Andrzej Wasylewski (ur. 23 czerwca 1937 w Warszawie) – polski reżyser, scenarzysta i operator filmów dokumentalnych o tematyce muzycznej i społeczno−kulturalnej oraz spektakli Teatru Telewizji, a także popularyzator muzyki jazzowej, fotograf i publicysta, autor książek o jazzie.

Życiorys Kontakt z muzyką miał od najmłodszych lat, gdyż jego ojciec Bolesław Wasylewski grał na fortepianie i skrzypcach. Ojciec poległ w powstaniu warszawskim, gdy Andrzej miał siedem lat.

Po wojnie uczył się w Zakładzie Wychowawczo-Naukowym o.o. Pijarów w Rakowicach pod Krakowem. Uczestniczył w zajęciach i obozach krakowskiej Young Men’s Christian Association (YMCA). Obiekt, w którym mieściła się jej siedziba, po likwidacji przejął Młodzieżowy Dom Kultury (MDK). Dla sekcji muzycznej i dostępnej tam gitary, porzucił prywatne lekcje fortepianu. Był to okres edukacji w II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie, którego absolwentami byli uznani i cenieni dziś muzycy jazzowi, m.in. Jerzy „Duduś" Matuszkiewicz i Andrzej Trzaskowski. Tam też nasiąknął muzyką jazzową.

W 1957 pozostawił prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim i wyjechał do Łodzi, gdzie rozpoczął Studia w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera (PWSFTviT). Jako operator zadebiutował w 1961 roku zdjęciami do szkolnej etiudy fabularnej pt. „Holden” na motywach fragmentów ,,Buszujący w zbożu” J.D. Salingera, w reżyserii Krzysztofa Zanussiego. Film dyplomowy zrealizował w Islandii i w 1967 uzyskał dyplom magistra na Wydziale Operatorskim.

Jako fotograf, publicznie debiutował podczas VIII Ogólnopolskiej Wystawy Fotografiki w warszawskiej Zachęcie w 1959, ale już rok wcześniej czytelnicy ówczesnych kolorowych tygodników „Dookoła Świata” i „Panorama Północy” mogli obejrzeć jego obszerne fotoreportaże m.in. z krakowskiego festiwalu Zaduszki Jazzowe.

W 1968 roku był stażystą we francuskiej agencji Office de Radiodiffusion Télévision Française (ORTF) w Paryżu. W następnych latach zrealizował w Telewizji Kraków kilkanaście spektakli Teatru Telewizji, reżyserował programy poetycko−muzyczne, estradowe i cykliczne m.in. „Krakowskie Studio Jazzowe przedstawia”, oraz prowadzone przez Andrzeja Trzaskowskiego „Spotkania z jazzem” (46 odcinków).

W latach 1975 – 1979 reżyserował filmy dla norweskiego publicznego nadawcy radiowo–telewizyjnego Norsk Rikskringkasting (NRK) oraz w USA, dla Music International LH.

W 1976 roku podjął pracę w charakterze reżysera w Redakcji Muzyki Poważnej i w zespole Studia 2 w oddziale warszawskim Telewizji Polskiej (TVP), gdzie zrealizował ok. 40 filmów dokumentalnych i programów muzycznych, m.in. o festiwalach Jazz Jamboree, Złota Tarka, Jazz nad Odrą. Zajmował się również reżyserią widowisk estradowych w Warszawie, Poznaniu i Opolu.

W roku 1979, filmy Wasylewskiego pokazywane były w National Press Club w Waszyngtonie, w Songwriters Hall of Fame w Nowym Jorku oraz Rutgers University w Newark, przez legendarnego amerykańskiego promotora jazzu Willisa Conovera, a podczas festiwalu Jazz Jamboree'79, w jazzowym klubie Akwarium. Prezentował je również niemieckiej publiczności we Frankfurcie, Mainz i Berlinie, krytyk i producent muzyczny, Joachim E. Berendt. Na jego zaproszenie, w latach 1981 – 1988, Wasylewski reżyserował dla telewizji Südwestfunk Baden-Baden, międzynarodowe, cykliczne „warsztaty jazzowe” i koncerty – New Jazz Meeting.

