thumb|240 px|Most kolejowy nad Jeziorem Pilchowickim Pilchowice (niem. Mauer) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Wleń, na pograniczu Pogórza Izerskiego i Gór Kaczawskich w Sudetach.
Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie jeleniogórskim.
Demografia Pilchowice to jedno z większych sołectw gminy w dolinie Pilchowickiego Potoku (230–290 m n.p.m.). Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyło 615 mieszkańców. Jest także największą, pod względem liczby mieszkańców, miejscowością gminy Wleń.
Nazwa Pierwsza wzmianka o miejscowości w formie Pilhouic pochodzi z 1217 roku. Nazwa wsi była później notowana także w formach Magna Mura ac Parva (1349), Mouwer (1371), Mawer, Mauer (1677), Mauer + Ober~, Nieder~ (1786), Mauer, Nieder~, Ober~ (1845), Mauer (1941), Pilichowice, Pilchowice (1945).
Wtórna nazwa niemiecka Mauer wywodzi się od staro-wysoko-niemieckiego mura w znaczeniu ‘końcówka, pozostałość’.
Gospodarka Na uwagę zasługuje fabryka tektury i płyt filtracyjnych oraz zapora, zbiornik wodny i hydroelektrownia. Sama miejscowość podzielona jest przez rzekę Bóbr na dwie części. Lewy brzeg to centrum wsi; tutaj znajduje się większość ważniejszych urzędów i instytucji Pilchowic: m.in. szkoła podstawowa, ośrodek zdrowia, dwa sklepy ogólnospożywcze, agencja pocztowa, biblioteka, kościół filialny i remiza OSP. Przez prawy brzeg przechodzi droga z Jeleniej Góry do Bolesławca z rozwidleniem na zaporę przez Pilchowice. Po prawej stronie rzeki jest boisko sportowe.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: zespół stacji kolejowej Pilchowice-Zapora, 1909, nr rej.: A/5884/1-3 z 2.08.2013: budynek dworca, szach., z wiatą peronową, drewn. dom mieszkalny, mur. budynek gospodarczy, mur.-szach. dom, nr 122, murowano-drewniany, z pierwszej ćwierci XIX w. nr rej.: 367/1071/J z 15.04.1991 most kolejowy nad Jeziorem Pilchowickim, stalowy, 1905-06, nr rej.: A/6180 z 18.08.2020 zespół elektrowni wodnej, nr rej.: A/6253/1-4 z 2.05.2023: zapora budynek elektrowni budynek rozdzielni obiekty hydrotechniczne:przelew stokowy z kaskadą, sztolnia obiegowa wraz z szybem zasuw, dolne stanowisko stopnia wodnego (uregulowane koryto rzeki) most drogowy
inne zabytki: Dwór w Pilchowicach (), dom nr 118. Nad wejściem płycina z herbami: Zedlitz, Heugel, Seidlitz (trzy ryby), Haugwitz (głowa byka) kościół filialny pw. Matki Bożej Bolesnej z pierwszej połowy XIX w. most kolejowy nad Jeziorem Pilchowickim
Pilchowice w kulturze Zapora wodna w Pilchowicach oraz jej okolice zostały odwzorowane w grze polskiej produkcji pt. Zaginięcie Ethana Cartera. Teren ten, wraz z innymi elementami zaczerpniętymi z innych regionów Polski, stał się areną działań gry.
Na pobliskiej stacji kolejowej Pilchowice Nielestno zostały nakręcone początkowe sceny do filmu Jak rozpętałem drugą wojnę światową w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego z 1970 roku.
W Pilchowicach toczy się akcja powieści kryminalnej Zapora autorstwa Huberta Hendera.
Zobacz też Jezioro Pilchowickie Zapora Pilchowice Pilchowice Pilichowice
Przypisy
Bibliografia Marek Staffa (red.), Słownik geografii turystycznej Sudetów. T. 2, Pogórze Izerskie, (M-Ż). Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 2003, , ss.183-187
Linki zewnętrzne Gmina Wleń - Historia i Turystyka Strona Ochotniczej Straży Pożarnej w Pilchowicach