mały Czaszówka drobna, łysiczka drobna (Deconica crobula (Fr.) Romagn.) – gatunek grzybów należący do rodziny Kuehneromycetaceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Deconica, Kuehneromycetaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1838 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus crobulus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Henri Charles Louis Romagnesi w 1937 r. Synonimy: Agaricus crobulus Fr. 1838 Geophila crobula (Fr.) Kühner & Romagn. 1953 Hylophila crobula (Fr.) Quél. 1886 Naucoria crobula (Fr.) Henn 1898 Psilocybe crobula (Fr.) Singer 1962 Psilocybe inquilina var. crobula (Fr.) Høil. 1978 Tubaria crobula (Fr.) P. Karst. 1879 Nazwę polską łysiczka drobna zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. dla synonimu Psilocybe crobula. Po przeniesieniu do rodzaju Deconica nazwa polska stała się niespójna z nazwą naukową. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała nazwę czaszówka drobna.
Morfologia Kapelusz Średnica 0,8–2 cm, początkowo półkulisty, potem płaskołukowaty. Powierzchnia gładka, z białymi pozostałościami osłony, które zwieszają się również z brzegu. Jest higrofaniczny; w stanie wilgotnym umbrowo-brązowy, tabakowo-brązowy lub czerwonobrązowy, w stanie wilgotnym ochrowy, lepki i śliski. Blaszki Przyrośnięte, o szerokości do 4 mm, początkowo kremowe, potem rdzawobrązowe. Trzon Wysokość 2–4 cm, grubość 1,5–3 mm, cylindryczny. Powierzchnia rdzawobrązowa, pokryta białymi łuseczkami z zanikającym pierścieniem. Miąższ Cienki, ochrowo brązowy, bez wyraźnego zapachu i smaku. Cechy mikroskopowe Zarodniki nieco elipsoidalne, cienkościenne, w wysypie brązowe, 6–8 × 3,5–5 µm. Pleurocystyd brak. Cheilocystydy butelkowate, 25–45 µm. Gatunki podobne Stożkówka zimowo-jesienna (Conocybe appendiculata), ale nie ma resztek osłony na kapeluszu, a jej trzon jest białawo ochrowy, ponadto występuje na próchnicy, również w lasach iglastych.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie tego gatunku w Ameryce Północnej i Europie. Władysław Wojewoda w 2003 r. podał w Polsce liczne stanowiska z uwagą, że rozprzestrzenienie i stopień zagrożenia nie są znane.
Grzyb saprotroficzny. Występuje w lasach liściastych na powalonych, martwych drzewach, gnijących łodygach traw, i liściach paproci, na resztkach drzewnych. Preferuje miejsca wilgotne i zacienione. Owocniki zazwyczaj od czerwca do października.
Przypisy
Kategoria:Kuehneromycetaceae Kategoria:Mykobiota Polski