thumb|Peter Weller (2011 r.) Peter Frederick Weller (ur. 24 czerwca 1947 w Stevens Point) – amerykański aktor i reżyser telewizyjny.

Odtwórca tytułowej roli oficera Alexa Jamesa Murphy’ego w sensacyjnym dramacie science fiction Paula Verhoevena RoboCop (1987), za którą był nominowany do Nagrody Saturn dla najlepszego aktora, i sequelu wyreżyserowanym przez Irvina Kershnera RoboCop 2 (1990). Był nominowany do Oscara dla najlepszego filmu krótkometrażowego z udziałem aktorów za reżyserię 36–minutowego filmu telewizyjnego Partners (1993).

Życiorys Urodził się w Stevens Point w stanie Wisconsin jako syn Dorothy Jean (z domu Davidson) i Fredericka Bradforda Wellera, prawnika, sędziego federalnego i zawodowego pilota helikoptera w United States Army. Wychowywał się w rodzinie katolickiej. Jego rodzina była pochodzenia angielskiego, niemieckiego, francuskiego i irlandzkiego. W wyniku pracy ojca w wojsku, Weller w dzieciństwie spędził wiele lat za granicą. Uczęszczał do szkół średnich w Heidelbergu. Jego rodzina mieszkała przez kilka lat w Niemczech Zachodnich, zanim ostatecznie przeniosła się do Teksasu, gdzie w 1965 ukończył Alamo Heights High School w San Antonio. Podczas studiów na Uniwersytecie Stanowym Północnego Teksasu, grał na trąbce w jednym z uniwersyteckich zespołów jazzowych. W 1970 zdobył tytuł Bachelor of Arts na wydziale teatralnym. W 1972 ukończył American Academy of Dramatic Arts w Nowego Jorku.

Swoją karierę aktorską rozpoczął na Broadwayu w przedstawieniach: Patyki i kości Davida Rabe’a (1972) jako David, Kupiec wenecki Williama Szekspira (1973) w roli Tubala, Pełne koło Ericha Marii Remarque’a (1973) w reż. Otta Premingera jako rosyjski sierżant Mack i Summer Brave Williama Inge’a (1975) w roli Alana Seymoura. Grał także w produkcjach off-Broadwayowskich: Makbet (1974) jako Lennox czy Rebeliantka (Rebel Women, 1976) w roli porucznik Henry’ego Hitchcocka z udziałem Davida Dukesa, Johna Glovera, Mandy’ego Patinkina i Erica Robertsa, prezentowanej na Festiwalu Szekspirowskim w Nowym Jorku.

Zebrał entuzjastyczne recenzje za rolę upadłego kierowcy ciężarówki Cliffa w spektaklu off-broadwayowskim Woolgatherer (1980). W 1985 w Long Wharf Theatre w New Haven w Connecticut zagrał rolę Bricka w sztuce autorstwa Tennessee Williamsa Kotka na gorącym blaszanym dachu z Christine Lahti, a także Stanleya w przedstawieniu Tramwaj zwany pożądaniem Tennessee Williamsa u boku Shirley Knight w Hartman Theatre w Columbus w Ohio. W 2006 Weller zagrał architekta Franka Lloyda Wrighta w sztuce Dom Franka w Goodman Theatre w Chicago.

Po raz pierwszy wystąpił na małym ekranie w roli porucznika Fellowsa w dramacie ABC Człowiek bez kraju (The Man Without a Country, 1973) na podstawie opowiadania Edwarda Everetta Hale’a z Cliffem Robertsonem. Jego debiutem filmowym była postać stróża prawa w ostatnich latach Dzikiego Zachodu – Joe Le Forsa w westernie Richarda Lestera Butch i Sundance – Lata młodości (Butch and Sundance: The Early Days, 1979). Następnie zagrał dramaturga off–broadwayowskiego Stevena Routledge’a w komedii romantycznej Sidneya Lumeta Co jest grane (Just Tell Me What You Want, 1980) z Ali MacGraw, Franka Hendersona w dramacie Alana Parkera Najwyższa stawka (Shoot the Moon, 1982) z Diane Keaton, Deke’a Cullovera w dramacie CBS Kobieta z Kentucky (Kentucky Woman, 1983) z Cheryl Ladd, komandora Josepha A. Hendrickssona w horrorze science fiction Tajemnica Syriusza (Screamers, 1995) na motywach opowiadania Philipa K. Dicka Druga odmiana. Rola pisarza Williama „Billa” Lee, który pracuje jako dezynfektor w dramacie psychologicznym Davida Cronenberga Nagi lunch (Naked Lunch, 1991) przyniosła mu nominację do Nagrody Genie dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Za rolę Dona Westa, klient Beckmana (Danny Huston) w niezależnym dramacie Ivans Xtc (2000) zdobył nominację do Independent Spirit Awards dla najlepszego aktora drugoplanowego. W serialu UPN Star Trek: Enterprise (2005) wystąpił w roli Johna Fredericka Paxtona.

