Paciczowa (hist., pol. Pocieczoło) (, ) – wieś na Białorusi, w rejonie smolewickim obwodu mińskiego, około 27 km na południowy wschód od Smolewicz.
Historia Własność Pocieczoło w XVIII wieku należało do hetmana wielkiego litewskiego Michała Kazimierza Ogińskiego, będąc częścią wielkiego klucza śmiłowickiego. Podobnie jak wiele majątków Moniuszków na wschód od Mińska, w 1791 roku trafiło do sędziego Stanisława Moniuszki herbu Krzywda i jego żony Ewy z domu Woyniłłowicz, w 1812 roku zaś było już własnością ich drugiego syna Dominika (1788–1848). Po śmierci Dominika (na cholerę) część tych dóbr (w tym Radkowszczyzna) przeszła na jego młodszego brata Czesława (1790–1870), który był żonaty z Elżbietą z domu Madżarską (Madziarską) (~1790–1850) herbu Dar. Ich synem był Stanisław Moniuszko, wielki polski kompozytor, który spędzał tu część dzieciństwa. Natomiast majątek w Szypianach, wraz z Pocieczołem, otrzymała Paulina Moniuszko (1831–1903), bratanica Dominika (córka jego brata Aleksandra) i na początku drugiej połowy XIX wieku, wychodząc za Leona Wańkowicza, wniosła te majątki do rodziny męża. Na początku XX wieku dobra te należały do ich syna Pawła (1862–?).
Na przełomie XIX i XX wieku tutejszy majątek Wańkowiczów, wraz z pobliskim folwarkiem Szypiany, liczył 365 włók (około 6 570 ha).
W 1999 roku wieś liczyła 149 mieszkańców.
Przynależność administracyjna W XVIII wieku dobra te leżały na terenie województwa mińskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W wyniku II rozbioru Polski Pocieczoło znalazło się w 1793 roku w Imperium Rosyjskim. W 1870 roku należało do gminy Wierchmień w ujeździe ihumeńskim guberni mińskiej. 15 września 1919 roku gmina wraz z powiatem ihumeńskim weszła w skład administrowanego przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich okręgu mińskiegoDz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 19, poz. 174.. Po wytyczeniu granicy wschodniej gmina znalazła się poza terytorium II RzeczypospolitejSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Część I – Województwo Nowogródzkie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923., na terytorium ZSRR, od 1991 roku – na terenie Białorusi.
Szkoły w Radkowszczyźnie i Pocieczole Dominik Moniuszko był masonem i wielkim filantropem. Uwłaszczył swoich chłopów na początku lat 30. XIX wieku, dzieląc swoje ziemie na części po 3 włóki z łąką i lasem każda. Każdej rodzinie chłopskiej przydzielił własną działkę, zachęcając do budowania własnych folwarków, którymi mogliby zarządzać. Utrzymywał siebie i finansował swoje inne inicjatywny jedynie z niewielkiego czynszu dzierżawnego. Pozostawił sobie tylko niewielką część majątku. Wprowadził również instytucję sądów wiejskich, do których zaprosił włościan (z prawem apelacji do dziedzica), oraz zniósł kary cielesne, zastępując je innymi karami, nie naruszającymi godności karanych (praca przymusowa, kary pieniężne, wynagrodzenie krzywd).
W 1824 roku Dominik uruchomił w swoich majątkach dwie szkoły dla wiejskich dzieci: dla dziewcząt w Pocieczole i dla chłopców – w pobliskiej Radkowszczyźnie, należącej również do jego majątku.
Aleksander Jelski w 1900 roku opisywał tak te szkoły:
Jak pisał Antoni Urbański w 1928 roku: Pocieczoło miało ciekawą swą pieśń ludową, o pocieczolskich mołojcach, co są strzelcami i łowcami, a zabili dziewięć bobrów na morzu, takiem bagnistym morzu.
Nauka w szkołach Dominika Moniuszki była zaprojektowana według nowoczesnych, zachodnich metod nauczania Pestalozziego i Bella-Lancastera. Obejmowała dwuletni okres nauki. Dokumentację obu szkół trzymano we dworze w Szypianach należącym również do majątku Moniuszków.
Przypisy , reprint Oficyna Wydawnicza „Graf”, Gdańsk, 1991.
Kategoria:Wsie w rejonie smolewickim