Kodeks zamojski (łac. Chronicae et annales Poloniae) – manuskrypt z XIV/XV w., zawierający najstarszy znany odpis Kroniki Galla Anonima, a także inne źródła do historii Polski, przechowywany w Bibliotece Narodowej.
Historia
Dokładny czas powstania manuskryptu nie jest znany, ukończono go jednak przed 1427. Nie wiadomo również, kto zdecydował o doborze tekstów. Prawdopodobnie w latach 1425–1515 księga należała do rodziny Łaskich. Przed 1448 kodeks wypożyczył Sędziwoj z Czechła, który udostępnił go Janowi Długoszowi. Długosz wykorzystał informacje zawarte w Kronice Galla Anonima oraz Roczniku Traski w trakcie pisania swoich Roczników.
Kolejne informacje o manuskrypcie pochodzą z 1848, kiedy to historyk Wacław Aleksander Maciejowski odnalazł go w Bibliotece Ordynacji Zamojskiej. Pod koniec 1944 został wywieziony z Warszawy i ukryty w kolegiacie łowickiej. Manuskrypt jest dostępny on-line w Cyfrowej Bibliotece Narodowej „Polona”.
Opis
Kodeks ma szczególną wartość dla kultury polskiej ze względu na swoją zawartość – znajduje się w nim najstarszy znany odpis Kroniki Galla Anonima, a także inne źródła do historii Polski.
Zawartość kodeksu: karty 1r–20r: Vita Alexandri regis (excerptum ex Chronica Frutolfi de Michelsberg) karty 20v–54v: Gallus Anonymus, Chronica et gesta ducum sive principum Poloniae karta 54r: Spominki krakowskie z lat 1439, 1437–1447 karty 55r–64r: Vita sancti Stanislai (w wersji powstałej prawdopodobnie około 1312) karty 64r–74v: Miracula sancti Stanislai karty 74v–89r: Rocznik Traski (doprowadzony do 1340 r., uzupełniony i poprawiony przez Długosza) karty 89v–90r: Spominki krakowskie z lat 1410, 1434, 1437–1450, 1471 karty 90r–96v: Chronica Ungarorum karty 96v–97r: Spominki o Łaskich karta 97r: Pieśń o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego
Ponadto na karcie I ochronnej znajduje się dokument pergaminowy wystawiony w sprawie kapituły krakowskiej z 1315.
Manuskrypt, wykonany na pergaminie, ma wymiary 25,5x17,5cm. Składa się z 98 kart. Główna partia manuskryptu spisana została w dwóch kolumnach. Tekst dekorowany jest inicjałami, ozdobnikami i rubrykami wykonanymi czerwoną farbą. W XX w. dodana została do niego skórzana oprawa.
Przypisy
Linki zewnętrzne Chronicae et annales Poloniae w bibliotece Polona
Kategoria:Manuskrypty z XIV wieku Kategoria:Rękopisy w Bibliotece Narodowej Kategoria:Biblioteka Ordynacji Zamojskiej w Warszawie