Bolesław Bisping herbu własnego (zm. 18 listopada 1785 roku) – marszałek starodubowski, syn Zygmunta, marszałka starodubowskiego i Konstancji z Łazów.

Biografia left|thumb|Nagrobek Bolesława Bispinga w kościele św. Trójcy w Różanej ufundowany przez księcia Aleksandra Sapiehę, kanclerza wielkiego litewskiego w 1787 roku Urodził się w rodzinie o cudzoziemskim rodowodzie przybyłej do Polski w XVI stuleciu, za panowania Stefana Batorego. Założycielem polsko-litewskiej linii Bispingów był przybyły wówczas z Inflant rotmistrz JanBispink v. Biszping h. własnego; Adam Boniecki, Herbarz polski, t. 1, Warszawa 1899, s. 272.. Według herbarza Seweryna Uruskiego była to rodzina westfalsko-niemiecka, pisząca się pierwotnie von Gallen BispingBisping v. Biszping, h. Bisping; Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 1, Warszawa 1904, s. 221.. Był synem Zygmunta, marszałka starodubowskiego i jego drugiej żony Konstancji z Łazowych Jelskiej, wdowy po Józefie. Zapewne urodził się w rodzinnym majątku Hołowczycach, w par. Łysków, powiatu wołkowyskiego, który był jego główną siedzibą.Był jednym z przywódców szlachty starodubowskiej na wygnaniu (tzw. egzulantów), gdyż całe dawne Województwo Smoleńskie już w XVII stuleciu zostało przejęte przez Moskwę, co ostatecznie usankcjonowano to Pokojem Grzymułtowskiego z 6 maja 1686 rokuUrzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom IV: Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie. XIV-XVIII wiek, pod redakcją Andrzeja Rachuby, Warszawa 2003, s. 17-23..Jako podstoli starodubowski poślubił w Łyskowie 17 listopada 1743 roku Różę Katarzynę Adamowiczównę, miecznikównę wołkowyską, córkę Michała i Heleny z MalickichZachowała się oryginalna metryka w Archiwum Historycznym w Grodnie – NIABGr F. 488 op. 1, d. 4, k. 4-4v oraz jej odpis w Wilnie – LVIA F. 604, op. 13, d. 37, k. 80v. Wojskim starodubowskim jest już 15 września 1744Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom IV: Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie. XIV-XVIII wiek, pod redakcją Andrzeja Rachuby, Warszawa 2003, s. 334., zaś chorążym tegoż powiatu został 3 lutego 1749Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom IV: Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie. XIV-XVIII wiek, pod redakcją Andrzeja Rachuby, Warszawa 2003, s. 232.. W 1750 obrany posłem na sejm ekstraordynaryjny, jednak sejm został zerwany nim rozpatrzono sprawy dotyczące egzulantówDiarjusze sejmowe z wieku XVIII.T.III. Diarjusze sejmów z lat 1750, 1752, 1754 i 1758, Warszawa 1937, s. 31.. Od Michała Antoniego Sapiehy, podkanclerzego litewskiego 17 lutego 1759 bierze w zastawę majątek Bohusławce, wraz ze wsiami Rossochy, Chorowo, Koledycze, Wośnicze, Szydłowszczyzna i Roszkowicze, w Powiecie SłonimskimSapiehowie, Materjały Historyczno-Genealogiczne, T. III, St. Petersburg 1894, s. 317. Ostatnim urzędem przez niego sprawowanym było marszałkowstwo starodubowskie, które dzierżył przez dwie dekady (od 10 kwietnia 1765)Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom IV: Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie. XIV-XVIII wiek, pod redakcją Andrzeja Rachuby, Warszawa 2003, s. 258.. Jeszcze w ostatnim roku życia został uhonorowany przez króla Stanisława Augusta orderem św. StanisławaStanisław Łoza, Kawalerowie Orderu św. Stanisława 1765-1813, Warszawa 1925, s. 64.. Zmarł 18 listopada 1785, a wystawny nagrobek ufundował mu w kościele św. Trójcy w Różanej, kanclerz wielki litewski Aleksander Michał Sapieha.