W latach 1981 – 1993 mieszkał w Paryżu pracując dla telewizji francuskiej Antenne 2 oraz TF1, Point du Jour Production i Micromegas. Był dyrektorem artystycznym agencji Micromegas Production – Promotion Artistique. Współtworzył Festival de piano-jazz polonais w Instytucie Polskim w Paryżu w roku 1991. Powrócił do realizacji programów, widowisk publicystyczno–artystycznych i filmów dokumentalnych, emitowanych za granicą i w TVP, m.in. o sztuce i podróżach. Wiele z nich zrealizował wspólnie ze swoją żoną, scenarzystą i reżyserem, Danutą Wasylewską.

Jest twórcą dokumentalnego serialu historycznego Jazzowe dzieje Polski, którego premiera miała miejsce podczas 50. edycji festiwalu Jazz Jamboree (2008), w kinie „Muranów” w Warszawie. W 2018 roku, nakładem Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się jego książka pt. „Jazzowe dzieje Polaków. Biografia wielogłosowa”, wzbogacona o cztery płyty DVD z filmami i koncertami jazzowymi. Premiera albumu miała miejsce w Piwnicy pod Baranami podczas 63. Krakowskich Zaduszek Jazzowych.

Od 1970 roku jest członkiem Związku Artystów Scen Polskich (ZASP), a od 1973 r. należy do Stowarzyszenia Filmowców Polskich.

9 lipca 2008 roku został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za upowszechnianie kultury.

W 2009 r. Walny Zjazd Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego (PSJ) przyznał mu tytuł Członka Honorowego Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego.

Życie prywatne Andrzej Wasylewski pochodzi z wywodzącej się ze Lwowa rodziny wybitnych popularyzatorów historii o tradycjach dziennikarsko–literackich. Żona, Danuta, również pochodzi z lwowskiej rodziny. Jej ojciec Karol Baraniecki był wybitnym rysownikiem karykaturzystą.

Prapradziad po kądzieli Tadeusz „Chochlik” Wasilewski herbu Drzewica (1795 – 1850), był absolwentem Uniwersytetu Lwowskiego, wicemarszałkiem Sejmu Stanowego, autorem rozpraw, m.in. o włościanach w Galicji – „Dzieje ludu wiejskiego w Polszcze.” Prababka Felicja Boberska z domu Wasilewska (1825 – 1889) była publicystką i pedagogiem. Pradziad Juliusz Starkel (1840 – 1918) był pisarzem, publicystą, wydawcą i redaktorem lwowskiego „Dziennika Literackiego”.

Stryj Stanisław Wasylewski (1885–1953), absolwent filologii Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie, uprawiał eseistykę historyczno–literacką, w 1936 roku został laureatem Złotego Wawrzynu Polskiej Akademii Literatury.

Ojciec Bolesław Wasylewski (1907–1944) absolwent filologii Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie, był miłośnikiem i twórcą fotografii, publicystą i wydawcą periodyku „W młodych oczach”. W czasie okupacji prowadził tajne komplety, był redaktorem w konspiracyjnym organie prasowym Delegatury Rządu na Kraj – ”Rzeczpospolita Polska”, oraz ”Kurierze Stołecznym”, będącym dziennikiem powstańczym Stronnictwa Pracy. Matka, Helena Wasylewska–Fierich (1914 – 2003) z zawodu filolog, w czasie Powstania Warszawskiego działała w powstańczej służbie sanitariuszek (opaska powstańcza PCK, nr B3203/VIII), a po wojnie uczyła w krakowskich liceach.

Nagrody Nagroda Prezesa PRiTV za całokształt osiągnięć artystycznych w realizacji telewizyjnych programów i filmów muzycznych (1979) Nagroda Publicystów PSJ za film pt. Nie strzelać do muzyki (USA) (1979) Nagroda na „International Jazz Film Saloon” za film pt. Vocal summit (1985) Nagroda Prezesa Komitetu ds. Radia i Telewizji „za wartości muzyczne i dokumentalne cyklu programów telewizyjnych Mój Jazz (1988) Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za upowszechnianie kultury (2008) Grand Prix Jazz Melomani 2018 w kategorii „Krytyk-dziennikarz roku” za wydawnictwo pt. Jazzowe dzieje Polaków. Biografia wielogłosowa.

