Krótkogłowiec Kirka (Scolecomorphus kirkii) – gatunek płaza beznogiego z rodziny Scolecomorphidae występujący w Afryce Równikowej. Dorasta do 463 mm długości i cechuje się bardzo mobilnym okiem przyczepionym do czułka. Zasiedla lasy tropikalne oraz obszary rolne, w których kopie nory i żywi się bezkręgowcami. Gatunek najmniejszej troski (LC) w związku z szerokim zasięgiem występowania, dużą populacją, a także wysoką tolerancją na zmiany środowiskowe.
Wygląd Największy gatunek rodzaju Scolecomorphus, dorosłe osobniki osiągają 215–463 mm długości. Grzbiet ma ubarwienie koloru lawendowoszarego, barwa ta rozciąga się na boki ciała, brzuch ma kolor kremowy lub cielisty. Czubek i boki głowy ciemne, obecny natomiast jasny obszar wzdłuż czułków. Oko S. kirkii znajduje się na czułku i razem z nim może być wysuwane poza czaszkęPraca zbiorowa, Płazy – Amphibia, [w:] Czesław Błaszak (red.), Zoologia Tom 3 Część 1 Szkarłupnie – płazy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2015, s. 512, .. Jest to tym samym kręgowiec z najbardziej mobilnym narządem wzroku.
Zasięg występowania, siedliska i zachowania Występuje we wschodniej Afryce Równikowej – w górach Malawi, Tanzanii i Mozambiku na wysokościach bezwzględnych powyżej 1000 m n.p.m. Odnotowywano również osobniki występujące na mniejszych wysokościach – do 500 m n.p.m. Zasięg występowania wynosi 232 358 km². Zasiedla głównie gleby i ściółki lasów tropikalnych, obszarów rolnych i plantacji owoców. Gatunek ten kopie nory, żywi się bezkręgowcami. S. kirkii jest żyworodny.
Status Gatunek najmniejszej troski (LC) w związku z dość szerokim zasięgiem występowania, potencjalnie dużą populacją oraz tolerancją na zmiany środowiskowe. Lokalnie mogą mu zagrażać wylesianie oraz rolnictwo intensywne. Sprzedawany jest również sporadycznie jako zwierzę domowe.
Przypisy
Kategoria:Scolecomorphidae Kategoria:Płazy Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1883 roku Kategoria:Taksony opisane przez George’a Alberta Boulengera