Andriej Wasiljewicz Prokopienko (ros. Андрей Васильевич Прокопенко, ur. 1915 we wsi Pokrowskoje w powiecie bachmuckim w guberni jekaterynosławskiej, zm. w październiku 1989 w Moskwie) – funkcjonariusz radzieckich służb specjalnych, generał major KGB.
Życiorys Urodził się w rodzinie ukraińskiego pocztyliona. W maju 1930 został uczniem ślusarza, później ślusarzem w zakładach im. Woroszyłowa w miejscowości Drużkowka w rejonie konstantynowskim w obwodzie donieckim, potem pracował w Kramatorsku. Od października 1935 do lutego 1936 studiował w Instytucie Nauczycielskim w Artiomowsku, później kierował wydziałem pionierskim Komitetu Miejskiego Komsomołu w Artiomowsku, we wrześniu 1937 powrócił do instytutu, skąd po ukończeniu pierwszego semestru został skierowany do pracy w organach NKWD. W czerwcu 1938 został funkcjonariuszem NKWD, w sierpniu 1938 ukończył szkołę GUGB NKWD w Kijowie został pomocnikiem pełnomocnika i następnie pełnomocnikiem operacyjnym Wydziału 3 (Kontrwywiadowczego) Zarządu 1 Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego (UGB) NKWD Ukraińskiej SRR. W styczniu 1940 przyjęto go do WKP(b). W marcu 1941 został starszym pełnomocnikiem operacyjnym Wydziału 1 Zarządu Kontrwywiadowczego NKGB Ukraińskiej SRR, po ataku Niemiec na ZSRR zajmował się organizowaniem ruchu partyzanckiego na terytorium Ukrainy, m.in. jako pomocnik szefa wywiadu 2 pułku partyzanckiego NKWD Ukraińskiej SRR (od sierpnia 1941) i zastępca szefa oddziału Zarządu 4 NKWD Ukraińskiej SRR.
W maju 1942 został pomocnikiem szefa wydziału wywiadu Ukraińskiego Sztabu Ruchu Partyzanckiego, pracując kolejno w Woroszyłowgradzie (obecnie Ługańsk), Stalingradzie (obecnie Wołgograd) i Moskwie, od listopada 1942 do maja 1944 był zastępcą dowódcy zgrupowania oddziałów partyzanckich w obwodzie żytomierskim. W maju 1944 objął funkcję Zarządu 2 NKGB Ukraińskiej SRR, od grudnia 1944 do kwietnia 1946 był szefem Miejskiego Oddziału NKGB w Czerkasach, a od kwietnia 1946 do listopada 1950 zastępcą szefa Zarządu MGB obwodu tarnopolskiego ds. kadr. Od listopada 1950 do 25 grudnia 1951 był zastępcą szefa Zarządu MGB Ukraińskiej SRR, od 7 stycznia do 6 czerwca 1952 szefem Wydziału 1 Zarządu 5 MGB ZSRR, od 6 czerwca 1952 do 24 marca 1953 szefem Wydziału 5 Zarządu 5 MGB ZSRR, następnie pracował w MWD ZSRR jako zastępca szefa Wydziału 4/Wydziału 6 Zarządu 4 MWD. Później został funkcjonariuszem KGB jako zastępca szefa wydziału Zarządu 4 KGB ZSRR (od 8 kwietnia do 12 lipca 1954), od 12 lipca 1954 do 30 marca 1955 był szefem Wydziału 9 Zarządu 4 KGB ZSRR, od 30 marca 1955 do 11 lipca 1959 pełnił funkcję przewodniczącego KGB Mołdawskiej SRR, w 1956 zaocznie ukończył Wyższą Szkołę Partyjną przy KC KPZR. Od 11 lipca 1959 do lipca 1973 był szefem Wydziału Ewidencyjno-Archiwalnego (od 21 października 1966: Wydziału 10) KGB ZSRR, później pracował w Komitecie przy Radzie Ministrów ZSRR ds. wynalazków i odkryć przy Akademii Nauk ZSRR (w lipcu 1978 przemianowanym na Państwowy Komitet ZSRR ds. wynalazków i odkryć), w sierpniu 1986 przeszedł na emeryturę.
Awanse sierżant bezpieczeństwa państwowego (1 lipca 1939) młodszy porucznik bezpieczeństwa państwowego (22 stycznia 1942) starszy porucznik bezpieczeństwa państwowego (11 lutego 1943) kapitan bezpieczeństwa państwowego (22 grudnia 1943) major (6 listopada 1945) podpułkownik (7 grudnia 1949) pułkownik (30 września 1955) generał major (10 grudnia 1964)
Odznaczenia Order Lenina (5 stycznia 1943) Order Czerwonego Sztandaru (18 lipca 1942) Order Bohdana Chmielnickiego II klasy (28 kwietnia 1945) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (11 marca 1985) Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (29 października 1948) Order Czerwonej Gwiazdy (trzykrotnie, 24 grudnia 1942, 25 czerwca 1954 i 30 października 1967) Odznaka Zasłużonego Funkcjonariusza NKWD (13 czerwca 1944) Order Virtuti Militari V klasy (Polska Rzeczpospolita Ludowa) I 14 medali ZSRR oraz cztery medale Mongolskiej Republiki Ludowej.
Przypisy
Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Funkcjonariusze KGB Kategoria:Funkcjonariusze NKWD Kategoria:Odznaczeni Orderem Bohdana Chmielnickiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej II klasy Kategoria:Ukraińscy funkcjonariusze rosyjskich i radzieckich służb specjalnych Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Zmarli w 1989