Maciej Henryk Zdanowicz (ur. 1982 w Dębicy) – polski artysta intermedialny, teoretyk sztuki, doktor sztuki, wykładowca Wydziału Sztuki Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Pracuje w obszarze sztuki intermedialnej, łącząc działania w przestrzeni (environment, in-situ) z nowymi mediami. Dotyka problematyki pamięci, post-pamięci miejsc granicznych, poświęcając się przede wszystkim aspektom historycznym, społeczno-kulturowym Europy Środkowo-Wschodniej. Od 2024 roku regularnie współpracuje z organizacjami, instytucjami i środowiskami artystycznymi Ukrainy, w tym Dniepra, Kijowa, Lwowa m.in. w roli kuratora wystaw, projektów społeczno-kulturalnych oraz działań arteterapuetycznych.
Autor ponad 10 wystaw indywidualnych, uczestnik blisko 100 prezentacji zbiorowych, kurator projektów artystycznych, wykłada gościnnie w polskich i zagranicznych uczelniach (m.in. w Bułgarii, Chinach, na Słowacji, Ukrainie). Laureat nagród (m.in. stypendiów artystycznych Culture Moves Europe w 2025 r., Prezydenta Miasta Łodzi w 2017 r., wyróżnienia honorowego na I Ogólnopolskiej Wystawie Rysunku Studenckiego w Toruniu w 2008 r., nagrody Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi w XXIII Konkursie im. Władysława Strzemińskiego w 2006 r.). W 2018 r. powołany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na członka Rady Muzeum przy Muzeum Narodowym w Kielcach. Członek międzynarodowego zespołu redakcyjnego pisma naukowego „Visual Studies”, wydawanego przez Uniwersytet Św. Cyryla i Św. Metodego w Veliko Tarnovo (Bułgaria), Polskiej Sekcji AICA, ATINER Athens Institute of Education and Research. W 2020 odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi. W 2025 roku został nominowany do nagrody „Bonus” Tygodnika Powszechnego w kategorii Kultura – wyróżnienia przyznawanego przez redakcję za znaczący wkład w rozwój współczesnej kultury i debaty publicznej.
Życiorys W latach 1997–2002 uczył się w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych im. Artura Grottgera w Supraślu. Następnie podjął studia w Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, początkowo na Wydziale Edukacji Wizualnej, a następnie Grafiki i Malarstwa, gdzie w 2007 r. uzyskał dyplom z wyróżnieniem w Pracowni Grafiki Reklamowej i Propagandowej prof. Bogusława Balickiego oraz Pracowni Malarstwa i Rysunku prof. Romany Hałat. W latach 2007–2016 pracował na stanowisku asystenta w Pracowni Obrazu dr hab. Aleksandry Gieragi na Wydziale Sztuk Wizualnych macierzystej Uczelni, a do 2019 r. wykładał na Doktoranckich Studiach Środowiskowych. W 2015 r. uzyskał stopień doktora sztuki na Wydziale Pedagogicznym i Artystycznym Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, gdzie w 2016 r. rozpoczął pracę na stanowisku adiunkta w Instytucie Sztuk Pięknych (obecnym Instytucie Sztuk Wizualnych). W latach 2016–2019 pełnił funkcję wicedyrektora ds. kształcenia. Od 2019 r. Prodziekan ds. kształcenia i współpracy z zagranicą na Wydziale Sztuki. W 2024 r. został zakwalifikowany do Programu Przywództwa Społecznego Studium Obywatelskiego im. Pawła Adamowicza, które ukończył w marcu 2025 r. Prowadzi zajęcia z obszaru praktyki i teorii intermediów, sztuki XX i XXI w. Gościnnie wykładach w instytucjach kultury, ośrodkach akademickich Polski, Bułgarii, Ukrainy, Niemiec, Stanów Zjednoczonych czy Chin.
Twórczość i działalność artystyczna Maciej Henryk Zdanowicz rozwija swoją praktykę w przestrzeni intermedialnej — na styku obrazu, dźwięku, tekstu i materii. Jego działania artystyczne koncentrują się na tematach pamięci i post-pamięci miejsc – regionów pogranicza Europy Środkowo-Wschodniej, które noszą ślady historii, traum i ciągłej redefinicji. W centrum jego zainteresowania znajduje się graniczność nie jako linia podziału, lecz jako przestrzeń napięcia, spotkania, oporu i transformacji — tam, gdzie obraz spotyka dźwięk, ciało materiał, a jednostkowe doświadczenie zaczytuje się w pamięci zbiorowej. W ostatnich latach Zdanowicz poświęca szczególną uwagę Ukrainie – współpraca z instytucjami i artystami ukraińskimi, działania arteterapeutyczne w warunkach wojennych oraz kuratorska aktywność w Dnieprze, Kijowie i Lwowie stają się dla niego polem eksperymentu, solidarności i rekonstrukcji wspólnotowego języka. Metodycznie łączy środowisko („environment/in-situ”) z nowymi mediami, badając m.in.: specyfikę miejsca jako ślad zmian społecznych i kulturowych; materię (sól, glina, papier, rejestracja analogowa) jako medium pamięci i śladu; intermedialność i hybrydowość jako warunki estetyczne i krytyczne dla współczesnej sztuki pogranicza. Jego instalacje, filmy oraz środowiska dźwiękowe przyjmują formę kruchych archiwów — zapisu ciszy i gestów, czasu zawieszenia i trwania — które poprzez doświadczenie estetyczne podejmują próbę uczynienia widzialnym lub usłyszanym tego, co zwykle wymyka się definicji. Działając jako wykładowca i badacz na Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Zdanowicz prowadzi Pracownię Struktur Intermedialnych i Mechanizmów Widzenia, gdzie zajmuje się badaniem złożoności medium i percepcji wizualnej w kontekście społeczno-kulturowym. W ten sposób jego sztuka staje się nie tylko autonomicznym dziełem, ale także procesem: podróżą przez miejsca konfliktu i pojednania, przez wspomnienia i materię, w której hałas zamienia się w formę, lęk w czułość, a brak w obecność.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Dębicy Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy artyści współcześni Kategoria:Teoretycy sztuki Kategoria:Urodzeni w 1982 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Sztuki Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Pedagogicznego i Artystycznego Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach