thumb Naparstniczka stożkowata (Verpa conica (O.F. Müll.) Sw.) – gatunek grzybów z rodziny smardzowatych (Morchellaceae) z klasy workowców.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Verpa, Morchellaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1775 r. Otto Friedrich Müller, nadając mu nazwę Phallus conicus. W 1815 r. Olof Peter Swartz przeniósł go do rodzaju Verpa. Niektóre synonimy naukowe:
Nazwa polska według M.A. Chmiel. Nazwa anglojęzyczna naparstniczki stożkowatej to thimble morel, gdzie słowo thimble oznacza właśnie naparstek, natomiast słowo morel – smardz. Analogicznie jest w języku niemieckim, gdzie Fingerhut w Fingerhutverpel także oznacza naparstek.
Morfologia Owocnik Zbudowany z główki i trzonka. Osiąga wysokość do 10–20 cm. Główka Dzwonkowata, szeroko stożkowana. Gładka lub nieregularnie jamkowata, wysokość 2–4 cm, szerokość 1–1,5 cm. Barwa ochrowobrązowa do brązowej. Główka przyrośnięta do trzonu w górnej części. Trzon 5–10 cm długi. Bladożółty z poprzecznymi zmarszczkami i brązowymi ziarenkami. Wewnątrz pusty. Miąższ Kruchy, woskowaty, cienki. Smak łagodny, zapach przyjemny. Zarodniki Gładkie, elipsoidalne, bezbarwne. Gatunki podobne Naparstniczka czeska (Verpa bohemica), która ma większe owocniki, a powierzchnia główki jest pofałdowana.
Występowanie i siedlisko Naparstniczka stożkowata jest szeroko rozprzestrzeniona w Ameryce Północnej, Europie i Azji, występuje także na Nowej Zelandii. W Polsce do 2020 r. podano 60 jej stanowisk w piśmiennictwie naukowym. Aktualne jej stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. W latach 1983–2014 objęta ochroną ścisłą, a od 2014 r. – częściową. W opracowaniu Czerwonej listy roślin i grzybów Polski jest zaliczona do kategorii grzybów rzadkich (R).
Naziemny grzyb saprotroficzny. Rośnie pojedynczo lub w grupach od kwietnia do maja na brzegach lasów i zarośli, w miejscach trawiastych.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Grzyby chronione Kategoria:Smardzowate Kategoria:Mykobiota Polski