mały|Jacek Proszyk (2004) Jacek Józef Proszyk (ur. 7 maja 1973 w Szamotułach) – polski historyk, religioznawca, działacz społeczny specjalizujący się w historii Żydów i protestantów oraz historii południowej Polski i Śląska Cieszyńskiego.

Życiorys Jacek Proszyk wychowywał się w Skoczowie i Bielsku-Białej. W 2000 ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie otrzymał tytuł magistra. W 2010 przebywał na stypendium na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. W 2012 doktoryzował się w dziedzinie nauk humanistycznych, dyscyplina religioznawstwo, na podstawie pracy Pomiędzy ortodoksją, haskalą a syjonizmem. Przemiany społeczne i religijne w żydowskich gminach wyznaniowych w Bielsku i Białej Krakowskiej w latach 1918–1939 (promotor – Krzysztof Pilarczyk).

Pracował jako nauczyciel szkolny oraz akademicki. Zawodowo związany m.in. z Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej. Prowadził własną działalność gospodarczą. Prezes fundacji „Ustronianka” oraz kustosz w Zespole Zamkowo-Parkowym w Grodźcu Śląskim.

Od 1998 współpracuje z Gminą Wyznaniową Żydowską w Bielsku-Białej, opiekując się tamtejszą biblioteką i archiwum. Jako że bielska gmina obejmuje także Oświęcim, Proszyk brał udział w pracach archeologicznych na miejscu dawnej Wielkiej Synagogi w Oświęcimiu. W 2002 był członkiem zespołu przepisującego nowe wydanie Biblii brzeskiej. W latach 1992–2011 skatalogował przeszło 5000 żydowskich nagrobków w takich miejscowościach jak: Bielsko-Biała, Bircza, Cieszyn, Frysztak, Jasło, Kolbuszowa, Krosno, Nowy Sącz, Oświęcim, Sieniawa, Skoczów, Tyrawa Wołoska, Ulanów, Wschowa, Zabłocie. W latach 2000–2010 współpracował z warszawskim biurem United States Holocaust Memorial Museum. Od 2007 do 2013 napisał i wyreżyserował dla Teatru Polskiego w Bielsku-Białej przeszło 20 spektakli dotyczących historii Bielska-Białej i południowej Polski, które spotkały się z pozytywnym odbiorem. Z jego inicjatywy odnowiono szereg cmentarzy żydowskich w Polsce oraz ustanowiono szereg pomników i tablic pamiątkowych na miejscu dawnych synagog. W 2008 odkrył, że znajdujący się w zbiorach bielskiej Gminy Wyznaniowej Żydowskiej aksamitny parochet, oryginalnie znajdował się w synagodze Maharszala w Lublinie. Jest to jedyny zabytek pozostały po tej synagodze. W 2018 otrzymał nieznane wcześniej fotografie więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz usuwających niewybuchy w Czechowicach. Proszyk jest także popularyzatorem historii Bielska-Białej, organizując choćby spacery historyczne po mieście.

Jest wikipedystą, członkiem stowarzyszenia Wikimedia Polska.

Nagrody i wyróżnienia

1998 – odznaka „Za zasługi dla województwa bielskiego” wojewody bielskiego 2016 – nagroda im. Marii i Łukasza Hirszowiczów w kategorii działań społecznych Żydowskiego Instytutu Historycznego 2008, 2018 – nominacja do nagrody IKAR Prezydenta Miasta Bielska-Białej 2022 – Laur Srebrnej Cieszynianki powiatu cieszyńskiego

Publikacje książkowe

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Polscy członkowie społeczności wikipedystów Kategoria:Ludzie urodzeni w Szamotułach Kategoria:Ludzie związani z Bielskiem-Białą Kategoria:Ludzie związani ze Skoczowem Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy muzealnicy Kategoria:Polscy nauczyciele historii Kategoria:Polscy religioznawcy Kategoria:Urodzeni w 1973