Ośrodek Sportu i Rekreacji w Krośnie Odrzańskim (OSiR) – jednostka budżetowa zajmująca się krzewieniem kultury fizycznej i sportu oraz propagowaniem rekreacji w Krośnie Odrzańskim. Utworzona została 23 lipca 1975 r. z przekształcenia Powiatowego Ośrodka Sportu i Turystyki. Początkowo funkcjonowała jako zakład budżetowy, a w dniu 19 stycznia 1982 r., została przekształcona w jednostkę budżetową, którą pozostaje do dzisiaj. Ośrodek (i jego wcześniejsi protoplaści) od roku 1950, aż do listopada 2011 r. miał swoją siedzibę w Krośnie Odrzańskim przy ul. Pocztowej 27. Obecnie siedziba OSiR mieści się w Hali Sportowo-Widowiskowej przy ul. Pułaskiego 3. Ośrodek Sportu i Rekreacji w Krośnie Odrzańskim posiada w trwałym zarządzie obiekty i działki o łącznej wartości 15 078 419 zł (stan na 1 listopada 2021 r.).
Historia 1945–1975 W okresie po II wojnie światowej, mimo że spontanicznie powstawały stowarzyszenia i organizacje sportowe oraz rekreacyjne nie funkcjonowały rozbudowane struktury administracji sportowej. Pierwsze regulacje pojawiły się 16 stycznia 1946 r., kiedy to na mocy dekretu Rady Ministrów „O utworzeniu urzędów i rad wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego” uchwalono tworzenie powiatowych (i miejskich) rad w.f. i pw. (organów doradczych) i urzędów w.f. i pw. (organów wykonawczych). Wobec ogromu problemów, spowodowanych głównie wielkimi zniszczeniami i brakami kadrowymi, urzędów mających organizować szeroko pojętą kulturę fizyczną nie powoływano, albo w tworzono je w ograniczonym zakresie (w miejscowościach dzisiejszego regionu lubuskiego głównie w 1947 r.). Według Ryszarda Czaderny: „Przedstawione przypadki ukazują postawę często przepracowanych i obarczonych nawałem zadań, uchwał i wytycznych pracowników komitetów powiatowych, którzy woleli odkładać niektóre sprawy ad acta, stosując własną hierarchię ważności, a w niej kwestia sportu nie stała wysoko”. Niewątpliwie mnogość trudności ujawniła się w regionie krośnieńskim, który był słabo zaludniony i w głównej mierze przeznaczony do osadnictwa wojskowego. Wobec faktu administracyjnej przynależności Krosna Odrzańskiego do województwa poznańskiego, formalnie Powiatowa Rada Wychowania Fizycznego, jak i [Powiatowy] Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, podlegały Wojewódzkiemu Urzędowi (Wojewódzkiej Radzie) W.F. i P.W. w Poznaniu. Kolejna zmiana nastąpiła na mocy ustawy z dnia 25 lutego 1948 r. „O powszechnym obowiązku przysposobienia zawodowego, wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego młodzieży oraz o organizacji spraw kultury fizycznej i sportu”. Wymuszała ona kolejną reorganizację, tym razem na wzór radziecki. Na szczeblu powiatów powołano Powiatowe Rady dla Spraw Młodzieży i Kultury Fizycznej (na podstawie art. 8. ustawy podlegające Naczelnej Radzie dla Spraw Młodzieży i Kultury Fizycznej), oraz Powiatowe Inspektoraty Kultury Fizycznej, które zgodnie z art. 28. ust. 6. ustawy podlegały Głównemu Urzędowi Kultury Fizycznej. Kolejne zmiany w organizacji kultury fizycznej spowodowane były: uchwałą Biura Politycznego Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej z dnia 28 września 1949 r., która bardzo krytycznie oceniła dotychczasowy rozwój sportu oraz reformą administracyjną 1950 r. W dniu 6 lipca 1950 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. „O zmianach podziału administracyjnego Państwa”, na mocy której utworzono trzy nowe województwa w tym województwo zielonogórskie w granicach, którego znalazło się Krosno Odrzańskie. Wcześniej, bo 30 grudnia 1949 r. weszła w życie ustawa „O