Herbertia Sweet – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), obejmujący 10 gatunków występujących w Ameryce Południowej, zasięg występowania jednego gatunku H. lahue obejmuje dodatkowo Luizjanę i Teksas w Stanach Zjednoczonych. Gatunek ten został też introdukowany na Florydę oraz do Nowej Południowej Walii w Australii.
Morfologia thumb|left|H. pulchella Pokrój Małe wieloletnie rośliny zielne, geofity cebulowe, przechodzące fazę spoczynku. Kwiaty rozkwitają o poranku i zamykają się po południu.
Pędy Podziemna cebula pokryta ciemnobrązową, papierzastą tuniką. Pęd kwiatostanowy prosty lub z kilkoma rozgałęzieniami.
Liście Kilka, mieczowatych do równowąskich, z równoległymi fałdami.
Kwiaty Zebrane po kilka w dwurzędkę wspartą zielonymi podsadkami, z których wewnętrzna jest dłuższa od zewnętrznej, o brązowych, ostrych wierzchołkach, zwykle usychającymi. Kwiaty krótkotrwałe, wzniesione, promieniste, bezzapachowe. Okwiat w odcieniach niebieskiego do fioletowego, z kontrastującymi ciemnymi lub białymi zabarwieniami u nasady. Listki okwiatu wolne, rozpostarte od nasady, trzy położone w zewnętrznym okółku większe od trzech położonych w okółku wewnętrznym, które są bardzo małe i mają u nasady elajofory (gruczoły wydzielające tłuszcz). Nitki pręcików zrośnięte, często w butelkowatą strukturę, główki rozbieżne, ściśle przylegające do przeciwległych łatek szyjki słupka, ale dłuższe od nich. Szyjka słupka rozwidlona na spłaszczone, wierzchołkowo rosochate łatki.
Owoce Odwrotniejajowate do cylindrycznych, ścięte torebki zawierające kanciaste nasiona.
Systematyka thumb|left|Kwiat H. lahue Rodzaj z plemienia Tigridieae, z podrodziny Iridoideae z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae).
Wykaz gatunków Herbertia amabilis Deble & F.S.Alves Herbertia amatorum C.H.Wright Herbertia darwinii Roitman & J.A.Castillo Herbertia furcata (Klatt) Ravenna Herbertia hauthalii (Kuntze) K.Schum. Herbertia lahue (Molina) Goldblatt Herbertia pulchella Sweet Herbertia quareimana Ravenna Herbertia tigridioides (Hicken) Goldblatt Herbertia zebrina Deble
Nazewnictwo Etymologia nazwy naukowej Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Williama Herberta, brytyjskiego botanika i badacza geofitów cebulowych.
Synonimy taksonomiczne Sympa Ravenna Trifurcia Herb.
Zastosowanie Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.
Przypisy
Kategoria:Kosaćcowate