ElectroMobility Poland S.A. (EMP) – polska spółka państwowa zajmująca się rozwojem elektromobilności i samochodów elektrycznych, z siedzibą w Warszawie, powstała w 2016 roku z inicjatywy spółek branży energetycznej z udziałem Skarbu Państwa.
Historia Plan budowy polskiej marki osobowych samochodów o elektrycznym napędzie został wyrażony po raz pierwszy w czerwcu 2016 roku, kiedy to podpisany został list intencyjny przez cztery duże państwowe podmioty branży energetycznej: Energę, Eneę, Taurona i PGE, a także Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Powstanie spółki ElectroMobility Poland zostało ogłoszone 19 października 2016 roku, przyjmując za cel podjęcie się działań w celu rozwoju szeroko pojętej elektromobilności. W momencie utworzenia spółka dysponowała kapitałem zakładowym w wysokości 10 milionów złotych, z kolei każdy z czterech udziałowców posiadał równy podział akcji w wysokości 25%. Spółka podczas założenia powołała się na przygotowany przez resort energii planu rozwoju elektromobilności z 2016 roku, którego celem stworzenie warunków do pojawienia się 1 miliona pojazdów elektrycznych w 2025 roku.
W lutym 2017 roku Krzysztof Kowalczyk został powołany na stanowisko dyrektora zarządzającego spółką, z kolei w sierpniu tego samego roku EMP przedstawiło skonkretyzowane swoje plany działania na najbliższe lata, na czele z zapowiedzią ogłoszenia wyników konkursu na wygląd pojazdu zaplanowaną na 12 września. W wyniku plebiscytu wyłoniono 4 zwycięskie projekty, z których to żaden jednak nie odzwierciedlał wyglądu pierwszych gotowych prototypów.
W listopadzie 2017 roku ElectroMobility Poland podzieliło się wynikiem badania, które zleciło pracowni Kantar TNS na próbie 24 kierowców. W ten sposób nakreślono orientacyjne parametry pierwszego produkcyjnego pojazdu spółki, wskazując 4 miejsca dla pasażerów, zasięg od 150 kilometrów i cenę w wysokości ok. 60 tysięcy złotych.
Po raz pierwszy zakończenie budowy pierwszego prototypu samochodu elektrycznego ogłoszono w maju 2018 roku, kiedy to nowy prezes spółki, Piotr Zaremba, wskazał 2019 rok.
We wrześniu 2018 roku strata spółki ElectroMobility Poland wyniosła ok. 2,6 miliona złotych, z kolei z powierzonych 10 milionów złotych wydano ok. 2,8 miliona złotych. Z kolei według informacji opublikowanych przez Gazetę Wyborczą, do października 2018 roku projekt polskiego samochodu elektrycznego w wykonaniu EMP wymagał wygospodarowania ok. 30 milionów złotych. Miesiąc później z kolei ElectroMobility Poland zostało dokapitalizowane przez akcjonariuszy kwotą 40 milionów złotych, zwiększając ówczesny kapitał zakładowy z 30 do 70 milionów złotych.
Według ustaleń Dziennika Gazety Prawnej z lutego 2019 roku, EMP zaplanowało wstępnie wygospodarowanie ok. 4,5 miliarda złotych na budowę pierwszych zakładów produkcyjnych. W marcu 2019 roku ElectroMobility Poland zapowiedziało, że planowany samochód elektryczny powstanie wstępnie w trzech wariantach, trafiając do produkcji między 2022 a 2023 rokiem.
W lipcu 2019 roku strata ElectroMobility Poland wzrosła z 2,6 miliona złotych, w poprzedzającym roku do 5,4 miliona złotych.
Izera i Geely
Nazwa i marka samochodów elektrycznych polskiej spółki została wyłoniona w lipcu 2019 roku, a jej ogłoszenie miało miejsce podczas oficjalnej prezentacji 28 lipca 2020 roku. Oprócz samej marki i logotypu firmowego, obierając nazwę Izera, przedstawiono także dwa przedprodukcyjne prototypy w postaci kompaktowego hatchbacka i SUV-a nazwanych odpowiednio T100 i Z100. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez prezesa spółki w marcu 2019 roku, za integrację techniczną prac nad seryjnymi modelami Izery pierwotnie miało odpowiadać niemieckie EDAG Engineering, z projektem nadwozia autorstwa włoskiego studia Torino Design.
