thumb|Grób Romana Żelaznego na cmentarzu w Pyrach Roman Żelazny (ur. 4 grudnia 1926 w Kielcach, zm. 31 października 2018 w Warszawie, pochowany na cmentarzu w Pyrach) – polski fizyk; zajmował się fizyką teoretyczną, fizyką statystyczną, teorią transportu neutronów i plazmy, mechaniką ośrodków ciągłych, fizyką komputerową, dynamiką nieliniową i chaosem.
Studia, stopnie i tytuły naukowe 1950 – Politechnika Łódzka – mgr inż, 1952 – Uniwersytet Warszawski – mgr fizyki, 1958 – Uniwersytet Warszawski – dr (fizyka teoretyczna), 1961 – Uniwersytet Warszawski – dr habilitowany (fizyka teoretyczna), 1967 – Uniwersytet Warszawski – profesor nadzwyczajny, 1975 – profesor zwyczajny.
Nagrody i odznaczenia Laureat I Nagrody Państwowej Rady ds Pokojowego Wykorzystania Energii Atomowej – 1973. Krzyż Kawalerski Orderu Polonia Restituta – 1964. Krzyż Komandorski Orderu Polonia Restituta – 1997.
Zatrudnienie 1949–1951 – Politechnika Łódzka; 1951–1952 – Politechnika Warszawska; 1952–1972 – Uniwersytet Warszawski; 1958–1981 – Instytut Badań Jądrowych; 1981–1993 – Instytut Energii Atomowej; 1989–1992 – Prezes Państwowej Agencji Atomistyki.
Trwałym dziełem jego pracy w PAA jest podpisanie umowy członkowskiej Polski z CERN-em.
Publikacje Autor kilkudziesięciu publikacji, w tym dwóch książek.
Przynależność do organizacji naukowych Polskie Towarzystwo Fizyczne – członek,
Europejskie Towarzystwo Fizyczne (European Physical Society) – przewodniczący Grupy Fizyki Komputerowej (1980–1982),
Inne osiągnięcia Twórca i organizator Polskiej Szkoły Teorii Transportu Neutronów (1958–1972),
Twórca i organizator Centrum Obliczeniowego CYFRONET w Instytucie Badań Jądrowych (1972–1982),
Organizator prac nad Systemem Wspomagania Decyzji w Przypadku Awarii Jądrowej RADOS – 1993.
Organizator szkół i konferencji Organizator: Szkoły Transportu Neutronów pod auspicjami MAEA, Zakopane 1964; Szkoły Fizyki Komputerowej CERN – Jadwisin 1967; Konferencji Unii Europejskiej – Dynamika Nieliniowa, Układy Chaotyczne i Złożone – Zakopane 1995.
Prace i kontrakty zagraniczne 1957 – Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych w Dubnej – staż naukowy,
Visitig professor: 1961–1962 – Wydział Fizyki Case Institute of Technology, Cleveland, Ohio, USA; 1967–1968 – Wydział Fizyki University of Michigan, Ann Arbor, Michigan, USA; 1975, 1980 – Europejskie Centrum Badań Jądrowych (CERN), Genewa, Szwajcaria; 1984 – Instytut Chemii Fizycznej Free University of Brussels, Bruksela, Belgia; 1984–1985 – Joint European Torus (Tokamak) (JET), Abingdon, Anglia; 1981–1991 – na kontrakcie z JET.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Ludzie urodzeni w Kielcach Kategoria:Polscy fizycy XX wieku Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku Kategoria:Absolwenci Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci Politechniki Łódzkiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Zmarli w 2018 Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Fizycznego Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Pyrach w Warszawie