Stawy Brustmana – dwa połączone kanałem stawy na warszawskich Bielanach, ujęte w gminnej ewidencji zabytków.
Położenie i charakterystyka Stawy Brustmana to dwa stawy połączone kanałem leżące po lewej stronie Wisły, w stołecznej dzielnicy Bielany, na obszarze MSI Wawrzyszew. W pobliżu przebiegają ulice: Sándora Petőfiego, Lwa Tołstoja, Honoriusza Balzaka, Williama Szekspira i Wolumen.
Stawy zasilane są stale w wodę, a dopływ i odpływ mają formę cieku. Położone są na wysoczyźnie, na obszarze zlewni Potoku Bielańskiego, w jego bliskim sąsiedztwie. Oba stawy mają z nim połączenie za pomocą podziemnych kolektorów. Woda dopływa od strony bezimiennego stawu położonego na biegu Potoku Bielańskiego o powierzchni 0,14 ha, który znajduje się kilkadziesiąt metrów na południe, a odpływa bezpośrednio do cieku. W okresach niewystarczającego zasilania dopływ realizowany jest z podziemnej studni wybudowanej w 2001 roku.
Powierzchnia stawów wynosi 0,55 (staw wschodni) i 0,47 ha (staw zachodni). Powierzchnia kanału łączącego akweny wynosi 0,0682 ha, a jego szerokość to 8 m. Powierzchnia działek, na których zlokalizowane są stawy, wynosi odpowiednio 0,7111 i 0,6239 ha. Według numerycznego modelu terenu udostępnionego przez Geoportal lustra wody stawów znajdują się na wysokości 98,6 m n.p.m. Identyfikator MPHP stawów to 25971, natomiast łączącego je kanału 275275.
W otoczeniu znajduje się osiedle mieszkaniowe wybudowane w latach 1973–1978 (WSM Wawrzyszew I–VI) zaprojektowane przez Ryszarda Tomickiego, a okolice stawów stanowi obszar z funkcją rekreacyjną. W pobliżu jest też uroczysko, tzw. łączka wawrzyszewska. Na łączącym stawy kanale zbudowano dwa drewniane mostki. Na stawie wschodnim znajduje się pomost.
Są miejscem zimowania ptaków. W przeszłości były także miejscem rozrodu płazów, jednak zmieniło się po umocnieniu brzegów podmurówką.
Historia Pochodzenie stawów jest sztuczne. Stanowią pozostałość zalanych wodą glinianek powstałych po eksploatacji iłów plioceńskich, które były surowcem dla cegielni.
Stawy powstały prawdopodobnie ok. 1820, po przejęciu w 1819 tego terenu przez Instytut Agronomiczny w Marymoncie. Wcześniej był on zmelioryzowany, podmokły i stanowił część gruntów należących do dworu hrabiego Podoskiego i folwarku założonego w 1777. W przeszłości istniał również trzeci zbiornik wodny wchodzący w skład kompleksu, jednak został on zasypany, a na jego miejscu zlokalizowano szkołę. 14 maja 1951 rozporządzeniem Rady Ministrów Wawrzyszew został włączony w granice administracyjne Warszawy wraz z resztą gminy MłocinyRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy ()..
Nazwa stawów wywodzi się od jednego z poprzednich właścicieli okolicznych terenów.
Stawy przeszły rewitalizację w 2000. W 2019 zostały włączone do gminnej ewidencji zabytków pod numerem identyfikacyjnym BIE35073.
Według niektórych źródeł, w okresie PRL, w pawilonie pomiędzy stawami, który mieści dyrekcję osiedla, rzekomo miały znajdować się urządzenia zagłuszające nadajniki Radia Wolna Europa.
Galeria
Przypisy
Stawy Brustmana Kategoria:Jeziora na Nizinie Środkowomazowieckiej Kategoria:Sztuczne zbiorniki wodne w Warszawie Stawy Brustmana