Aleksandr Aleksandrowicz Chanow (; ur. w Petersburgu, zm. 30 sierpnia 1983 w Moskwie) – radziecki aktor filmowy, teatralny i głosowy.
Życiorys Od 1920 pracował jako robotnik, m.in. na stacji kolejowej Sankt Petersburg Warszawski i w odlewni śrutów Wszechrosyjskiego Związku Myśliwych. W latach 1922–1923 uczył się w petersburskim Instytucie Żywego Słowa, a następnie w studiach aktorskich przy teatrach Petersburga i Moskwy. W 1925 Siergiej Eisenstein zaprosił go do Pierwszego Teatru Robotniczego Proletkultu, gdzie pracował do 1935. Następnie przez 44 lata (od 1935 do 1979) pracował w Teatrze Rewolucji w Moskwie, który od 1943 zmienił nazwę na Moskiewski Teatr Dramatu, ad od 1954 na Moskiewski Akademicki Teatr im. Władimira Majakowskiego. W filmie zadebiutował w 1939 rolą Kuźmy Minina w filmie Wsiewołoda Pudowkina „Minin i Pożarski” i za tę rolę po raz pierwszy otrzymał Nagrodę Stalinowską (w 1941). Później był jeszcze wielokrotnie nagradzany, m.in. dwa razy Nagrodą Stalinowską za role teatralne. Poza pracą aktorską w teatrze i filmie pracował w radio i przy udźwiękowieniu kreskówek (np. „Konik Garbusek”). Został pochowany na Cmentarzu Wagańkowskim w Moskwie.
Wybrane role filmowe 1939: Minin i Pożarski (Минин и Пожарский, reż. Wsiewołod Pudowkin) – Kuźma Minin 1941: Generał Suworow (Суворов, reż. Wsiewołod Pudowkin i Michaił Doller) – Płatonycz 1947: Błyskawica (Наше сердце, reż. Aleksandr Stołpier) – Zurow 1948: Ekspres Moskwa – Ocean Spokojny (Поезд идёт на восток, reż. Julij Rajzman) – pasażer w wagonie restauracyjnym 1949: Upadek Berlina (Падение Берлина, reż. Micheil Cziaureli) – Beria 1950: Daleko od Moskwy (Далеко от Москвы, reż. Aleksandr Stołpier) – Kuźma Kuźmicz Topolow 1953: Promienie śmierci (Серебристая пыль, reż. Abram Room) – Charles Armstrong 1956: Porzucona (Человек родился, reż. Wasilij Ordynski) – Stiepan, ojciec Witalija 1959: Majowe gwiazdy (Májové hvězdy / Майские звёзды, reż. Stanisław Rostocki) – generał 1970: Późno zakwitające kwiaty (Цветы запоздалые, reż. Abram Room) – Nikifor 1971: Młodzi zakochani (Молодые, reż. Nikołaj Moskalenko) – ojciec Aleksieja i Siemiona
Nagrody i odznaczenia Trzykrotny laureat Nagrody Stalinowskiej (I stopnia w 1941 i 1947, II stopnia w 1949). Otrzymał tytuł Zasłużonego Artysty Uzbeckiej SRR (1943), Zasłużonego Artysty RFSRR (1947), Ludowego Artysty RFSRR (1954), Ludowego Artysty ZSRR (1973) oraz medal „Za ofiarną pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”, medal „W upamiętnieniu 800-lecia Moskwy”, medal jubileuszowy „W upamiętnieniu 100-lecia urodzin Władimira Iljicza Lenina”.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Aktorzy związani z Moskwą Kategoria:Artyści związani z Petersburgiem Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Ludowi Artyści RFSRR Kategoria:Ludowi Artyści ZSRR Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Odznaczeni Medalem za Ofiarną Pracę w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem 800-lecia Moskwy Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia urodzin Lenina Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Wagańkowskim w Moskwie Kategoria:Radzieccy aktorzy filmowi Kategoria:Radzieccy aktorzy głosowi Kategoria:Radzieccy aktorzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zasłużeni Artyści RFSRR Kategoria:Zasłużeni Artyści Uzbeckiej SRR Kategoria:Zmarli w 1983