Gelasine Herb. – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), obejmujący 8 gatunków występujących w środkowej Ameryce Południowej, na obszarze od zachodnio-środkowej Brazylii i Boliwii do północno-wschodniej Argentyny i Urugwaju.
Morfologia thumb|left|G. elongata Pokrój Małe wieloletnie rośliny zielne, geofity cebulowe, przechodzące fazę spoczynku.
Pędy Podziemna cebula pokryta brązową do czarniawej, papierowatą lub lepką tuniką. Pęd kwiatostanowy rozgałęziony.
Liście Lancetowate do równowąskich, z równoległymi fałdami.
Kwiaty Okwiat niebieski do fioletowego, często z białymi lub ciemniejszymi plamkami. Listki okwiatu wolne, niemal równej długości lub te w wewnętrznym okółku mniejsze. Nitki pręcików zrośnięte, główki wzniesione. Szyjka słupka smukła, rozwidlona na nitkowate lub oskrzydlone i jednostronnie spłaszczone łatki, zakończone relatywnie szerokim znamieniem i czasami malutkim grzebieniowatym wyrostkiem. Na listkach okwiatu obecne są elajofory, gruczoły wydzielające tłuszcz, przyciągające pszczoły.
Owoce Odwrotniejajowate do cylindrycznych, ścięte torebki zawierające kanciaste nasiona.
Systematyka Rodzaj z plemienia Tigridieae, z podrodziny Iridoideae z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae).
Wykaz gatunków Gelasine caldensis Ravenna Gelasine coerulea (Vell.) Ravenna Gelasine elongata (Graham) Ravenna Gelasine gigantea Ravenna Gelasine goodspeediana (R.C.Foster) Celis & Goldblatt Gelasine paranaensis Ravenna Gelasine rigida Ravenna Gelasine uruguaiensis Ravenna
Nazewnictwo thumb|left|G. coerulea Etymologia nazwy naukowej Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckiego słowa γελασινός (gelasinos – dołeczki w policzkach) i odnosi się do struktury kwiatów tych roślin.
Synonimy taksonomiczne Sphenostigma Baker, J. Linn. Soc., Bot. 16: 124 (1877)
Zastosowanie Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.
Przypisy
Kategoria:Kosaćcowate