organizacji spraw kultury fizycznej i sportu”. Powołano Główny, Wojewódzkie i Powiatowe Komitety Kultury Fizycznej. Powiatowy Komitet Kultury Fizycznej (PKKF) w Krośnie Odrzańskim podlegał Wojewódzkiemu KKF w Zielonej Górze. Jednak podobnie jak wcześniej były problemy ze skompletowaniem kompetentnych składów, a także przeświadczenie (w pełni zasadne), że ich realny wpływ na funkcjonowanie sportu jest ograniczony. Bezwład i traktowanie spraw sportu po macoszemu, trwało jeszcze wiele lat. Było to odczuwalne przede wszystkim w zakresie infrastruktury. W roku 1955 lokalne pismo „Głos Krośnieński”, tak oceniało poczynania Prezydium PRN w tym zakresie: „Prezydium [PRN] będąc prawnym właścicielem boiska sportowego, jedynego obiektu u nas w mieście, nie troszczy się o jego doprowadzenie do stanu używalności (…)”. Największym osiągnięciem tego okresu w kwestii infrastruktury sportowej było wybudowanie i otwarcie we wrześniu 1958 r. stadionu miejskiego przy ul. Pocztowej. Dekadę później do spraw kultury fizycznej dokooptowano turystykę. Na mocy ustawy z 17 lutego 1960 r. „O organizacji spraw kultury fizycznej i turystyki”, powołano centralny organ o randze ministerstwa – Główny Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki. Zmiany, podobnie jak w ubiegłych latach, dotykały zarówno organa centralne, jak i urzędy na szczeblu województwa i gminy. Terenowymi organami administracji państwowej ds. kultury fizycznej i turystyki były zgodnie z art. 9. ustawy Prezydia Powiatowych Rad Narodowych, a precyzyjniej Komitety Kultury Fizycznej i Turystyki Powiatowej Rady Narodowej, zwane w skrócie „Powiatowym Komitetem” (§ 15 zarządzenia nr 213 Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 października 1960 r. w sprawie szczegółowej organizacji, składu i zakresu działania komitetów kultury fizycznej i turystyki prezydiów rad narodowych). W praktyce nosiły one nazwę – Powiatowy Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki (PKKFiT). W 1959 r. przewodniczącym tego gremium był w powiecie krośnieńskim Mieczysław Zagórski. W roku 1964 Wojewódzki Komitet KFiT powołał do życia protoplastę w zakresie i formie działania obecnego OSiR – Powiatowy Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku (POSTiW), określany później jako POWF (Powiatowy Ośrodek Wychowania Fizycznego). Jego kierownikiem został działacz sportowy, korespondent „Gazety Zielonogórskiej” i bokser Ryszard Dziurla. Później funkcję tę pełnił Albin Pikulik. W tym czasie, dokonano modernizacji i utworzono Ośrodek Wypoczynkowy nad jeziorem Glibiel w Łochowicach (1966). U schyłku lat 60. i na początku 70. na czele PKKFiT stał Józef Dubiel, a funkcję kierownika POWF pełnił Jerzy Miś. O trudnościach jakie wciąż stały przed organizatorami sportowymi najlepiej świadczą słowa Dubiela, wypowiedziane podczas narady kierowników POWF, która zorganizowana została 16 maja 1968 r. w Żarach. Przedstawiciel krośnieńskich struktur stwierdził wówczas: „(...) nie docenia się w należytym stopniu działalności kierowników POWF mając na uwadze to, że gro spraw organizuje i wykonuje kierownik, stwarza mu się mnustwo kłopotów i trudności w realizacji imprez”. Tuż przed kolejną reformą administracyjną roku 1975, w 1973 r. zrestrukturyzowano rady narodowe, a co za tym idzie ich organizację. Kompetencje PKKiF przejęły Powiatowe Wydziały Oświaty i Wychowania, Kultury i Kultury Fizycznej będące w gestii naczelników. Po likwidacji powiatów w czerwcu 1975 r., w lipcu 1975 r. Powiatowy Ośrodek Sportu i Turystyki (POSiT), przekształcono w Ośrodek Sportu i Rekreacji w Krośnie Odrzańskim.
