Adam Wroński (ur. 1850 lub 1851 w Krakowie, zm. 17 grudnia 1915 w Krynicy) – polski skrzypek, kompozytor, dyrygent i pedagog.Księga urodzeń WNMP (MARIACKI) z 1849 akt 303
Życiorys Początkowo kształcił się w Szkole Śpiewu i Muzyki Instytutu Technicznego w Krakowie pod kierunkiem I. Wójcikiewicza, P. Studzińskiego i J. Blaschkego. Swoją wiedzę uzupełniał później w Konserwatorium Wiedeńskim. Pierwsze sukcesy artystyczne odniósł podczas odbywania służby wojskowej - początkowo jako skrzypek orkiestry 70. Pułku Piechoty w Wiedniu, a w późniejszym okresie jako kierownik orkiestry wojskowej 40. Pułku Piechoty w Krakowie, którą dyrygował także po opuszczeniu wojska. Dzięki staraniom Władysława Żeleńskiego udało mu się stworzyć nową orkiestrę symfoniczną, z którą występował w krakowskim Teatrze Starym, akompaniując w sztukach oraz zabawiając publiczność w antraktach. W 1875 r. zorganizował własną orkiestrę zdrojową w Krynicy, która szybko stała się jedną z głównych atrakcji sezonu kąpielowego, zabawiając kuracjuszy od szóstej rano do godzin wieczornych urozmaiconym programem muzycznym. Od 1895 roku zajął się popularyzowaniem muzyki polskiej w mniejszych ośrodkach Galicji Wschodniej (m.in. Sambor, Kołomyja), a w 1897 został dyrygentem orkiestry teatralnej we Lwowie. Mimo częstych przeprowadzek, każdy sezon wakacyjny spędzał w swojej ukochanej Krynicy, gdzie zmarł w 1915 rokuOrkiestra R.7 Nr 2 (65) luty 1936.
W trakcie swojej kariery muzycznej zajmował liczne stanowiska kierownicze, był m.in. dyrektorem Towarzystwa Muzycznego w Kołomyi i Samborze oraz orkiestry i szkoły muzycznej Towarzystwa Przyjaciół Muzyki „Harmonia” w Krakowie. Jako skrzypek występował w zespołach kameralnych z takimi muzykami jak Jan Ostrowski, Józef Adamowski czy Marcelina Czartoryska.
W jego kompozycjach wyraźnie dostrzegalna jest inspiracja muzyką wiedeńską, przez co nazywany bywał „polskim Straussem” (obok Leopolda Lewandowskiego i Fabiana Tymolskiego). Był bardzo płodnym twórcą, stworzył ponad 250 kompozycji, głównie fortepianowych utworów tanecznych (walce, mazury, polonezy, galopy, kadryle), ale pisał również fantazje, uwertury, marsze, pieśni solowe i chóralne, a nawet wodewile. mały|Taniec misia - grizzi dance (ok. 1913)
Wybrane kompozycje Weselne dźwięki: walce na fortepian Na wyżynku: mazury na fortepian Marsz myśliwski : skomponowany na fortepian Lutnia polska : zbiór pieśni narodowych na fortepian Diabeł : galop na fortepian Białe róże : walce na fortepian Kontredanse z czartowskiej ławy Wspomnienie z Krynicy : polka na fortepian Marsz żałobny J. I. Kraszewskiego – skomponowany z okazji pogrzebu Józefa Kraszewskiego Wspomnienia balowe : kadryl na fortepian Na falach Wisły : walce na fortepian Hucułeczka : polka na fortepian Do Śniatyna kucykami : galop na fortepian Warszawianka : polka-mazurka na fortepian Na rowerze : galop na fortepian Pożegnanie Krakowa : mazurek na skrzypce i fortepian Tęsknota : piosenka z tow. fortepianu Zuch Stach : mazur na fortepian Do Poznania : mazury na fortepian Nad Prutem : dumka i kołomyjka na fortepian W majową noc: piosenka na sopran z akompaniamentem fortepianu Adela : walce na fortepian Taniec misia - grizzi [sic!] dance Nad morskim okiem : walce na fortepian
Przypisy
Bibliografia Chmara-Żaczkiewicz Barbara, Wroński Adam, w: Encyklopedia muzyczna PWM, Dziębowska Elżbieta (red.), t. 12, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2012, s. 271
Linki zewnętrzne Kolekcja poświęcona Adamowi Wrońskiemu w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Polscy skrzypkowie Kategoria:Urodzeni w 1850 Kategoria:Zmarli w 1915