Sprawowane urzędy podstoli starodubowski 1743 wojski starodubowski 1744-1749 chorąży starodubowski 1749-1765 marszałek starodubowski 1765-1785

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej 1750 (Sejm nadzwyczajny) z powiatu starodubowskiego

Rodzina Był bratankiem Bolesława Bispinga, wojskiego rzeczyckiegoАкты, издаваемые Виленскою археографическою комиссиею, T. XII, Wilno 1883, s. 623.. Matka Konstancja pochodziła z rodu Łazowych herbu Lubicz i była zapewne wojszczanką grodzieńską, córką Tomasza Władysława ŁazowegoUrzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego, t. 2, Województwo trockie, pod red. A. Rachuby, Warszawa 2009, s. 613. Z jego rodzeństwa siostra Helena, poślubiła Władysława Bychowca, podczaszego mińskiego (późniejszego sędziego ziemskiego wołkowyskiego). Z małżeństwa z Różą Adamowiczówną miał synów Jana Tadeusza, kasztelana starodubowskiego, Józefa, stolnika starodubowskiego, oraz Michała (zm. 1769 r.) a także córkę Brygidę ożenioną z Benedyktem Buchowieckim, podczaszym brzeskim.

Varia Wśród potomków Bolesław pozostał w anegdocie rodzinnej, którą tak w pamiętnikach przedstawia Natalia Kicka: "W jednym z pokoi matki mojej wisiały dwa obrazy. Z ram pierwszego portretu wyglądał wizerunek Bolesława Bispinga, z ogoloną jak kolano głową, sumiastym wąsem. Wyraz jego surowej twarzy, zgodny był z wyglądem ubioru. Nosił się w kontuszu i żupanie, trzymał laskę marszałkowską w jednym ręku. Żonę swoją, Rozalię, z domu Adamowiczównę kochał szalenie, bo też była z wyglądu i usposobienia nie bardzo podobna do męża, elegancka strojnisia. Według znajdującego się w Hołowczycach portretu, uśmiechnięta na twarzy, utrefiona i upudrowana, jak dama należąca do dworu królów francuskich. Miała włosy przepięte różyczką, koronkami obszyty robron, a płaszcz aksamitny, gronostajami podbity z jej ramion spływał.Patrząc z uśmiechem na te dwa portrety, mój ojciecPiotr Bisping (1777-1848), marszałek wołkowyski zwykł mi opowiadać, że raz nudziła się ta piękna pani w Hołowczycach. Szyper Bolesława Bispinga miał właśnie na ten czas odpłynąć z wicinami do Królewca z wielkim transportem zboża. Zaczęła się napierać piękna pani, aby jej mąż pozwolił pojechać do Królewca… Nie potrafił się oprzeć Bolesław Bisping pieszczotom jejmości. Wyrwała się z objęć męża, pojechała.W Królewcu bawiła, jak umiała, kilka tysięcy złotych zmarnowała; kapało jej złoto ze wszystkich palców u rąk. Całoroczna intrata poszła na stroje, manele etc., a tymczasem czekając niecierpliwie powrotu jejmości, Bolesław Bisping wąsa podkręcał, polował bez szczęścia, zżymał się, gniewał, wzdychał, ledwie nie płakał. Jak tylko dano znać, że już nadjeżdża, wyszedł na jej spotkanie, sam ją z kolebki wyniósł, a jak mu na powitanie uśmiechając się ślicznie powiedziała: Przywiozłam jegomości żupan i kontusz i pas lity – serce mu zmiękło, drobne rączęta ucałował, upieścił, a o stracie pieniężnej nigdy już między nimi mowy nie było."Natalia Kicka, Pamiętniki, Warszawa 1972, s. 27-28

Przypisy

Bibliografia Bispink v. Biszping h. własnego; Adam Boniecki, Herbarz polski, t. 1, Warszawa 1899, s. 272. Bisping v. Biszping, h. Bisping; Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 1, Warszawa 1904, s. 221. W. Karpyza, Род Біспінгаў на Ваўкавышчыне ў XVIII-XX ст. // Герольд Litherland № 2 (2). Grodno 2001, s. 50. Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom IV: Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie. XIV-XVIII wiek, pod redakcją Andrzeja Rachuby, Warszawa 2003, s. 341.

Bolesław Bisping Kategoria:Chorążowie starodubowscy Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Marszałkowie starodubowscy Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1750 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat starodubowski) Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojscy starodubowscy Kategoria:Zmarli w 1785