1975–1989 mały|Zaproszenie na Zarząd MLKS Tęcza Krosno Odrzańskie z dnia 13 września 1975 r., podpisane przez pierwszego dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w Krośnie Odrzańskim Erwina Susłowicza Ośrodek Sportu i Rekreacji (OSiR) w Krośnie Odrzańskim utworzony został Zarządzeniem nr 4/75 z dnia 23 lipca 1975 r. Naczelnika Miasta i Gminy w Krośnie Odrzańskim, którym był wówczas Bolesław Borek. Związane to było zarówno z reformą administracyjną, tj. likwidacją powiatów i powstaniem 49 nowych województw, jak również ze zmianami w funkcjonowaniu administracji sportowej. Nie bez znaczenia były również wnioski z posiedzeń gremiów partyjnych w których, w latach 1971–1973 toczyła się dyskusja nad sportem masowym, dzieci i młodzieży, ale także tworzeniem lokalnych ośrodków sportu. Jednym z powstałych wówczas dokumentów były wytyczne „W sprawie programu rozwoju kultury fizycznej” ze stycznia 1973 r. OSiR został przekształcony z dotychczasowego Powiatowego Ośrodka Sportu i Turystyki, będącego w zarządzie Powiatowej Rady Narodowej. PKKFiT-y zastąpiono Wydziałami Oświaty i Wychowania, Kultury i Kultury Fizycznej, będącymi w gestii Naczelnika Miasta i Gminy. Podobnie jak wcześniej POSiT, siedziba Ośrodka mieściła się przy ul. Pocztowej 27, przy której zlokalizowany był stadion miejski. Pierwszym dyrektorem OSiR został zastępca inspektora szkolnego ds. sportu i turystyki, nauczyciel wychowania fizycznego, mgr Erwin Susłowicz. Druga połowa lat 70., jak również okres zawirowań gospodarczych i politycznych lat 80. odbił się zarówno na działalności Ośrodka, jak i działających w oparciu o jego bazę organizacji sportowych. Symptomatyczne były tutaj długotrwałe, borykające się z wieloma finansowymi problemami remonty, a także fakt likwidacji w czerwcu 1988 r. jedynego piłkarskiego klubu sportowego – Tęczy Krosno Odrzańskie. W 1990 r. lokalne czasopismo „Nasze Krosno” tak podsumowało fatalny stan kultury fizycznej w mieście: „Nie działa TKKF ani inna organizacja (…) Nie ma żadnej sekcji sportu kwalifikowanego (…). Mamy w mieście cztery korty tenisowe, z czego jeden zdewastowany, drugi praktycznie nie nadający się do użytku. Pozostałe dwa (OSiR) coraz bardziej upodabniają się do zwykłego klepiska. (…). Jedyna miejska hala sportowa od wielu już lat jest nieczynna i nie wiadomo kiedy skończy się jej remont, choć na szczęście jakieś prace są prowadzone. (…). P.S. Wszystkie bramy i furtki prowadzące na stadion miejski są po południu zamykane na kłódki. Ludzie i tak wchodzą – ale przez płot. Cóż za dbałość o naszą sprawność”. Braki środków finansowych odczuwalne były szczególnie w zakresie kultury fizycznej. Zmienić to miała dopiero nowa rzeczywistość, jak również fakt wejścia w 2004 r. Polski do Unii Europejskiej.
1990–2023