn Koła Miłośników Dziejów Grudziądza Nr 38(450) Rok XIII(2015) Data wydania 09.12.2015
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Grudziądzu Kategoria:Spółki akcyjne