Seryjna produkcja pierwszych dwóch modeli Izery miała pierwotnie rozpocząć się w 2024 roku w fabryce zlokalizowanej w Jaworznie, której początek budowy zaplanowano na trzeci kwartał 2021 roku. Pojazdy miały być oferowane w sprzedaży online lub w ramach programów ratalnych, co miało zniwelować różnice w cenie pojazdów Izery na niekorzyść pojazdów spalinowych. Roczna produkcja Izery miał nie przekraczać 100 tysięcy sztuk rocznie, a środki wygospodarowane na wdrożenie do seryjnej produkcji modeli T100 i Z100 to ok. 5 miliardów złotych. W listopadzie 2022 roku ogłoszono, że partnerem technologicznym Izery został chiński koncern Geely mający udostępnić platformę dla seryjnego modelu, którego wygląd ostatecznie powierzono włoskiej Pininfarinie, jak ogłoszono w lipcu 2023.
Zmiana władz w Polsce w grudniu 2023 roku doprowadziła do zrewidowania dotychczasowych założeń polskiego samochodu elektrycznego. W ciągu kolejnych 10 miesięcy czterokrotnie dokonano zmian w zarządzie spółki ElectroMobility Poland, zarzucając ostatecznie projekt Izera w grudniu 2024 roku po 4 latach jego rozwoju. W zamian ogłoszono chęć zbudowania „klastra elektromobilności”, mającego dążyć w zamian do współpracy z różnymi zagranicznymi podmiotami w celu produkcji samochodów elektrycznych zewnętrznych marek na terenie Polski. W październiku 2025 roku Geely oficjalnie wycofało się z partnerowania przedsięwzięciu polskiego samochodu elektrycznego. We wrześniu 2023 roku Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport, w którym stwierdziła, że mimo wydania setek milionów złotych z publicznych środków projekt osiągnął zaledwie 4% planowanych celów.
Foxconn 7 maja 2026 roku Ministerstwo Aktywów Państwowych, mimo wcześniejszego dystansowania się od dalszych prac nad polskim samochodem elektrycznym po zarzuceniu projektu Izera, ogłosiło jego kontynuację w nowej formule i wskazało partnera strategicznego. W miejsce niedoszłych chińskich partnerów wybrano tajwański koncern technologiczny Foxconn wraz z jego motoryzacyjnym oddziałem Foxtron. Wybór ogłosili minister aktywów państwowych Wojciech Balczun, wiceminister Eliza Zeidler oraz prezes ElectroMobility Poland Cyprian Gronkiewicz. Decyzja o wyborze tajwańskiego partnera zamiast kolejnego chińskiego była motywowana obawami przed problemami z uzyskaniem transferu technologii od chińskich podmiotów, co stanowiło jeden z powodów fiaska wcześniejszej współpracy z Geely.
Foxconn ma udostępnić swoją platformę i technologię, na bazie których zaplanowano portfolio początkowo trzech modeli samochodów elektrycznych pod nową, europejską marką, produkowanych w planowanej fabryce w Jaworznie, oraz wesprzeć budowę centrum badawczo-rozwojowego. Jako powody wyboru spółka wskazała gotowość Foxconnu do transferu technologii, rozwoju lokalnych kompetencji w projektowaniu pojazdów i angażowania krajowych dostawców. Współpraca ma przyjąć formę spółki joint venture, a szczegółowe porozumienie zapowiedziano na drugą połowę 2026 roku. Pierwszy samochód ma trafić do produkcji w 2029 roku, a projekt ma być częściowo finansowany kwotą około 4,5 miliarda złotych z unijnego Krajowego Planu Odbudowy, przy czym wkład kapitałowy ma wnieść również partner.
13 maja 2026 roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał ze spółką umowę inwestycyjną na finansowanie hubu w Jaworznie.
Równolegle z partnerstwem z EMP, w czerwcu 2026 roku Foxconn ogłosił budowę fabryki podzespołów i serwerów dla sztucznej inteligencji w Miękini pod Wrocławiem, na terenie przygotowanym pod wycofaną inwestycję Intela. Inwestycja ma docelowo stworzyć do 40 tysięcy miejsc pracy. Partnerstwo z EMP było pierwszą tak dużą inwestycją Tajwańczyków w dziedzinie motoryzacji w Europie.
Przypisy
Kategoria:Przedsiębiorstwa energetyczne w Polsce Kategoria:Spółki akcyjne Kategoria:Przedsiębiorstwa założone w Polsce w 2016 Kategoria:Polscy producenci samochodów elektrycznych Kategoria:Przedsiębiorstwa w Warszawie