Batjaskinia – podziemna lokalizacja pojawiająca się w amerykańskich komiksach wydawanych przez DC Comics. Stanowi bazę operacyjną Batmana (jego alter ego Bruce Wayne), składającą się z jaskiń pod jego osobistą rezydencją.
Historia publikacji Pierwotnie funkcjonował jedynie tajny podziemny tunel, biegnący między Rezydencją Wayne’ów a starą stodołą, w której przechowywano Batmobil. Później, w Batmanie nr 12 (sierpień – wrzesień 1942), Bill Finger wspomniał o „tajnych podziemnych hangarach”. W 1943 roku scenarzyści pierwszego serialu filmowego o Batmanie, zatytułowanego Batman, przekazali Batmanowi kompletne podziemne laboratorium kryminalistyczne, które przedstawiono w drugim rozdziale zatytułowanym „The Bat’s Cave”. Wejście do niego było ukryte za zegarem stojącym, gdzie roiło się od latających wokół nietoperzy.
Bob Kane, który był obecny na planie filmowym, wspomniał o tym Billowi Fingerowi, który miał być pierwszym scenarzystą w gazecie codziennej o Batmanie. Finger dołączył do swojego scenariusza wycinek z czasopisma Popular Mechanics, który zawierał szczegółowy przekrój podziemnych hangarów. Kane wykorzystał ten wycinek jako przewodnik, dodając pracownię, laboratorium kryminalistyczne, warsztat, hangar oraz garaż. Ilustracja ta ukazała się w komiksie Batman 29 października 1943 roku w pasku zatytułowanym „The Bat Cave!”
W tej wczesnej wersji sama jaskinia była opisana jako podziemny gabinet Batmana i podobnie jak inne pomieszczenia była jedynie niewielką wnęką z biurkiem i szafkami na akta. Podobnie, jak miało to miejsce w serialu filmowym, symbol Batmana został wyryty w skale za biurkiem, a pośrodku znajdowała się świeca. Wejście mieściło się za regałem, który prowadził do sekretnej windy.
Batjaskinia zadebiutowała w komiksie Detective Comics nr 83 w styczniu 1944 rokuBatman: The Dailies 1943–1944 by Bob Kane, Kitchen Sink Press, 1990.. W ciągu dekad jaskinia rozwijała się wraz z popularnością jej właściciela, zyskując obszerną salę trofeów, superkomputer i laboratorium kryminalistyczne. Wystąpiła nieznaczna niekonsekwentność co do planu piętra Batjaskini bądź jej zawartości. Projekt różni się w zależności od artysty i nie jest to niczym niezwykłym, że ten sam artysta inaczej rysuje układ jaskini w różnych wydaniach.
Historia fikcyjna Już znacznie wcześniej jaskinię odkryto i wykorzystywano przez przodków Bruce’a Wayne’a jako magazyn, a także środek transportu zbiegłych niewolników podczas wojny secesyjnej. XVIII-wieczny bohater pogranicza, Tomahawk, odkrył kiedyś gigantycznego nietoperza (należącego do Morgaine le Fey z legendy arturiańskiej) wewnątrz czegoś, co można przypuszczać było przyszłą Batjaskinią. Sam Wayne ponownie odkrył jaskinię jako chłopiec, kiedy spadł do zaniedbanej studni na terenie swojej posiadłości, ale nie uważał jaskini za potencjalną bazę operacyjną, dopóki nie odkrył jej ponownie, kiedy wrócił do Gotham, by zostać Batmanem. Oprócz bazy Batjaskinia służy także jako miejsce odosobnienia, podobnie jak Forteca Samotności (ang.Fortress of Solitude) Supermana.
We wcześniejszych wersjach historii Bruce Wayne odkrył jaskinię jako dorosły. W odcinku „The Origin of the Batcave” w Detective Comics nr 205 (marzec, 1954) Batman mówi Robinowi, że nie wiedział o istnieniu jaskini, kiedy kupował dom, w którym mieszkają. Odkrył ją przez przypadek, testując podłogę starej stodoły na tyłach posiadłości i podłoga ustąpiła. Z tej historii wynika również, że żołnierz pogranicza o imieniu Jeremy Coe wykorzystywał jaskinię jako kwaterę główną 300 lat wcześniej. Wersja, w której Bruce Wayne odkrywa jaskinię jako dorosły funkcjonowała przynajmniej przez Who’s Who nr 2 w 1985 roku.
