Jakubowice – dawna wieś w historycznej ziemi bytomskiej, obecnie zaginiona.

Lokalizacja Odnośnie do dokładnego położenia wsi w literaturze pojawiały się różne hipotezy. Siedliska Jakubowic doszukiwano się m.in. w pobliżu kopalni Saturn w Czeladzi czy w rejonie siemianowickiego parku Pszczelnik. Najnowsze ustalenia badaczy odrzucają jednak te hipotezy, wskazując za najbardziej prawdopodobny rejon kolonii Srokowiec na terenie dzisiejszego miasta Siemianowice ŚląskieBulla K., Noparlik P., Zaginiona wieś Jakubowice..., s. 244.. W średniowieczu wieś graniczyła z Bytkowem, Bogucicami, Dąbrówką Małą, Siemianowicami i CzeladziąBulla K., Noparlik P., Zaginiona wieś Jakubowice..., s. 250..

Toponomastyka Nazwa patronimiczna, pochodząca od imienia JakubNoparlik P., Ziemia Bytomska..., 363.. Z pochodzeniem nazwy wiąże się jedna z legend o trzech braciach: Jakubie, Michale i Siemionie (Szymonie), którzy zajmowali się rybołówstwem w okolicznych stawach. Od ich imion pochodzą części Siemianowic Śląskich – odpowiednio: dawna wieś Jakubowice, Michałkowice i Siemianowice.

Początki wsi Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z urbarza bytomskiego, opracowanego w 1532 roku Już wtedy osada została określona jako „opuszczona”, co wskazuje, że jej rodowód sięga wcześniejszych stuleciNoparlik P., Ziemia bytomska..., s. 363-364.. U progu XVI wieku Jakubowice były wsią rycerską w posiadaniu Tomasza Bolcza. Za błędny należy uznać pojawiający się w literaturze pogląd, jakoby w 1498 roku wieś należała do Mikołaja Mieroszewskiego. Ten ród objął grunty jakubowickie dopiero w 2. połowie XVI wiekuBulla K., Noparlik P., Zaginiona wieś Jakubowice..., s. 250..

Opuszczenie wsi W literaturze przez lata błędne przyjmowano, jakoby wieś została zniszczona w styczniu 1588 roku w czasie tzw. wojen sukcesyjnych pomiędzy zwolennikami Maksymiliana III Habsburga a Janem Zamoyskim. W czasie tych walk ucierpiały prawdopodobnie inne Jakubowice, leżące w pobliżu ByczynyBulla K., Noparlik P., Zaginiona wieś Jakubowice..., 203-204.. Z kolei Jakubowice w ziemi bytomskiej opuszczono jeszcze przed 1532 rokiem, choć nieznane są przyczyny tego wydarzeniaNoparlik P., Ziemia Bytomska..., 115.. Wsi już nigdy nie odbudowano, a jej grunty włączono do sąsiednich folwarków i osad. Przez kolejne stulecia Jakubowice wzmiankowano jako puste. 2 stycznia 1596 roku pustą wieś Jakubowice odziedziczył Krzysztof Mieroszewski, a 12 października 1623 roku obszar Jakubowic Zofia z Giebułtowa Mieroszewska sprzedała Wojciechowi Mieroszewskiemu. Dobra te pozostawały w rodzie Mieroszewskich do 1692 roku.

Przypisy

Bibliografia Bulla K., Noparlik P., Zaginiona wieś Jakubowice, [w:] Wieś miniona. Ciało, zdrowie, bezpieczeństwo, red. A. Przybyła-Dumin, K. Fokt, P. Nocuń, Chorzów 2023, s. 199-254.

Noparlik P., Ziemia Bytomska w późnym średniowieczu. Próba rekonstrukcji krajobrazu kulturowego, Chorzów 2021, s. 363-365.

Kategoria:Dzielnice i osiedla Siemianowic Śląskich Kategoria:Historia Siemianowic Śląskich