thumb|240px|Lenin z rodziną, Kreml 1920. Siedzą: Włodzimierz Lenin, Nadieżda Krupska, Anna Jelizarowa-Uljanowa. Stoją: Marija Uljanowa, Dmitrij Uljanow i Georgij Łozgaczow-Jelizarow (adoptowany syn Anny) Anna Iljiniczna Jelizarowa-Uljanowa (ros. А́нна Ильи́нична Елиза́рова-Улья́нова, ur. w Niżnym Nowogrodzie, zm. 19 października 1935 w Moskwie) – działaczka ruchu rewolucyjnego w Rosji, radziecka działaczka państwowa i partyjna. Starsza siostra Włodzimierza Lenina, Aleksandra Uljanowa, Marii Uljanowej i Dymitra Uljanowa. Żona Marka Jelizarowa, pierwszego komisarza ludowego (ministra) transportu Rosji Radzieckiej. Przybrana matka Georgija Łozgaczowa-Jelizarowa, późniejszego pisarza oraz wychowawczyni Chiang Ching-kuo, najstarszego syna Czang Kaj-szeka.
Życiorys Od samego początku w 1898 roku należała do założonej przez brata SDPRR, gdzie poznała też swojego męża. W działalności partyjnej zajmowała się m.in. przekładami i redakcją tekstów oraz organizowaniem wydawnictw. Po wybuchu w Rosji rewolucji była członkiem biura KC partii i redaktorem „Prawdy”. Po przejęciu władzy przez bolszewików zajmowała się ochroną dzieci, m.in. w Ludowym Komisariacie Oświaty. Była badaczką historii partii, organizowała Instytut Lenina i Instytut Marksizmu-Leninizmu.
Po śmierci Lenina w 1924 roku zajęła się zbieraniem materiałów o historii rodziny Uljanowów. W roku 1932 przekazała Stalinowi wyniki badań genealogicznych, z których wynikało, że Lenin miał m.in. żydowskich przodków od strony matki. Decyzją Stalina wyników tych w czasach radzieckich nie upublicznionoDmitrij Wołkogonow, Lenin: Prorok raju, apostoł piekła, Amber 2015, s. 33.
Genealogia
Bibliografia Елизарова-Ульянова Анна Ильинична, Encyklopedia „Москва”, wyd. 1980 A. Uljanowa-Jelizarowa: Wspomnienia o Iljiczu, [w:] Lenin we wspomnieniach współczesnych, Warszawa 1960
Przypisy
Kategoria:Bolszewicy Kategoria:Radzieccy politycy Kategoria:Rosyjscy komuniści Kategoria:Rosyjscy rewolucjoniści Kategoria:Ludzie urodzeni w Niżnym Nowogrodzie Kategoria:Urodzeni w 1864 Kategoria:Włodzimierz Lenin Kategoria:Zmarli w 1935