Podczas swojego pierwszego rekonesansu walki z przestępczością Bruce Wayne wykorzystywał jaskinię jako azyl i przechowalnię swojego minimalnego wówczas sprzętu. Z biegiem czasu Wayne uznał, że jest to idealne miejsce do stworzenia twierdzy dla swojej walki z przestępczością i dodał mnóstwo sprzętu, a także rozbudował jaskinię do określonych zastosowań.
Dostęp Do jaskini można dostać się na kilka sposobów, np. przez sekretne drzwi w , które zazwyczaj są przedstawiane w głównym gabinecie, często za zegarem stojącym, który otwiera tajemne przejście, gdy wskazówki są ustawione na czas zamordowania rodziców Bruce’a Wayne’a, 22:48Batman vol. 3, #69 (March 2019).. W serialu telewizyjnym Batman z lat 60. wejście do jaskini znajduje się za regałem z książkami, które zostaje otwarte, gdy Bruce Wayne aktywuje przełącznik sterujący ukryty w popiersiu Williama Szekspira; kiedy tajny przełącznik zostaje przekręcony, regał przesuwa się na bok, odsłaniając „Bat-Słupy”, które pozwalają Bruce’owi Wayne’owi i jego podopiecznemu, Dickowi Graysonowi, przebrać się w kostiumy Batmana i Robina, gdy zjeżdżają po nich do jaskini. W filmie Batman Forever wejście do jaskini mieści się pod krzesłem Bruce’a Wayne’a w jego biurze w Wayne Enterprises, gdzie biegnie długi na wiele mil tunel, przez który Bruce podróżuje w kapsule szybkiego transportu osobistego. W filmach Batman: Początek i Mroczny rycerz powstaje do jaskini można dostać się przez tajne drzwi ukryte jako część dużej gabloty, którą otwiera się poprzez naciśnięcie odpowiedniej sekwencji klawiszy na pobliskim fortepianie.
Kolejne tajne wejście, zakamuflowane wodospadem, stawem, hologramem lub ukrytymi drzwiami, umożliwia dostęp do drogi serwisowej dla Batmobila. Inne alternatywne wejście stanowi sucha studnia, w której Bruce pierwotnie odkrył Batjaskinę, szczególnie podkreśloną w fabule komiksu Knightfall. W pewnym momencie Tim Drake i Dick Grayson dostają się do jaskini przez suchą studnię, ponieważ Jean Paul Valley odciął im dostęp do bazy w czasie gdy był Batmanem, a Bruce Wayne wykorzystał ją do infiltracji jaskini i konfrontacji z szalonym Valleyem w ostatecznej bitwie między nimi o tytuł Batmana. Zwabiony do wąskiego tunelu Valley został zmuszony do zdjęcia masywnej zbroi nietoperza, którą opracował, co pozwoliło Wayne’owi zmusić Valleya do zrzeczenia się tytułu Batmana.
Lokalizacja jaskini jest znana nie tylko Batmanowi, ale kilku jego sojusznikom. Oprócz tak zwanej „Rodziny Batmana”, członkowie Ligi Sprawiedliwości i oryginalni wiedzą o położeniu jaskini. Zasadniczo każdy, kto zna sekretną tożsamość Batmana, zna również lokalizację Batjaskini, podobnie jak osoby, które znają tożsamość Robina, znają również alter ego Batmana; są to niestety tacy złoczyńcy, jak Ra’s al Ghul, który okazjonalnie odwiedza Batjaskinię, aby skonfrontować się ze swoim wieloletnim wrogiem, oraz , który zinfiltrował jaskinię podczas fabuły komiksu Bruce Wayne: Fugitive, kiedy wrobił Bruce’a Wayne’a w morderstwo. Podczas fabuły , Dwie Twarze, Joker, Mr. Freeze i Trujący Bluszcz odkryli Batjaskinię, uciekając kanałami przed atakami ocalałych gangsterów, jednak zgubili drogę i nigdy nie byli w stanie znaleźć jaskini, po tym jak zostali pokonani przez Batmana i Dicka Graysona (w swoim „oficjalnym” debiucie jako Robin). Po tym incydencie Batman rozważał zapieczętowanie wejścia, aby coś takiego się nie powtórzyło. Kiedy potężny Bedlam zawładnął światem i przeniósł wszystkich dorosłych na duplikat Ziemi, Robin próbował ocenić sytuację z Batjaskini z Superboyem i Impulsem, ale udało mu się uniknąć ujawnienia im dokładnej lokalizacji jaskini, sugerując, że uzyskał do niej dostęp poprzez zewnętrzne przejście lub teleporter.