Jego znaki rozpoznawcze to głęboki, niemal metaliczny głos i stalowoniebieskie oczy.

Filmografia Jako aktor Data Tytuł Rola 1973 The Man Without a Country por. Fellows 1978 Mourning Becomes Electra Peter 1979 Butch i Sundance – Lata młodości (Butch and Sundance: The Early Days) Joe Le Fors 1980 Co jest grane (Just Tell Me What You Want) Steven Routledge 1982 Najwyższa stawka (Shoot the Moon) Frank Henderson 1983 Nieuchwytny wróg (Of Unknown Origin) Bart Hughes 1983 Kentucky Woman Deke 1984 Przygody Buckaroo Banzai. Przez ósmy wymiar (The Adventures of Buckaroo Banzai Across the 8th Dimension) Buckaroo Banzai, M.D./neurochirurg, fizyk, muzyk 1984 Pierworodny (Firstborn) Sam 1985 Winners Julio 1986 Rozgrzeszenie (Apology) Rad Hungate 1986 A Killing Affair Baston Morris 1987 RoboCop Alex Murphy/RoboCop 1987 Tunel (El Túnel) Castel 1988 Błękitny gliniarz (Shakedown) Roland Dalton 1989 Kocur (Cat Chaser) George Moran 1989 Lewiatan (Leviathan) Steven Beck 1990 Śledztwo na Rainbow Drive (Rainbow Drive) Mike Gallagher 1990 Kobiety i mężczyźni (Women and Men) Hobie 1990 RoboCop 2 Robocop/Alex J. Murphy 1991 Droga do ruiny (Road to Ruin) Jack Sloan 1991 Nagi lunch (Naked lunch) Bill Lee 1992 Pół na pół (Fifty/Fifty) Jake Wyer 1993 Bar Zachodzącego Słońca (Sunset Grill) Ryder Hart 1994 The New Age Peter Witner 1995 Po tamtej stronie chmur (Al di là delle nuvole) Roberto 1995 Fałszywy cel (Decoy) Baxter 1995 Tajemnica Syriusza (Screamers) Hendricksson 1995 Jej wysokość Afrodyta (Mighty Aphrodite) Jerry Bender 1995 Present Tense, Past Perfect Charles Routledge 1996 Schyłek lata (End of Summer) Theo Remmington 1997 Ponad światem (Top of the World) Ray Mercer 1998 I Guardiani del cielo John Shannon 1999 Wróg mojego wroga (Diplomatic Siege) Steve Mitchell 2000 Nosiciel (The Contaminated Man) Joseph Müller 2000 Książę Ciemności: Prawdziwa historia Draculi (Dark Prince: The True Story of Dracula) ojciec Stefan 2000 W mrokach nocy (Shadow Hours) Stuart Chappell 2000 Ivansxtc Don West 2000 Drugie dno (Falling Through) Lou 2001 Napad (Styx) Nelson 2002 Odyssey 5 Chuck Taggart 2003 Zjadacz grzechów (The Order) Driscoll 2005 Cena uczuć (Undiscovered) Wick Treadway 2005 Posejdon (The Poseidon Adventure) kapitan Gallico 2005 Man of God rabin

Jako reżyser Homicide: Life on the Street (1993-1999) Partners (1993) W złotej klatce (Gold Coast, 1997) Odyssey 5 (2002)

Jako aktor gościnnie Lou Grant (1977–1982) jako Donald Stryker 24 godziny (24, 2001) jako Christopher Henderson Star Trek: Enterprise (Enterprise, 2001–2005) jako John Frederick Paxton Tajniacy (The Handler, 2003–2004) jako Gerard Detektyw Monk (Monk, 2006) jako aktor grający kapitana Stottlemeyera w odcinku Pan Monk i aktor (Mr Monk and the actor) Dexter (2010) jako Stan Liddy, były policjant i tropiciel Dextera Morgana Synowie Anarchii (Sons of Anarchy, 2013) jako Charles Barosky (sezon 6–7)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci American Academy of Dramatic Arts Kategoria:Amerykanie pochodzenia brytyjskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia francuskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia niemieckiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy telewizyjni Kategoria:Urodzeni w 1947