Filmografia 1972: Winobranie 1972: Pióropusz czy korona 1972: Inter-Tie 72 1972: Góralskie podłazy, czyli chodzenie z kolędnikami i szopka na gody 1973: Zagrajcie a napiszą 1973: Tematy polskie 1973: Serce. Stu Martin 1973: Ptak Cezariusz 1973: Przecież nic się nie stało 1973: Portraits from Cracow 1973: Oslo 1973: Miłość czysta u kąpieli morskich 1973: Karnawał żywiecki 1973: Gadające zwierciadełko 1973: ...że dni nasze wiosenne... 1974: Beginning or end 1975: Zaduszki Jazzowe 1975: Z krainy fieldów i fiordów 1975: U źródeł muzyki norweskiej 1975: Portret Jazzem Malowany: Sarah Vaughan 1975: Norweska ballada 1975: Jazz nad Odrą'75 1975: Gorale, gorale 1975: Edward Grieg 1975: Alek, Duduś, Drążek... 1976: Portret Jazzem Malowany: Gil Evans 1976: Portret Jazzem Malowany: Woody Herman 1976: Portret Jazzem Malowany: Stan Kenton 1976: Portret Jazzem Malowany: Benny Goodman 1976: Na przykład... Muniak 1976: Gramy standard! 1977: Portret Jazzem Malowany: Muddy Waters 1977: Tobie Polsko śpiewamy 1977: Kontrapunkt w synkopach 1978: Przed nami Bombaj 1978: Muzyka Indii 1978: Korowód 1978: Jazz Yatra ’78 1978: Adam Makowicz 1979: Willis Conover and the World of Jazz 1979: Podróż magiczna 1979: Nie strzelać do muzyki (USA) 1979: Fotoplastykon, czyli Ptaszyna opisanie podróży do Indyj 1980: Tu się zaczęło – Nowy Orlean 1980: Pozłacany warkocz 1980: Papaya – czyli skąd się biorą dziewczynki 1980: Duet Gary Burton – Chick Corea 1980: Czas jazzu – Willis Conover 1980: Adam na Brodwayu 1981: Dzień dobry kapitanie! 1982: We'll Remember Coltrane 1982: Percussion summit 1983: Vocal summit 1985: World music 1986: Od raga do rocka z Joe Berendtem 1986: Anglo – Polish Jazz Meeting 1987: Old friends 1988: Carla & Steve 1989: New Jazz Meeting 1990: Un jour Olga 1990: Othodoxie 1991: Pokoik na Kremlu 1991: Menu – tryptyk normandzki 1991: Auture Moscou 1991: Aleksandre Kabakov – Moscou l'an vi 1992: Moja Europa: Georges Charpak – Fizyk. Lureat nagrody Nobla 1992 1992: Moja Europa: Anna Prucnal. Zawód: Gwiazda 1993: Moja Europa: Monsieur Franciszek Starowieyski 1993: Miłosz Magin 1994: Szklany dom 1994: Moja Europa: Fotograf rzeczy, których nie ma 1994: Moja Europa: Jak Fiszer buduje Paryż 1995: Gość w dom 2002: Apetyt na Europę 2008: Jazzowe dzieje Polski

Przypisy

Bibliografia Andrzej Wasylewski – biogram w bazie filmpolski.pl JAZZOWE DZIEJE POLSKI: W dziesięciu odsłonach według Andrzeja Wasylewskiego (Jazz Forum)

Linki zewnętrzne

Wielka opowieść o polskim jazzie. „Jazzowe dzieje Polaków”, wg Andrzeja Wasylewskiego (Polskie Radio Program II) Jazz on the Screen: A jazz and blues filmography by David Meeker, filmografia Andrzeja Wasylewskiego w bazie The Library of Congress

Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy reżyserzy telewizyjni Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Polscy operatorzy filmowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Urodzeni w 1937