Mimo że po wydarzeniach z serii Wieczny Batman Rezydencja Wayne’ów została przejęta i przekształcona w nowy Azyl Arkham, Batman utrzymuje oryginalną jaskinię po zapieczętowaniu wejścia do rezydencji, sądząc, że jest to dobra okazja, aby powstrzymać swoich wrogów. Po tym jak Geri Powers podarowali Bruce’owi jego dwór z powrotem, Alfred utrzymywał lokalizację Batjaskini w tajemnicy przed Bruce’em, ponieważ stracił on pamięć o byciu Batmanem w swoim ostatnim starciu z Jokerem. Gdy rezydencja była remontowana, a wszyscy więźniowie Arkham zostali usunięci, Bruce i Alfred przebywali do tego czasu w Brownstone w samym Gotham. Nawet po tym, jak Bruce całkowicie stracił pamięć o swoim życiu jako Batman, jaskinia była nadal używana przez jego sojuszników; Alfred zabrał pozbawionego mocy Clarka Kenta do jaskini, aby wyjaśnić, co stało się z Bruce’em, a Dick Grayson i inni Robinowie wykorzystywali ją jako bazę operacyjną, przeciwstawiając się planom bezwzględnej „Matki” z Batmana i Robina Eternal. Kiedy nowy złoczyńca, Mr Bloom, przeprowadza masowy atak na Gotham, Alfred jest zmuszony pozwolić Bruce’owi wejść do Batjaskini, celem uzyskania dostępu do pozornie nieznaczącego programu zaprojektowanego do przesłania wspomnień Bruce’a do serii klonów Batmana, aby zachować jego dziedzictwo. Bruce’owi udaje się przezwyciężyć ograniczenia pierwotnego projektu polegające na niemożności przesłania wspomnień do nowego ciała, ponieważ Alfred doprowadził go do punktu śmierci mózgu, a następnie załadował dane do jego pustego mózgu.
Projekt Batjaskinia pełni funkcję tajnej kwatery głównej Batmana i jego centrum dowodzenia, w którym monitoruje on wszystkie punkty kryzysowe w Gotham City, a także w pozostałej części świata.
Główny element jaskini stanowi superkomputer, którego specyfikacje są porównywalne z tymi używanymi przez wiodące agencje bezpieczeństwa narodowego; komputer umożliwia globalny nadzór, a także łączy się z ogromną siecią informacyjną, jak również przechowuje ogromne ilości danych, zarówno na temat wrogów Batmana, jak i jego sojuszników. Seria połączeń satelitarnych umożliwia łatwy dostęp do sieci informacyjnej Batmana w dowolnym miejscu na świecie. Systemy są chronione przed nieautoryzowanym dostępem, a każda próba naruszenia ich bezpieczeństwa powoduje natychmiastowe zaalarmowanie Batmana lub Wyroczni. Pomimo mocy komputerów Batmana, wiadomo, że Wieża Ligi Sprawiedliwości posiada potężniejsze komputery (składające się z technologii kryptońskiej, tanagariańskiej i marsjańskiej), a Batman czasami z nich korzysta, jeśli jego komputery nie są w stanie sprostać zadaniu; od czasu do czasu konsultuje się również z Wyrocznią, aby uzyskać pomoc.
Ponadto w jaskini znajdują się najnowocześniejsze udogodnienia, takie jak laboratorium kryminalistyczne, różne specjalistyczne laboratoria, zmechanizowane warsztaty, sala gimnastyczna, parking, doki i hangar (w zależności od potrzeb) dla różnych pojazdów, a także oddzielne wyjazdy dla każdego z nich, pamiątki z poprzednich kampanii, obszerna biblioteka, duża kolonia nietoperzy oraz teleporter Ligi Sprawiedliwości. Jaskinia zawiera także zaplecze medyczne oraz różne obszary wykorzystywane do ćwiczeń treningowych Batmana i jego sojuszników.
Jaskinia posiada szeroką gamę specjalistycznych pojazdów Batmana, przede wszystkim słynny Batmobil we wszystkich jego wcieleniach (głównie z nostalgii, ale również na wypadek nieprzewidzianych okoliczności, ponieważ wszystkie są sprawne i w doskonałym stanie technicznym). Inne pojazdy w kompleksie obejmują różne motocykle, statki powietrzne i wodne, takie jak The Bat-Wing, naddźwiękowy odrzutowiec dla jednego pasażera i Subway Rocket (który zadebiutował w numerze 667 serii Detective Comics).
Jaskinia czasami przedstawiana jest jako zasilana reaktorem jądrowym, lecz najczęściej generatorem hydroelektrycznym, którego działanie umożliwia podziemna rzeka.